Asset 14

Collectieve empathie reikt verder dan Nederlandse grenzen

Hard//talk: Collectieve empathie

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Het nieuwe coronavirus heeft Nederland nog niet bereikt en er wordt hard geprobeerd een uitbraak af te wenden. Terwijl het virus voornamelijk in China om zich heen grijpt, hoopt Jihane Chaara dat onze houding tegenover iedereen die wel door het virus wordt getroffen, verandert.

Alle ogen zijn gericht op China. Moeten we ons zorgen maken om dit coronavirus? Is het te vergelijken met SARS (ook een coronavirus, trouwens) of eerder met een normaal griepje? Meer dan duizend mensen zijn intussen overleden aan het coronavirus. Dat zijn er meer dan door het SARS-virus toentertijd.

Vooralsnog blijft het Rijksinstituut voor Volksgezondheid kalm: als nodig, worden mensen in quarantaine geplaatst, maar er is weinig reden om aan te nemen dat er een zombieachtig Nederland gaat ontstaan. We gaan het meemaken, maar we blijven optimistisch en nuchter. Dat gezegd hebbende reikt onze collectieve empathie hopelijk verder dan de Nederlandse landsgrens en voelen we mee met onze planeetgenoten die wél gedwongen zijn thuis te blijven om infectie te vermijden.

Mijn hoop voor collectieve empathie werd de afgelopen dagen flink op de proef gesteld. Zo waren er mensen in Nederland die een studentencomplex waar veel mensen van Chinese komaf wonen, bedoezelden met racistische en haatdragende leuzen. Ook Radio 10 droeg een steentje bij aan deze akelige tendens en zond een nummer uit met de tekst ‘voorkomen is beter dan Chinezen’.

De angst dat het coronavirus ook in Europa zal uitbreken is aanwezig. Ondertussen is de kans relatief klein dat dit daadwerkelijk zal gebeuren, waardoor het eenvoudig is om achteloos te fantaseren over een apocalyptisch beeld. Het doet denken aan begin januari van dit jaar, toen men zich op het internet verlekkerd afvroeg wat er zou gebeuren als Iran de oorlog zou verklaren aan de Verenigde Staten. Niemand was écht bang voor dienstplicht: het was gewoon lollig om erover te fantaseren. In het geval van het coronavirus heeft de vermeende angst geleid tot woede: stèl dat Europa verandert in een continent van stille straten en zieke mensen? Wiens schuld zal dat dan zijn? Blijkbaar de schuld van iedereen die er ook maar een beetje Chinees uitziet. Om de fictieve Yoda te citeren: “Fear leads to anger. Anger leads to hate”.

De angst om ziek te worden mag er zijn, maar als eerste zouden we moeten meeleven met alle mensen die er nú onder lijden.

Mensen met een Chinees uiterlijk – nee, een Aziatisch uiterlijk — worden belaagd, buitengesloten en uitgescholden omdat er in een ander werelddeel mensen doodgaan aan een virus. Er zijn momenten waarop grapjes ‘edgy’ en ‘scherp’ mogen zijn. Er zijn ook momenten waarop je naar een serieuze situatie kijkt, en moet nadenken over de reactie die jij daarop gaat geven. Leef je mee, of trap je omlaag?

Het is een kwestie van moraal. De angst om ziek te worden mag er zijn, maar als eerste zouden we moeten meeleven met alle mensen die er nú onder lijden. Die instelling kan bestaan náást maatregelen die we hier treffen. En als de schuldvraag echt oppermachtig regeert in je denkwijze hierover, dan stel ik voor dat je dat flink bevraagt. Waar leidt het toe? Wat doet het met je empathisch vermogen?

Onze sympathie zou verder moeten reiken dan de Nederlandse — of zelfs Europese — grenzen.

Beeld via Twitter

Mail

Jihane Chaara (1991) is een idealist met een voorliefde voor doortastende en zachtaardige mensen/woorden.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer

 Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Het maken van de digitale kunstwerken kost ‘kolossale hoeveelheden’ rekenkracht van computers, aldus the New York Times. Lees meer

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer

Nieuws in beeld: 12

'App me als je thuis bent'

Na de dood van de 33-jarige Sarah Everard uiten steeds meer Britse feministen hun woede over de mensen die hen zouden moeten beschermen: de politie is onderdeel van hun onveiligheid, zeggen zij. Lees meer

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling kreeg het afgelopen jaar duizend gezichten. Rijk Kistemaker vraagt zich af: hoe herinneren we ons die gezichten, zodra de coronacrisis (min of meer) voorbij is? Lees meer

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Wanneer grote bedrijven landen uit het Globale Zuiden in een economische wurggreep houden, knijpt Nederland een oogje toe. Maar ons land is evengoed overgeleverd aan de wensen van grote bedrijven. Lees meer

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Evangeline Agape ontdekte tijdens een zomer in het ziekenhuis de kracht van vriendschap en gedeeld leed. "De coronacrisis heeft voor de hele wereld duidelijk gemaakt: isolatie maakt je ongelukkig. En depressie isoleert je. Doet je voelen alsof je de enige in de wereld bent met een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt." Lees meer

Nieuws in beeld: 'Waarde Nederlanders'

'Waarde Nederlanders'

Immigranten moeten zich ‘de Nederlandse waarden’ aanleren, roept onder andere de ChristenUnie tijdens de verkiezingsstrijd. Illustrator Rueben Millenaar vraagt zich af wat hij zich daarbij voor moet stellen. Lees meer

Nieuws in beeld: Onder de (geluids)golven

Onder de (geluids)golven

Je staat er misschien niet bij stil, maar de mensheid maakt enórm veel herrie in zee. We boren naar gas en olie, heien voor windmolens en boorplatforms en onze schepen zijn ook niet bepaald stil. Terwijl water ontzettend goed en ver geluidsgolven doorgeeft - veel beter dan lucht. Lees meer

Filmtrialoog: Cold War

Cold War

De film Cold War is een verhaal over een onmogelijke liefde in Polen ten tijde van de Koude Oorlog. Onze redacteuren bespreken deze veelgeprezen film en beraden zich op de esthetiek, de diepgang van de liefdesrelatie en de raakvlakken met hun eigen leven. Lees meer

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoe komt het toch dat we onze pleziertjes niet willen opgeven, zelfs al weten we dat ze aan de andere kant van de wereld levens kosten? Dennis Faase werd getroffen door een simpele manier om deze mensenlevens niet uit het oog te verliezen. Lees meer

Het verlaten café blijft een haven 1

Tijdens corona blijft het café een vangnet

Tijdens de lockdown bezoekt Joost Ingen-Housz een Berlijns café dat nog een aantal stamgasten toelaat. Door de plotselinge rust valt het hem op hoe onmisbaar de kroeg is voor de mensen die er nog steeds naartoe gaan. Al is het maar voor een praatje. Lees meer