Deze week staan onze rechtsstaat, een Da Vinci en, hoe kan het ook anders, Griekenland op losse schroeven." /> Deze week staan onze rechtsstaat, een Da Vinci en, hoe kan het ook anders, Griekenland op losse schroeven." />
Asset 14

Democratie voor saaie mensen

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Deze week drie korte commentaren van onze redacteuren.

De Hofstad

Democratie voor saaie mensen

Het kan onopgemerkt zijn gebleven, want wie leest er nou interviews met de hoogste baas van het OM? Herman Bolhaar, voorzitter van het College van procureurs-generaal, verklaarde afgelopen zaterdag in de Volkskrant “geen probleem te hebben met minimumstraffen”, want dat sluit aan bij wat het OM toch al doet.
Maar in 2003 zei u: “Als er minimumstraffen worden ingevoerd, ben ik weg. Dat is een zuivere motie van wantrouwen tegen de rechterlijke macht”.
“Dat zei ik niet.”
Dat zei u wel.
(Bekijkt het interview waarin hij wordt geciteerd) “Ik weet eerlijk gezegd niet meer in welke context dat geplaatst is.”

Au. Hoezo context? Het lijkt een ondubbelzinnige uitspraak. Er staat maar één contextuele parameter in: “als…dan”.
Als Herman Bolhaar een politicus was, zou je nu zeggen: stap uit de fractie. Maar Bolhaar hoeft geen stemmen te trekken. Wat hij wel moet doen is zijn bazen tevreden houden en dus moet er omzet gedraaid worden, strenger en sneller gestraft worden en zit er een procureur bij RTL Boulevard, want dat is waar het volk om vraagt. Object lessons in democracy.
Ter contrast is het nuttig om even het exportblog Recht en Bestuur van de onvermoeibare NRC-redacteur Folkert Jensma erbij te pakken. Zo blijkt de rechterlijke macht een en ander wat minder flexibel op te vatten, en het OM eigenlijk toch niet zo heel productief te zijn, blijkt uit een recent rapport van de Rekenkamer. En dan hebben we het nog niet over het Europees record telefoontaps, de bajesboten, schending van arrestantenrechten, recente plannen van Fred Teeven, of de blokkade van Hoge Raad-benoemingen op instigatie van de PVV. Als de rechtsstaat afkalft, zal het niet aan Folkert Jensma gelegen hebben.
Het pijnlijke is alleen dat misdaad een stuk mediagenieker is dan de rechtsstaat. En dus moet Bolhaar productie blijven draaien, terwijl Jensma beschaafd alarm schreeuwt. Saai toch, dit? Maar democratie is niet altijd opwindend.

Door Floris Solleveld

Commentaar

Stel dat Griekenland failliet gaat

Stel dat een land failliet gaat. Hypothetisch, want een land kan niet failliet worden verklaard door een extern gerechtshof zolang de nationale soevereiniteit boven de hoogste rechter staat. Maar stel dat het gebeurt. Dat zou inhouden dat het land in crisis aangeeft de staatsschulden niet meer te gaan afbetalen. Vandaar dat de landen die leningen hebben verstrekt, het lijdend voorwerp liever met een lage hartslag in leven houden in de hoop dat er ooit nog een beetje terug wordt betaald. Maar, nogmaals, stel dat... De Argentijnse schuldencrisis van rond de eeuwwisseling biedt dan wellicht nog het beste, meest recente voorbeeld.
In Argentinië waren steeds meer leningen nodig om de hoge staatsschulden te kunnen betalen. De Argentijnse economie werd feitelijk in leven gehouden door het IMF. De grotendeels op export drijvende Argentijnse economie raakte in verval toen de buitenlandse koersen daalden ten opzichte van de Pesos. En toen was het klaar. Er werd drastisch gekort op ambtenarensalarissen, pensioenen werden de deur uit gegooid en de Argentijnse steden werden overspoeld door werklozen. Er braken dodelijke rellen uit, en in december 2001 telde het land vier verschillende presidenten. Uiteindelijk werd de Pesos losgekoppeld van de Dollar, en werd de munt dusdanig gedevalueerd dat landbouwproducten voor bodemprijzen in het buitenland konden worden gedumpt. Het lukte Argentinië zo om langzaam op te krabbelen.
Als de meest succesvolle tactieken in de Zuid-Amerikaanse crises enorme devaluatie en grootschalige bezuinigingen waren, is het wak in de huidige situatie in Griekenland snel gevonden: Griekenland kan de munt niet devalueren, ze zit immers nog in de Euro, en gezien de huidige explosieve situatie op de Griekse straten kan bij een dramatische herstructurering van het sociale stelsel de vlam gemakkelijk in de pan slaan. Maar wie niets doet, verliest hoe dan ook en de harde klap gaat onvermijdelijk komen. De stijgende werkloosheid, verloren pensioenen, sociale ontwrichting en een dreigende burgeroorlog met blauwhelmen en voedselpakketten, de vicieuze cirkel van een ineenstortende economie ligt in het verschiet. De Griekse regering staat onder de immense druk om harde beslissingen te nemen en hoe langer ze deze uitstelt, hoe gevaarlijker de situatie wordt.

