Illustratie Assa Ariyoshi

Ze heeft mij uitgekozen, zegt ze, want ik deed haar aan haar neef denken, maar dan minder goed gekleed." />

Illustratie Assa Ariyoshi

Ze heeft mij uitgekozen, zegt ze, want ik deed haar aan haar neef denken, maar dan minder goed gekleed." />
Asset 14

Niels Gerson Lohman

In de rubriek hard//hoofdstuk een voorpublicatie van een nog te verschijnen boek. Vandaag een hoofdstuk uit de debuutroman Een rijk alleen van Niels Gerson Lohman. Hij schreef tussen april en oktober 2010 vreemde reisverhalen voor hard//hoofd. Met trots presenteren wij een hoofdstuk uit de roman waar deze reisverhalen in verwerkt zijn.

Illustratie Assa Ariyoshi

Ik heb een blond, mager vriendinnetje, Jana, dat geregeld in haar buik knijpt en met een babystemmetje piept ‘vetje!’
We staan op het punt samen te gaan wonen. Haar ouders hebben een appartement voor haar gekocht op de gracht en ik ga erbij. Ze is grappig en kan niet zo goed dansen, dus maakt ze sprongetjes waarbij ze haar hoofd in haar nek gooit, de handjes flappert en heen en weer springt. Ik durf niet voor haar te dansen, want ik kan nog steeds niet dansen en vergeten. Ze heeft mij uitgekozen, zegt ze, want ik deed haar aan haar neef denken, maar dan minder goed gekleed.
Er was me verteld dat Jana waarschijnlijk niet geïnteresseerd zou zijn in quasi-alternatieve types zoals ik, maar meer in Ajacieden. We kregen inderdaad iets in een periode dat ik meer bezig was met zaken als concentratiekampen dan met mijn uiterlijk, dat is waar. Ze overkwam me een beetje, moet ik bekennen, maar er gebeurde nét niet genoeg op een iets te beheerst en te snel afgelopen schoolfeest om tijdens de daaropvolgende kerstvakantie te blijven flirten per sms. Ze stuurde een sms’je dat ze in Parijs zat met pijnlijke voeten van het winkelen en ik bood haar vervolgens aan nieuwe voeten te komen brengen. Ik kreeg geen antwoord, omdat ze, zo hoorde ik later, bang was dat ik het meende.
Toen ze terug was deden we alles volgens het boekje, zoals zoenen bij haar voordeur met de fietsen nog tussen ons in, en lippen die elkaar eerder los weten te laten dan de trappers van haar mountainbike en de spaken van mijn barrel. De spanning zat hem in het ritueel van de date. Het uitkiezen van het restaurant (waar een mooie vriendin werkte, zodat ze zag dat ik ook mooie mensen ken, zoals Ajacieden), het uitkiezen van de film erna (zo’n onbegrijpelijke, die, als ik het me goed herinner, ging over een muzikant die gevangen zit in een schilderij van een dwerg die achteruit praat vanwege twee lesbiennes die eigenlijk dood zijn omdat een boze indiaan zich achter een container heeft verstopt).

Ze is opgegroeid in een gouden kooitje.
Haar vader is een creatieve legende, een soort beroemdheid, wat de vrouwen in zijn vergulde kooi hem soms opvallend kwalijk nemen. Dan kwetteren ze verongelijkt, ze vragen hem dingen zonder op een antwoord te wachten, terwijl hij achterover zit om leeg te lopen van de dag. Hij wacht en kijkt mij door zijn gigantische montuur moe, lachend aan. Alsof hij wil zeggen: ja jongen, maar maak je geen zorgen hoor, het is verder prima vertoeven. En alsof hij ze dan wil straffen staat hij op en wrijft zich in zijn handen, precies zoals opa deed in afwachting van jenever, hij knoopt zijn ribfluwelen colbert dicht en haalt een zwaar vulpotlood uit zijn borstzak. Hij kijkt me aan met hoog opgeheven wenkbrauwen en mompelt ‘even een tekeningetje maken’. Dan zet hij koers naar zijn tekentafel in de kelder.
Hij leert me dat Kuifje een uitstekende combinatie is met het doen van een grote behoefte, dat goud het best tot zijn recht komt in donkere ruimten en dat je het dragen van blauwe pakken te allen tijde moet vermijden. Dat soort dingen.
In de zomer zitten we in Frankrijk in het huisje van de familie van Jana. We maken ritjes in de Mehari naar plekken waar scènes uit Tati-films zijn opgenomen, en we bezoeken de lokale excentriekelingen, zoals Graham, de magere juwelenmaker uit Londen met zijn vooroorlogse motor en zelfgestookte likeuren. Of Thom en Alain, het homostel dat Eminem blaast in hun Porsche Cayenne. Overdag hannes ik met een tekentafel en ’s avonds spelen we petanque onder het genot van worstjes en augurken, met niemand iets te maken behalve met een familie die de mijne niet is.
Jana wil dat ik iets meer ben zoals haar neef. Haar neef heeft overal vriendjes en komt in alle clubs gratis naar binnen. Soms koopt hij een huis, hij knapt het op en verkoopt het door, zodat hij geld heeft voor een surfvakantie. Niemand neemt snellere beslissingen dan hij. Als ik een beslissing moet nemen, dan beweeg ik eerst mijn voorhoofd heen-en-weer alsof ik er liggende achtjes mee wil tekenen. Jana vindt dat vervelend. Volgens mij neem ik veel betere beslissingen dan de neef van Jana, het zijn er gewoon een stuk minder.
Jana vindt dat ik best wat vlotter mag zijn. Ik verander graag, liever dan dat ik mezelf blijf, maar ik denk niet dat ik dat uit kan leggen. We waren een keer met haar neef in een club, toen hij zei dat Jana gek werd van de beren die ik op de weg zie. Ik vond het beeld van mijzelf op een weg met beren heel grappig, omdat ik zelf erg smal ben en beren erg dik zijn. Ik wilde hem graag laten weten dat ik zijn grap zeer waardeerde, dus elke keer dat we ons langs dikke mensen wurmden, riep ik: ‘Beren op de weg!’ Maar Jana en haar neef konden er niet om lachen.

