Beeld: Karmanoia Verstopt achterin een kraakpand in Berlijn bevindt zich een surrealistisch totaaltheater voor één bezoeker." /> Beeld: Karmanoia Verstopt achterin een kraakpand in Berlijn bevindt zich een surrealistisch totaaltheater voor één bezoeker." />
nieuwsbrief
Asset 14

Een labyrint in Berlijn

“When you enter the first room, throw the coin you’re holding in your hand into the box on your left side.
Within a few seconds a film will start.
The film has no end.
Your first step is straight ahead.”

Mail

(Uit: Das PERISTAL SINGUM labyrint van theatergroep Karmanoia)

Een kleine, atletische jonge vrouw heeft me net aan de hand begeleid naar een gang achterin een club in Oost-Berlijn. Ik moet al mijn spullen achterlaten: geen tas of telefoon, geen sieraden, bij voorkeur ook geen bril: “Are you able to see clearly about 2 metres ahead of you? Yes? That will do. Are those shoes comfortable? And would you like to use the toilet? You might be away for a while…”

Beeld: Karmanoia

Karmanoia: totaaltheater voor één bezoeker
De Berlijnse theatergroep Karmanoia bouwde ruim 9 maanden lang aan een labyrint dat zich uitstrekt over 4 verdiepingen van een pand in Treptow (een wijk in voormalig Oost-Berlijn). De – deels internationale - groep bestaat uit een wisselende samenstelling van theatermakers, beeldend kunstenaars en muzikanten en functioneert als een idealistisch collectief zonder vaste leider of taakverdelingen.

Op het schemerige terras voor het pand waar 'Das PERISTAL SINGUM labyrint' in verborgen zit, hangt een groepje Berlijners rond in circusachtige outfits. Een meisje van de groep heeft net een assortiment camemberts voor zich uitgestald en concentreert zich nu op het vervaardigen van een joint. Zo nu en dan wordt iemand door haar van het terras opgehaald en aan de hand mee naar binnen genomen. Naast mij komt een van de circusachtige figuren zitten, met wie ik in een nonchalant gesprek beland:

“Een paar jaar terug zijn we begonnen zonder een duidelijk vooropgezet plan: we hadden gewoon zin om iets te maken, een of ander theatraal totaalkunstwerk, dus verspreidden we in eerste instantie simpelweg wat ideeën. Uit alle hoeken vulden mensen ons aan, omdat ze via-via over onze plannen hadden gehoord. De een had een berg oude vrachtwagenonderdelen of opgezette eenden op de kop getikt, een ander kon stalen constructies lassen. Noem maar op. Zo ontstond een enorme hoeveelheid materiaal. […] Met drie man tekenden we uiteindelijk de complexe constructie van een labyrint uit. Belangrijk daarbij was ook de ontwikkeling van een dramatische en theatrale lijn: het verspreidden van symbolen en kruiselingse verwijzingen die de zoektocht door het labyrint zowel onoverzichtelijk maken als richting geven.”

"Das PERISTAL SINGUM" door Malu Peeters
(Bovenstaand fragment is een associatieve audiocollage op basis van mijn herinneringen aan Das PERISTAL SINGUM labyrint. Compositie met dank aan fragmenten van Karmanoia, Heiner Goebbels, e.a.)

Overal zitten speakers onzichtbaar ingebouwd. Sommige ruimtes werken met sensoren die licht en geluid aansturen. Vloeren klappen plotseling om, via een glijbaan val je in een enorm stalen ei waar je na lange omwegen telkens weer opnieuw in blijkt uit te komen. Je kruipt door scheve gangen, achter piepkleine deurtjes klinken sirenes en geschreeuw, je dwaalt af in een glazen koker waar het koud en vochtig is, een tekening aan de muur geeft tegenstrijdige aanwijzingen en plotseling wordt alles donker…

“Landschaft der durch die Luft wehenden Gedanken”

Karmanoia: “We bouwen inmiddels alweer 10 jaar labyrinten (Een eerder labyrint van Karmanoia bevond zich in een kraakpand in Neuköln, dat helaas in juni 2009 werd gesloopt, -red.) en als het aan ons ligt blijven we dat doen, ook buiten Duitsland. Das PERISTAL SINGUM noemen we nu ‘af’, maar we zullen altijd kleine dingen blijven veranderen en aanvullen. […] Een deel van de groep smeedt op dit moment plannen voor een nieuw labyrint in Buenos Aires. Het maakt ons niet uit waar we werken, als we maar voldoende kunnen eten en een dak boven ons hoofd hebben. Dus als er iemand met een stuk bos in Rusland op de proppen komt: Na klar, dann schaffen wir es da!”

De aantrekkingskracht van de angst
Het labyrint of doolhof is al duizenden jaren een 'fysiek' symbool van de menselijke levensloop of spirituele queeste. Gedurende de 18e eeuw won het labyrint opnieuw aan populariteit, vanuit het (Romantische) verlangen van de mens - tijdelijk - de controle uit handen te geven en fysiek angst te beleven. Op de onbekende paden van het labyrint raak je overgeleverd aan primitieve reflexen en instincten: al je zintuigen op scherp.