Door Rutger Westerhof

Nieuws in beeld

Het schilderij De Dame Met de Hermelijn van Leonardo da Vinci in het Nationaal Museum van Polen verkeert in slechte staat. Het eikenhouten paneel is beschadigd door schorskevers, die het werk door de eeuwen heen hebben aangevreten.

Illustratie: Elise van Iterson

De Kunsten

Bange mannen

Afgelopen zondag zag ik drie bange mannen. Ze draafden door totdat ze onherkenbaar waren, en hun verkrampte gezichten nauwelijks nog menselijk. In Wherever we go, de laatste voorstelling van de piepjonge theatermaker Øystein Johansen werd er nergens expliciet verwezen naar de hedendaagse politiek. Toch dacht ik aan het Catshuis. In een kaal decor zag ik drie acteurs die verschillende staten van verwarring, verdeeldheid en leugenachtigheid verbeelden. Alles kwam voort uit hun angst voor het publiek, de buitenwereld en het vreemde. Dus toen ik las dat de onderhandelingen in een 'moeilijke fase' zijn beland (lees gerust: gestaakt) en het wederom de heer Wilders is die tegenstribbelt, dacht ik weer aan de drie bange mannen van afgelopen zondag.
De politieke lading van het stuk ontstond vooral door mijn eigen verbeelding, bleek toen ik achteraf andere toeschouwers sprak. Desalniettemin is het de kracht van een kunstwerk om de actualiteit te overstijgen en zo de realiteit op een nieuwe manier aan ons te tonen. Een goed kunstwerk kan dat vaker, in verschillende perioden. De podiumkunsten echter, zijn als enige kunstvorm gebonden aan het hier en nu, en dat maakt de spanning met de hedendaagse realiteit des te spannender. Alleen dat al maakt nieuwsgierig naar San Fransisco, een voorstelling over de crisis van gezelschap De Warme Winkel, die donderdag in première gaat. De begaafde acteurs bewezen al eerder dat een kritisch geluid op de huidige ontwikkelingen het best samengaat met een bijna tijdloze situatie. Wat hebben lachende mensen, vrolijke kleuren en een hippieliedje met de huidige crisis te maken? Kijk, en gebruik je verbeelding maar.

Roos Euwe

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nieuws in beeld: In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

Illustrator Sebastian Eisenberg is aangedaan door het uit elkaar gaan van Daft Punk. Lees meer

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard. Lees meer

Blauwe maandagen

Blauwe maandagen

Max Beijneveld neemt de gevolgen van de coronamaatregelen onder de loep en observeert het gevoel van uitzichtloosheid dat hij zelf ervaart. Lees meer

Automatische concepten 50

Eigen haard is fijnstof waard?

Bijna een kwart van de fijnstofuitstoot in Nederland wordt veroorzaakt door houtkachels. Daarmee zijn ze de voornaamste bron van uitstoot. Lees meer

Voltooid Herstelde Tijd 1

Voltooid Herstelde Tijd. Voorbij de schaamte rondom slachtofferschap

Beelden die we doorgaans te zien krijgen van intiem geweld zijn vaak oppervlakkig en sensationeel. Tessel ten Zweege deed mee aan het kunstproject van Lara van Gaalen, dat laat zien dat het ook anders kan. Lees meer

Nieuws in beeld: Jongeren zijn moe en moedeloos

Jongeren zijn moe en moedeloos

Illustrator Simcha van der Veen zag het al in haar eigen vriendengroep, en haar vermoeden wordt nu steeds vaker in de media bevestigd: jongeren staan massaal op omvallen. Lees meer

Hard//talk: Er schuilt een superkracht in autisme

Er schuilt een superkracht in autisme

Autisme wordt vaak gezien als een ingewikkelde afwijking. Sofie Hees vraagt zich af wie bepaalt wat normaal is. Het is tijd voor meer neurodiversiteit. Lees meer

Nieuws in beeld: Zij speelt met kanker (en wint)

Zij speelt met kanker (en wint)

Na de dood van een goede vriend en mentor, besloot een Tsjechische speltheoreticus haar kennis in te zetten in de strijd tegen kanker. Lees meer

Maken worsten echt de man?