Mijn vader woont nog steeds in de Prinsenstraat, op de verdieping boven zijn stamcafé. Soms lopen Jana en ik langs het café, want het gouden kooitje is om de hoek. Hij zit er wat gebogen achter het raam, steeds verder van zijn tafeltje omdat zijn buik in de weg begint te zitten. Jana komt er liever niet, dus we lopen er snel langs, aan de overkant van de straat. Er liggen laagjes kranten om Alexander heen, maar hij slaat de pagina’s niet om. Hij heeft altijd een hand aan zijn gezicht, zijn gelige nagels drukken de rimpels steeds dieper in zijn voorhoofd. Zo nu en dan tuurt hij als een slinkse uil boven zijn grote ronde bril met dun montuur uit, dan duikt hij weer in zijn kranten met het begin van een rochel. Het is alsof hij in steeds kleinere cirkels beweegt. In het midden van die cirkel staat een biertje op een cafétafel.
Beer en ik logeerden soms bij hem in de Prinsenstraat, maar nooit langer dan één nacht. We konden niets met de computer, want die zat tjokvol virussen die Beer erop had gezet. De computer mocht nooit uit en er zat alleen dos op, dus als we een spelletje wilden spelen, moesten we het eerst zelf schrijven in programmeertaal. Maar omdat het heel moeilijk is een spelletje te schrijven in programmeertaal, besloten we dat we beter konden proberen nog meer virussen voor de computer te maken, zodat er sneller een nieuwe computer moest komen waarmee we wel gewoon spelletjes konden spelen.
Sinds de dood van Beer zegt Alexander dat er iets in hem is geknapt, en terwijl hij dat zegt, vouwt hij vier vingers in zijn handpalm en drukt zijn duim op zijn wijsvinger, alsof zijn hand een blikje prik is dat langzaam leegloopt. Hij zegt dat hij geen energie meer heeft en dat hij nooit zal vergeten hoe het café hem heeft opgevangen. Elke dag eet hij niet meer dan een tosti en een portie ossenworst, altijd met de krant voor zijn neus, want dat is zijn oude beroep. ’s Middags zit hij in De Vergulde Gaper, ’s avonds in De Klok.

Als ik er kom is het café vrijwel leeg, het doet me hier altijd denken aan Beers favoriete attractie in het Stedelijk Museum: The Beanery van Edward Kienholz, het café met de klokkenhoofdmensen, waar hij me zo vaak over heeft verteld, maar waar ik samen met hem nooit ben geweest. Alexander kijkt me verbaasd en wat geamuseerd aan, alsof hij een binnenpretje onderdrukt.
‘Hey!’
‘Hey!’
Ik bestel een colaatje dat naar chloor ruikt en naar bier smaakt.
‘Moet je niet iets zeggen?’ vraag ik.
‘Wat dan?’
‘Nou, gefeliciteerd!’
‘Ben je jarig dan? Wat grappig!’ zegt mijn vader.
‘Hoezo?’
‘Nou, ik heb een zoon die ook jarig is vandaag!’
Het is lang geleden dat mijn vader weer grappig was, maar dit is niet het soort humor dat ik van hem ken. Leuk.
‘Dat is inderdaad grappig. Misschien ken ik hem wel,’ speel ik mee.
Het is even stil.
‘Zeg, waar woon je eigenlijk?’ vraagt Alexander.
‘Ik woon op het Minervaplein.’
‘Hè? Wat toevallig!’
‘Hoezo?’ Ik wist niet dat mijn vader zo leuk acteert. Hij doet het olijk en opgewekt.
‘Nou, ik heb een zoon die daar ook woont!’
‘Ja, dat weet ik! We zijn hele goeie...’
Het dringt nu pas tot me door. Hij probeert erachter te komen wie ik ben.

Vandaag verschijnt Een rijk alleen bij uitgeverij Nijgh en Van Ditmar. Het is te koop voor 17,50.

