Hard//hoofd selecteert zorgvuldig uit een oerwoud aan mogelijkheden.
In ‘Hard//hoofd kiest’ wordt door de redactie twee keer per maand een relatief onbekende muzikant, band of kunstenaar uitgelicht. Het is een keuze uit het werk van iemand die volgens hard//hoofd het waard is om te volgen.
Deze keer vertonen we twee video's van performance- en videokunstenaar Pilvi Takala (1982, Helsinki), resident aan de Rijksacademie van beeldende kunsten. In een interview licht ze de werken toe.
Wat zien we?
Real Snow White
In deze performance ben ik verkleed als Sneeuwwitje naar Disneyland Parijs gegaan. Bij de ingang van het park ontstond een absurde situatie, want ik mocht van de beveiligingsmensen niet naar binnen omdat ik niet de ‘echte’ Sneeuwwitje was. De logica die hierachter schuilt, is fascinerend. Ik heb Disneyland uitgezocht omdat het extreem strenge regels heeft, als een politiestaat. Je betreedt een fantasiewereld, maar slechts een vorm van fantasie is toegestaan. Wat is dan de juiste? Er staat nergens een bord dat je niet verkleed mag gaan. Kinderen kunnen wel in de fantasiewereld opgaan, maar volwassenen moeten regels internaliseren en weten dat het niet mag. De ‘echte’ Sneeuwwitje die in het park werkt, moet ook een dik contract tekenen waarin staat wat ze wel en niet mag doen, zodat ze het imago van Disney niet schaadt.
The Angels
In The Angels gaan beveiligingsbeambten in een grote winkel net een stap verder dan van ze verwacht wordt, door bijvoorbeeld stiekem een gevallen sjaal terug in de tas te stoppen. Het zijn goede daden, maar ook ietwat sinister.
Kun je iets vertellen over je werkwijze?
Meestal vraag ik geen toestemming om mijn werk ergens te mogen maken, ik ga er gewoon heen en film met verborgen camera. Het zijn geloofwaardige situaties en ik wil mensen niet de kans geven uit de performance te kunnen stappen. Het zijn ook overdrijvingen van wat daar al gebeurt en aanwezig is.
Wat fascineert je?
Hoe mensen zich gedragen in een groep en hoe ze zich steeds aanpassen aan regels. Ruimtes die half publiek, half privaat zijn, zoals Disneyland of winkelcentra, worden beheerst door gedragsregels, maar het is haast onzichtbaar. Er heerst een kunstmatig prettige en veilige sfeer, gericht op consumptie. Ik ben geïnteresseerd in deze grijze gebieden waarin je positie niet helder is, er is geen echte consensus over het gedrag.
Mensen zien regels en wetten als statisch, maar ze zijn juist altijd aan het veranderen en mensen passen zich dus onbewust aan. Door mijn interventies verander ik de situatie, er gebeurt iets nieuws, waardoor je ziet hoe we ons erin bewegen. Het is opvallend hoe de mensen in The Angels het rare gedrag negeren, dat is typisch voor winkelcentra. We gaan helemaal op in die geforceerde aangename omgeving en alles wat afwijkt willen we niet zien.
Wiens werk bewonder je?
Sophie Calle is natuurlijk een grootheid. Ik ontdekte haar toen ik student was en veel ideeën die ik toen had, bleek zij al gemaakt te hebben. Maar we verschillen ook heel erg, zij zoekt veel meer de grenzen van het persoonlijke, zoals in het opbellen van alle mensen uit een adresboek dat ze op straat had gevonden en ondervragen over de eigenaar ervan. Dat is op een bepaalde manier agressiever dan wat ik doe, mijn werk gaat vooral over gemeenschappelijke ruimtes, regels en groepen. Ik probeer de mensen die in mijn video’s verschijnen nooit schade te berokkenen. Ik ben zelf de meeste gênante persoon in mijn video’s.