Hoewel sommige labyrinten, zoals bijvoorbeeld in bepaalde tuinen van Engelse kastelen, meer gericht zijn op het afleggen van een onbekende weg en het pure alleen zijn (alleen kun je je immers niet meer verhouden tot een ander en ben je daadwerkelijk op jezelf teruggeworpen), daagt het labyrint van Karmanoia de bezoeker uit via alle zintuigen de persoonlijke grenzen van de angst op te zoeken. Das PERISTAL SINGUM is belevingstheater tot in het maximale, een volledig gecontroleerde beleving die je voor even alle controle uit handen neemt.

Ik heb ruim 1,5 uur gedwaald door de surrealistische ruimtes van Karmanoia’s labyrint. De overdaad aan lichamelijke en geestelijke indrukken nam mijn rationele denken over en stuurde me op een angstaanjagend realistische trip door een absurde nachtmerrie. En elke seconde was volkomen echt.

___________
Das PERISTAL SINGUM van Karmanoia bevindt zich op de Markgrafendamm 1, in Berlijn (Treptow), achterin club Salon Zur Wilden Renate. Het labyrint is geopend van woensdag t/m zaterdag van 18u tot ca. middernacht. Vanwege het feit dat je geruime tijd volkomen alleen in het labyrint moet kunnen ronddwalen, wordt per avond slechts een beperkt aantal bezoekers tot het labyrint toegelaten. Toegang: 10 euro.

De mensen achter Karmanoia houden ervan onvindbaar en onbereikbaar voor contact te zijn. Voor meer informatie of een routebeschrijving kun je daarom mailen naar: malu@hardhoofd.com.

www.karmanoia.de
http://www.myspace.com/karmanoia
www.renate.cc

Malu

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Tip: Ga saneren

Ga saneren

De nachtmerrie van elke boekenliefhebber: Esmé van den Boom moet voor haar werk in de bibliotheek boeken wegdoen. Of word je hier juist ook wel zen van? Lees meer

 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Alles vijf sterren: Over straat in een andere wereld

Over straat in een andere wereld

Deze week worden we blij van een ontroerende, grappige bewerking van Oorlog en Vrede, een hilarische podcast over porno, en een app die hardlopen combineert met zombies. Lees meer

Column: Een brief op de schoorsteenmantel

Een brief op de schoorsteenmantel

In de jaren '70 hadden veel dertigers iets uit te vechten met hun moeder. Zo ook Trudy, die de hare speciaal daarvoor uitnodigde voor een weekend op het strand. Lees meer

Waterlanders

Waterlanders

Annelies van Wijk beschrijft een tragische familiegeschiedenis in de vorm van een kort verhaal. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

Tip: Neem geen kat 1

Neem geen kat

Eva van den Boogaard heeft een kat. Een hele mooie, die het goed doet op Instagram. Maar toch had ze hem liever niet gehad. Een tip om niet onwillekeurig te gaan houden van een dier. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Alles vijf sterren 2

Zo komen we de herfst wel door

Deze week worden we blij van een ouderwetse spelletjesavond (bij jou thuis), het elegie van Kate Tempest en een fotoarchief. Lees meer

Column: Joh wat origineel

Joh wat origineel

Iduna Paalman had een zinnelijke droom over iemand die niet haar vriend is. Wat moet ze daarvan maken? Lees meer

Is het demonstratierecht in Nederland een farce?

Is het demonstratie­recht in Nederland een farce?

Na roerige protestweken met boze boeren en blokkades door Extinction Rebellion maakt Jarmo Berkhout de balans op. Hoe staat het er eigenlijk voor met het demonstratierecht in Nederland? Lees meer

Tip: Maak zinloze lijstjes

Maak zinloze lijstjes

Het schrijven gaat Jozien Wijkhuis niet altijd even makkelijk af, terwijl ze eigenlijk niets liever doet. Een podcast van Tim Clare bood soelaas. Een tip om het schrijven te demystificeren. Lees meer

Beeldbrekers (VI): 'Wat betekent het om mens te zijn in een wereld van objecten?'

'Wat betekent het om mens te zijn in een wereld van objecten?'

Op de Dutch Design Week staat dit jaar de maakbaarheid van toekomst centraal. Tom Loois, een van de curatoren van de tentoonstelling ‘The Object Is Absent’, over hun tentoonstelling zonder objecten. Lees meer

Gedichten geïnspireerd op Long in the Tooth 3

Gedichten geïnspireerd op Long in the Tooth

Yentl van Stokkum schreef drie gedichten ter gelegenheid van de tentoonstelling Long in the Tooth van Josse Pyl. Joëlle de Ruiter maakte er illustraties bij. Lees meer

Een vuile plas regenwater

Een vuile plas regenwater

Alexander van der Weide bespreekt op intuïtieve wijze de klassieke film Stalker van Tarkovski. ‘Probeer nooit je idee over te brengen aan het publiek — het is een ondankbare en zinloze taak. Laat ze het leven zien en ze zullen in zichzelf de middelen vinden om het te beoordelen en te waarderen.’ Lees meer

Mevrouw Rouw in Zomergasten 2

Mevrouw Rouw in Zomergasten

Hard//hoofd grijpt terug op de Zomergasten-verslagen van deze zomer met een onconventionele gast die toepasselijk is voor de grauwe dagen. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5