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Neem je ouders mee naar het museum

Neem je ouders mee naar het museum

De idealen van ouders en hun kinderen komen niet altijd overeen. Schrijver Michael ter Maat legt zich daar niet bij neer en neemt zijn vader mee naar het Krölller Müller. Een tip om het niet bij 'ok, boomer' te laten.  Lees meer

‘Toen mijn vader stierf zat ik met veel vragen, wie hij was en waar hij vandaan kwam'

‘Toen mijn vader stierf zat ik met veel vragen. Wie hij was en waar hij vandaan kwam'

Sarah van Binsbergen sprak met Yomi Hitijahubessy, vlak vóór- en nadat die in Indonesië haar Molukse familie ontmoette. Wat deed deze reis, waarop ze ook de as van haar overleden vader uitstrooide over zijn geboorteland, met haar? Lees meer

Alles Vijf Sterren: 48

A is voor activisme, B is voor brood

Deze week worden onze redacteurs blij van non-binaire personages, brood bakken en burenruzies die tot creatief activisme leiden. Lees meer

Vertrouwen op iets wat niet bestaat

Vertrouwen op iets wat niet bestaat

Else Boer is dol op praktisch advies over schrijven. Een scène schrijven, een verhaallijn uitwerken, overal is wel een stappenplan voor te vinden. Het belangrijkste is: volhouden en nooit maar dan ook nooit stoppen. Simpel toch? Makkelijker gezegd dan gedaan, zegt Else, die vertelt over hoe je soms wel en niet kan vertrouwen op je verhaal. Lees meer

Automatische concepten 57

Word jezelf (ook als je dat niet wilt)

Rietveld-student Vivian Mac Gillavry vraagt haar docenten naar de beste adviezen die zij ooit kregen. Allereerst: beeldend kunstenaar en publicist Q.S. Serafijn. Lees meer

'De derde generatie kijkt met een bredere blik naar dekolonisatie, zien het in een mondiaal verband'

'De derde generatie kijkt met een bredere blik naar dekolonisatie, ziet die in een mondiaal verband'

Curator en onderzoeker Maria Rey-Lamslag is een graag geziene gast in de cultuursector. Jason Keizer gaat met haar in gesprek over haar Indische roots, over hoe het koloniale verleden doorklinkt in haar werk en over haar 'Indotiteit'. Lees meer

Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Uitzonderingen

Uitzonderingen daargelaten

Deze week worden onze redacteurs blij van een maas in de wet, meermaals dezelfde film kijken en de kunst van Isabelle Wenzel. Lees meer

Ruimtes

Een vertrouwd lichaam om in samen te zijn

Een jaar geleden moest Charlotte de Beus opnieuw leren praten, lezen en schrijven. In deze drie gedichten onderzoekt ze met poëtische scherpte haar herstel en het lichaam als “een onbetrouwbare woning voor dakloze gedachtes.” Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

'Naar buiten toe zijn we allemaal familie, zo gaat dat in de Molukse gemeenschap'

'Naar buiten toe zijn we allemaal familie, zo gaat dat in de Molukse gemeenschap'

'Ontdekken wie je voorouders zijn geeft kracht en vertrouwen.' Zainal Umarella heeft diep verdriet gekend, maar zijn toekomstbeeld is er een van hoop dat hij aan zijn kinderen wil meegeven. Lees meer

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Een voorpublicatie uit de afstudeerbundel van Elianne van Elderen 'Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten'. Over opgroeien als buitenstaander in een dorp, een vluchtmisdrijf op een veulen, over drie vrienden en iemand die probeert om onvoorzichtig te worden. Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

Column: Over geld

Over geld

Eva vergelijkt de manier waarop ze toen en nu tegen geld aankijkt en hoe het verschil in inkomen binnen haar vriendengroep de verhoudingen heeft veranderd. Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer

Filmtrialoog: Ruben Brandt: Collector

Ruben Brandt: Collector

Onze redacteuren Jorne Vriens en Oscar Spaans en illustrator Friso Blankevoort bekeken de animatiefilm Ruben Brandt: Collector en zagen een verhaal dat niet in een andere vorm had kunnen worden verteld. Lees meer

Slaapkamerraam, wereld

Slaapkamerraam, wereld

Buiten is het nacht. Maar wat gebeurt er als je je ogen sluit? Dan kan het buiten net zo goed een zomerse dag in New York zijn. Of een sneeuwlandschap uit je jeugd. De mogelijkheden zijn eindeloos. Lees meer

Nieuws in beeld: Is het kunst of geeft het winst?

Is het kunst of geeft het winst?

Illustrator Loes van Gils kijkt met afgrijzen naar de afwegingen die het kabinet maakt. Dierentuinen, sportscholen en binnenzwembaden werden geopend, culturele instellingen moesten de deuren gesloten houden. Lees meer

Lang leve de slush pile 1

Lang leve de slush pile

Hoe kan literair Nederland inclusiever worden als het steeds vaker weigert ongevraagde manuscripten aan te nemen? Een pleidooi voor een openboekbeleid. Lees meer