Maken worsten echt de man?

De mannelijkste manier om direct bij te dragen aan een duurzame planeet is het vermijden van dierlijke producten. Maar voornamelijk mannen vinden de overstap naar een veganistisch dieet lastig. 'Echte' mannen eten immers vlees, toch? Tijd om met die genderverwachtingen te spelen, vindt Esther Lamberigts. Lees meer

Informatie, desinformatie en onbegrijpelijke naaipatronen

Informatie, desinformatie en onbegrijpelijke naaipatronen

Telt iets als informatie als het voor de meeste mensen onleesbaar is? Alma Apt las de dichtbundel ‘Garments against Women’ van Anne Boyer. In die bundel legt zij een relatie tussen naaien en boekhouding: goede informatie hoeft net als een naaipatroon niet altijd transparant te zijn. Lees meer

Hard//talk: THIS IS MY PARK

THIS IS MY PARK

Kun je als vrouw wel stellen dat een park voor jou is? Marthe van Bronkhorst ziet in de billboards van Beyoncé meer verkooptruc dan feminisme. En stelt: het feminisme is er nog lang niet. Lees meer

Filmtrialoog: I am Greta

I am Greta

Documentairemaker Nathan Grossman portretteert Greta Thunberg tijdens haar missie om de ernst van klimaatverandering te laten doordringen bij politieke leiders. Lees meer

Filmvrouwen die hun onderdrukker met een hakbijl of naaldhak te lijf gaan

Filmvrouwen die hun onderdrukker met een hakbijl of naaldhak te lijf gaan

Vrouwen in films reageren soms onverschrokken of ronduit agressief op het seksisme dan hun ten deel valt. Dat is spannend en zelfs bewonderenswaardig, al blijft geweld in het echte leven ongewenst. Toch kunnen we van deze films iets leren, aldus Lotje Steins Bisschop en Roselien Herderschee. Lees meer

Nieuws in beeld: Laten we niet vergeten voor wie de avondklok is

Laten we niet vergeten voor wie de avondklok is

Illustrator Rueben Millenaar is blij dat de avondklok vanavond ingaat, al zou hij wel graag zien dat we meer aandacht hebben voor de mensen die onder de maatregel lijden. Lees meer

Nieuws in beeld: In de klauwen van de blauwe leeuw

In de klauwen van de blauwe leeuw

Gedupeerden in de toeslagenaffaire moeten de 30.000 euro, die zij ter compensatie krijgen, grotendeels weer terugbetalen. Lees meer

Koop online bij je favoriete boekhandel 1

Koop online bij je favoriete boekhandel

Max Beijneveld ziet met lede ogen aan hoe de boekhandels uit het straatbeeld verdwijnen door de coronacrisis, ondanks het feit dat we het afgelopen jaar gezamenlijk meer boeken hebben gekocht. Steun juist nu je favoriete boekhandels door direct op hun site onze aankopen te doen. Lees meer

Succes is geen keuze

Succes is geen keuze

Krijgen we in onze samenleving altijd wat ons toekomt? Bas van Weegberg ziet meritocratie als een optimistisch rookgordijn waarachter sociale ongelijkheid makkelijker in stand wordt gehouden. Lees meer

Het populisme van de VVD, gekraakt

Het populisme van de VVD, gekraakt

De #DanielKoerhuisChallenge begon als een ludieke hashtag, maar bleek gaandeweg om veel meer te gaan, schrijft Sander van der Kraan. Lees meer

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Het beste van 2020

Tien hoogtepunten van een jaar discussies, ruzies en gepassioneerde betogen die de revue passeerden. Lees meer

Alain Bachellier

Te vaccineren of niet te vaccineren, dat is de kwestie

De keuze om je wel te vaccineren is vaak net zo irrationeel als de keuze om je niet te vaccineren. Uiteindelijk is niet kennis, maar vertrouwen de doorslaggevende factor. Jihane Chaara heeft vertrouwen. Lees meer

De geruchten zijn waar. Lees Hard//hoofd nu ook op papier!

Bestel op tijd je eigen exemplaar van de eerste editie, met als thema: ‘Ik’. We hebben drie covers ontworpen. Kies je favoriet.

Bekijk de covers