Asset 14

Een nieuw feminisme zet sociale media naar zijn hand

Een nieuw feminisme zet sociale media naar zijn hand

Sociale media moedigen ‘seksuele objectificatie’ aan zodat we langer van hun diensten gebruik maken. Des te interessanter is daarom het recente tegengeluid vanuit de traditionele ‘tempels’ van seksuele objectificatie: de pop-, mode- en pornoindustrie.

Laatst miste ik de pont naar Amsterdam Noord vanuit Oost. Samen met twee jongens van rond de dertien jaar oud, die beiden tegen hun glinsterende Van Moof fietsen leunden gekluisterd aan hun telefoons, wachtte ik op de volgende.

“Hoeveel chickies heb jij dan?” vroeg de ene jongen aan de ander. “Sowieso die ene van vorige week, en die andere. Laat me je berichten lezen.”

Gebogen over hun schermen spraken ze over hoe ze het beste konden “hosselen”. Verderop stonden intussen vier jonge vrouwen ook op de pont te wachten. De jongens keken op en vroegen zich af: “Er zit toch wel een mooie voor ons bij? Het kan toch niet dat ze allemaal lelijk zijn?”

Op het eerste gezicht is het verwerpelijk hoe deze nog jonge jongens vrouwen willen bezitten, beoordelen en objectiveren, en dit is allesbehalve een geïsoleerd voorval. Nederlandse cijfers ontbreken, maar op Engelse middelbare scholen rapporteert 29% van de leraren op een dagelijkse basis seksistisch taalgebruik onder leerlingen.

Tuurlijk, die jongens zijn verantwoordelijk voor wat ze zeggen. Maar het grotere probleem is dat dit soort gedrag nog vaak oogluikend wordt toegestaan onder het mom van ‘jongens blijven nu eenmaal jongens’. Specifiek deze uitspraak is de afgelopen jaren onder steeds meer kritiek komen te staan als voedingsbodem voor het structurele seksisme dat is ingebed in onze omgangsvormen en instituties. Met ons taalgebruik houden we genderongelijkheid in stand, schreef Naomi Combrink, want taal “stuurt onze perceptie” en “wat we als ‘normaal’ beschouwen”.

De effecten hiervan worden bovendien versterkt door sociale media. Rond de tweede Nederlandse lockdown toonde de Netflix-hit The Social Dilemma eenduidig hoe sociale media ontworpen zijn om jongeren aan hen verslaafd te maken. Ze spelen in op de gevoeligheid die jongeren hebben voor groepsdruk, en stimuleren zo obsessief denken over lichamen, status en populariteit. Dit verlaagt het zelfbeeld en vergroot depressie en angstige gevoelens onder jongeren, vooral onder jonge vrouwen (Facebook is zich hiervan bewust).

De rol die sociale media - en taal in het algemeen - spelen in het objectificeren van vrouwen, bevestigd bovendien dat het niet gaat om ‘natuurlijk’ of ‘hormoon-gedreven’ gedrag, maar ons integendeel wordt aangeleerd door familie, vrienden, school, sociale media en collega’s. Hierom vroeg popster Dua Lipa zich vorig jaar in haar nummer Boys Will Be Boys af wanneer we zullen stoppen met het seksistisch opvoeden van onze kinderen (When will we stop saying things/’Cause they’re all listening/No, the kids ain’t alright).
Dua Lipa’s antwoord? Boys Will Be Boys/But Girls Will Be Women. Ook Emily Ratajkowski (@emrata) - met 28,6 miljoen Instagram volgers een van ‘s werelds bekendste modellen - bespreekt in haar vorige maand verschenen boek (My Body) de ambiguïteit van het verkocht worden, en jezelf verkopen, als product. Ratajkowski beschrijft in detail de kapitalistische industrie van het modellenwerk, die haar dwingt om op een dagelijkse basis te “dissociëren” van haar lichaam. Ratajkowski’s feminisme wordt doorgetrokken in de nieuwe speelfilm Pleasure, waarvan bijna de volledige cast bestaat uit mensen uit de pornoindustrie. “Doordat ze zichzelf seksualiseren,” zegt regisseur Thyberg tegen De Morgen, “nemen ze die macht net weg bij mannen. Als je ze ‘hoer’ of ‘slet’ noemt, zeggen zij: jij bent degene die op beelden van mij masturbeert.”

