Asset 14

Voor sommigen gelden nog altijd dezelfde reisbeperkingen

Voor sommigen gelden nog steeds dezelfde reisbeperkingen

Jonathan Luger is in de trein naar Amsterdam getuige van een ongehoorzaamheidsactie die niet bepaald burgerlijk is. Hij beseft hierdoor hoe het internationale reisverkeer het afgelopen jaar voor vluchtelingen relatief weinig is veranderd.

In de trein lees ik graag. Deze keer een boek over ondergronds hedonisme tijdens de Sovjet Unie. Ondertussen rijden we vanuit Londen Brussel binnen, en ben ik halverwege de reis terug van mijn vriendin naar huis. Een paar stoelen verderop in de coupé neemt een man plaats. Ik kijk op wanneer de conducteur hem als enige van ons vraagt om zijn kaartje, die van een zwarte man zonder tas in een internationale trein. Hij rommelt wat en laat een verkreukeld, geel papiertje zien. De conducteur zegt dat dit geen ticket is, al behoeft het geen uitleg. 

“Zonder ticket kunt u niet instappen, meneer. Ik wil u vragen om de trein te verlaten, zodat we kunnen vertrekken.” 

De man blijft zitten. Zijn stilte rekt de tijd. 

“Anders staat de politie hier over vijf minuten.” 

“Waarom mag ik niet naar Engeland reizen?” antwoordt de man. 

De conducteur laat hem weten dat dit niet de trein naar Engeland is: “Daar komen we net vandaan. Wij rijden naar Amsterdam.” 

Als er genoeg mensen tegelijk instappen, komt hopelijk een deel onopgemerkt aan op de eindbestemming

De man wil tegengas geven, maar wordt onderbroken door de walkietalkie van de conducteur. Een krakende stem laat weten dat ergens anders in de trein iemand weigert te vertrekken. De conducteur legt uit wat er zich bij hem afspeelt, waarop nog een derde collega met eenzelfde verhaal tussenbeide komt. 

Dus dit lijkt er aan de hand te zijn: een groep transmigranten - migranten op doortocht - probeert naar Londen te komen. Als er genoeg mensen tegelijk instappen, komt hopelijk een deel onopgemerkt aan op de eindbestemming. 

De actie sleurt me uit m’n bubbel. Sinds het nieuws verzadigd is met corona, de pandemie, het RIVM, het OMT en vaccinatie-strategieën, kijk ik liever naar Netflix. Een lifestyle-trend spoorde al langer aan om met een nieuws-stop je mentale gezondheid op peil te houden. En terwijl er tot 2020 nog verwoede maatschappelijke discussies over migratie laaiden, hebben we sindsdien genoeg kopzorgen aan hoe we ons het beste uit de corona crisis managen. 

Het feit is dat er miljoenen migranten in de EU aanwezig zijn (2,4 miljoen in 2018), die door het veranderen van de krantenkoppen allesbehalve zijn vervaagd. Al is dit aantal het afgelopen jaar minder toegenomen, behoren migranten wel tot één van de groepen die het hardst geraakt zijn door de coronamaatregelen. Zo is het moeilijker geworden om asiel aan te vragen, een werkvergunning te krijgen, of zelfs illegaal werk te vinden en te behouden. Tegelijkertijd wordt 13 procent van de essentiële corona-beroepen uitgevoerd door immigranten, die daardoor relatief vaak blootgesteld zijn aan de verspreiding van het virus. 

De actie van de migranten deed me denken aan andere vormen van disruptieve acties

Maar ook in de jaren vóór de pandemie werden migranten tegengewerkt om een bestaan op te bouwen. Terwijl in Nederland zes jaar geleden nog 58% van de asielaanvragen werd goedgekeurd, daalde dat percentage in 2019 naar 40%. Een deel hiervan is te verklaren door de alsmaar oplopende vertragingen bij het IND, ondanks de vele brandbrieven die naar de Tweede Kamer zijn gestuurd. De vrees is dat er hierdoor, gepaard met het falende terugkeerbeleid, meer mensen in de illegaliteit terecht komen. 

In de trein glimlachte ik om het walkietalkie-gekraak van geïrriteerde conducteurs door de collectieve actie van de migranten. Het deed me denken aan andere vormen van disruptieve acties, zoals die van klimaatactivisten, die ook wel eens het openbaar vervoer ontregelen. Tegelijkertijd was het besef cru dat het hier technisch gezien niet ging om ‘burgerlijke ongehoorzaamheid’. Ik ben ongehoorzaam als ik een lange afstandsrelatie als geldige reden zie om tijdens een pandemie met de trein te reizen—daar denkt het Verenigd Koninkrijk namelijk anders over. Maar ‘burgers’ hoeven niet met z’n allen tegelijk en verspreid over de trein in te stappen om misschien illegaal de grens over te kunnen steken. 