Terwijl sociale media seksuele objectificatie aanmoedigen, kunnen ze tegelijkertijd een podium bieden voor een subjectiverend tegengeluid. Met Boys Will Be Boys, My Body en Pleasure creëren Dua Lipa, Ratajkowski en Thyberg klikbare content voor de platforms die hun ervaringen en die van anderen gewoonlijk uit beeld houden. Ja, deze voorbeelden gaan vooral over witte vrouwen; er blijven talloze perspectieven ongezien en onbesproken. En ja, het roept de vraag op wat vrouwen opschieten met hun eigen exploitatie, in plaats van bijvoorbeeld de mode-, pop- en pornoindustrie te boycotten. Maar juist deze recente tegengeluiden uit de traditionele ‘tempels’ van seksuele objectificatie tonen hoe sociale media ook tégen zichzelf gebruikt kunnen worden.

 

Beeld: MarieEly via Flickr

Mail

Jonathan Luger (1996) studeerde milieuwetenschappen en filosofie in Amsterdam. Eerder werkte hij als programmamaker, nu vraagt hij zich als onderzoeker af hoe sociale rechtvaardigheid past in een duurzame samenleving. Ook schrijft hij voor Het Actiefonds.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent

Warning: Undefined variable $articleCount in /home/hardhoof/hardhoofd.com/releases/20220413071826/public/content/themes/hardhoofd6/components/ctas/latest-posts.php on line 24
het laatste
Nieuws in beeld: Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Sommige loofbomen begonnen vorige maand al hun bladeren af te stoten - veel vroeger dan normaal. Lees meer

Nieuws in beeld: Iedereen voor? Hallo?

Iedereen voor? Hallo?

De weinige Tunesiërs die kwamen opdagen voor het referendum, stemden massaal voor meer macht voor de zittende president. Lees meer

Nieuws in beeld: We moeten kopen, reizen, vliegen, drinken, eten, feesten, zo niet doorgaan

We moeten kopen, reizen, vliegen, drinken, eten, feesten, zo niet doorgaan

Hoelang kunnen we nog boven de zelfgegraven afgrond blijven bungelen? Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe Chef Eindredactie!

Hard//hoofd zoekt een nieuwe Chef Essay & Opinie!

Als Chef Essay & Opinie onderhoud je contact met getalenteerde essayisten en opiniemakers, en draag je de verantwoordelijkheid over jouw tak op Hard//hoofd. Lees meer

Nee, Anna Sorokin is geen Robin Hood en dit is waarom

Nee, Anna Sorokin is geen Robin Hood en dit is waarom

Netflix zet in Inventing Anna een oplichtster op een voetstuk. Emma Stomp zet daar vraagtekens bij. Lees meer

Nieuws in beeld: We zitten krap bij gas (dus kolencentrales mogen weer)

We zitten krap bij gas (dus kolencentrales mogen weer)

Om de gasvoorraden te ontzien, mogen de (uiterst vervuilende) kolencentrales jarenlang op volle toeren draaien. Lees meer

Nieuws in beeld: Blokkeert de boer zijn eigen protest?

Blokkeert de boer zijn eigen protest?

Driekwart van de Nederlanders vindt de acties tijdens boerenprotesten te ver gaan. Lees meer

Automatische concepten 75

Filmmaker liet angst achter zich

Dit jaar werden de Olympische Winterspelen ‘gewoon ’in China gehouden. In het licht van deze – voor mensenrechtenactivisten – verbijsterende keuze door het Internationaal Olympisch Comité maakte de Tibetaanse documentairemaker Dhondrub Wangchen een tournee door Europa. Op het moment dat hij tot zes jaar gevangenisstraf werd veroordeeld was de eerste keer dat de wereld hoorde... Lees meer

Nieuws in beeld: Een wereld zonder plastic, kunnen we ons die nog wel voorstellen?

Een wereld zonder plastic, kunnen we ons die nog wel voorstellen?

Illustrator Finn Rogers liet zich inspireren door een gedachte-experiment: wat als we - met één zwaai van een toverstaf - al het plastic lieten verdwijnen? Lees meer

Evi Aarens is een troll 1

Evi Aarens is een troll

Je als gearriveerde schrijver verschuilen achter een pseudoniem om kritiek op anderen te spuiwen geeft geen pas, aldus Marthe van Bronkhorst. Lees meer

Een groot avontuur begint met een klein rugzakje

Een groot avontuur begint met een klein rugzakje

Op een waddenvakantie dringt de vervreemding zich aan Nina op bij zoveel ingekaderd vertier. “Er klopt iets niet aan dit uitstapje.” Als de weidsheid van het Wad niet meer voldoende blijkt om uit de aangeharkte realiteit van onze maatschappij te ontsnappen, vindt ze elders een ervaring van oneindigheid. Lees meer

Nieuws in beeld: 'Hyperkapitalistische middelvinger' gaat voortaan wat bescheidener door het leven

'Hyperkapitalistische middelvinger' gaat voortaan wat bescheidener door het leven

Voor de lezers van het 'lijfblad voor 's werelds allerrijksten' komt de echte wereld toch iets te dichtbij. Lees meer

Nieuws in beeld: Als genezen niet meer gaat, rest een zachte overtocht

Als genezen niet meer gaat, rest een zachte overtocht

Artsen en verpleegkundigen krijgen 'les in vreedzaam sterven'. Lees meer

Aanrommelen

Aanrommelen

De afvalcontainer in mijn straat staat ter adoptie aangeboden. Als adoptant gooi je het afval dat je buurtgenoten naast de container hebben geplaatst er alsnog in, of je maakt een melding bij de gemeente als het ruimtelijk niet past. Zo’n dergelijke adoptie is nodig, want er staat regelmatig nijpend veel afval náást de container. De... Lees meer

Dit is geen NFT, maar een simpele jpeg - weliswaar zonder uitstoot

Ook feministische NFT’s zijn een aanslag op het milieu

Feministisch platform The TittyMag wil het NFT-aanbod diverser maken. Kan het platform die markt niet beter links laten liggen? Lees meer

 1

Vat het nou alsjeblieft niet persoonlijk op

Corona lijkt alweer bijna iets uit het verleden maar de financiële effecten ervan zijn nog steeds voelbaar in de culturele sector. Vivian Mac Gillavry blikt terug op een periode waarin bestuurders kunstenaars zonder schuld of schaamte voor de bijl gooiden. Lees meer

 1

Pim Fortuyn, aartsvader van conservatieve camp

Twintig jaar na de moord op Pim Fortuyn is camp een belangrijk onderdeel van extreem-rechtse politiek geworden. Hoe komt de bal weer bij 'ons' te liggen? Lees meer

Nieuws in beeld: Voor de klas? Mij niet gezien!

Voor de klas? Mij niet gezien!

Tien jaar geleden waren er zo'n 3000 à 4000 docenten nodig. Vorig jaar 18.000. Lees meer

Nieuws in beeld: Steek je hand op als ook jij...

Steek je hand op als ook jij...

De politie registreerde bijna 40 procent meer gevallen van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Lees meer

Vrouwen van kleur! Stop met uitblinken en sluit je aan bij de dutjesrevolutie! 1

Vrouwen van kleur! Stop met uitblinken en sluit je aan bij de dutjesrevolutie!

Bij uitstek vrouwen van kleur gaan onderdoor aan de hoge eisen die hun werkomgevingen aan hen stellen, omdat ze constant moeten bewijzen even harde werkers te zijn als hun witte mannelijke collega's door veel meer dan hen te doen. Tijd dus om eens languit dwars te zitten: tijd voor de dutjesrevolutie! Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd! 

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe kunstenaars en schrijvers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Wij zijn al meer dan twaalf jaar bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Onze kunstverzamelaars maken dit mogelijk. Als je je nu aansluit, dan ontvang je jaarlijks gesigneerde kunstwerken van veelbelovende kunstenaars én je eigen Hard//hoofd-tasje. Veel verzamelplezier!

Steun en verzamel