Vijf minuten later stappen twee politieagenten de coupé binnen. De man loopt na een kort gesprek met ze mee de trein uit. Terwijl ik ongehoorzaam verder terug naar huis reis, verdwijnt hij weer uit mijn zicht.

 

Beeld via Flickr

Mail

Jonathan Luger (1996) studeerde milieuwetenschappen en filosofie in Amsterdam. Eerder werkte hij als programmamaker, nu vraagt hij zich als onderzoeker af hoe sociale rechtvaardigheid past in een duurzame samenleving. Ook schrijft hij voor Het Actiefonds.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer

Filmtrialoog: Ruben Brandt: Collector

Ruben Brandt: Collector

Onze redacteuren Jorne Vriens en Oscar Spaans en illustrator Friso Blankevoort bekeken de animatiefilm Ruben Brandt: Collector en zagen een verhaal dat niet in een andere vorm had kunnen worden verteld. Lees meer

Nieuws in beeld: Is het kunst of geeft het winst?

Is het kunst of geeft het winst?

Illustrator Loes van Gils kijkt met afgrijzen naar de afwegingen die het kabinet maakt. Dierentuinen, sportscholen en binnenzwembaden werden geopend, culturele instellingen moesten de deuren gesloten houden. Lees meer

Lang leve de slush pile 1

Lang leve de slush pile

Hoe kan literair Nederland inclusiever worden als het steeds vaker weigert ongevraagde manuscripten aan te nemen? Een pleidooi voor een openboekbeleid. Lees meer

ALL-IN

Een levendig gebrek aan bescheidenheid

De allereerste kunsttrialoog op Hard//hoofd. Wat vonden redacteuren Jorne Vriens, Iris van der Werff en Vivian Mac Gillavry van de tentoonstelling ALL-INN in het HEM? Lees meer

Essay: Boy's don't cry 1

Boys don't cry

In de essayreeks Boys don't cry onderzoekt Jonathan van der Horst mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 1 met de films Mulan en Like father, like son. Lees meer

Nieuws in beeld: Donorhart uit een doos

Donorhart uit een doos

De heart-in-a-box kan (vlak) na het overlijden van een donor diens hart weer op gang laten komen. Illustrator Simcha van der Veen is diep onder de indruk. Lees meer

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Linkse mensen hebben vaak het idee dat zij buiten en boven de 'verkrachtingscultuur' staan, meent Harriet Bergman. Maar iemands politieke overtuiging zegt weinig over hoe diegene daadwerkelijk met machtsverschillen omgaat. Lees meer

Constant in verbinding en toch eenzaam

Constant in verbinding en toch eenzaam

Een plek waar je echt alleen bent en niet steeds naar je telefoon kunt grijpen. Waar vinden we die nog? Stefanie Gordin denkt met heimwee terug aan haar tijd in de Russische datsja's. Lees meer

 Giftige goudkoorts

Giftige goudkoorts

Jaarlijks belandt meer dan 130.000 kilo kwik - gebruikt voor het vinden van goud - in de Surinaamse natuur. Lees meer

Het vervolg van een rouwwoordenboek

Het vervolg van een rouwwoordenboek

De persoonlijke worsteling van Babet te Winkel om woorden te vinden voor haar rouw, was helemaal niet zo persoonlijk. Ze ontving vele berichten van mensen die zich in haar rouwwoordenboek herkenden. Dit is het vervolg van haar rouwwoordenboek. Lees meer

Hard//talk: Wie Thierry volgt

Wie Thierry volgt

Thierry Baudet heeft er heel wat kiezers bij die simpelweg hun vrijheid terug willen. Julius Koetsier vreest dat zij verzeild zullen raken in een moeras van verzinselen over UFO's en dinosaurussen. Lees meer

Nooit meer hier

Nooit meer genocide (hier)

Nooit meer genocide, dat beloven we elkaar op 4 mei. Maar wat zijn de lessen van 4 mei waard als we ze niet kunnen toepassen om nú een groep in nood te redden? Lees meer

Nieuws in beeld: Volle terrassen, volle ic's

Volle terrassen, volle ic's

Het demissionaire kabinet gaf groen licht voor het openen van de terrassen - en dus ook voor volle ic's. Lees meer

Ali B gaat je niet redden

Ali B gaat je niet redden

‘Self made men’ prediken in online succescursussen dat succes voor iedereen binnen handbereik ligt. Lees meer

Nieuws in beeld: Vogelgriep grijpt om zich heen

Vogelgriep grijpt om zich heen

Langs de Groningse Waddenkust zijn honderden vogels aangespoeld, die waarschijnlijk zijn geveld door de vogelgriep. Illustrator Aida de Jong brengt het lugubere nieuws in beeld. Lees meer