Wat te denken over het idee van DE ultieme bastaardkip met betrekking tot diversiteit en menselijke identiteit." /> Wat te denken over het idee van DE ultieme bastaardkip met betrekking tot diversiteit en menselijke identiteit." />
Asset 14

Diversiteit en de kosmopolitische kip

theccp

Er vindt al weken een interne discussie in mij plaats met betrekking tot de vraag: wat vind ik van het idee van een kosmopolitische kip? Ben ik het eens met de ideologie van de Vlaamse kunstenaar Koen Vanmechelen die al 15 jaar verschillende kippenrassen met elkaar kruist met als doel De Superbastaard van alle kippensoorten te ontwikkelen? Een kip die dus genen van alle kippensoorten in de wereld in zich heeft? Maar bovenal, wat vind ik van de metafoor die dit project meedraagt: een menselijke soort na te streven die alle menssoorten in zich heeft?

Natuurlijk is mijn laatste vraag een tamelijk botte formulering van het artistieke concept. Ik ben me er terdege van bewust dat het project raakt aan actuele maatschappelijke onderwerpen als genetische manipulatie, klonen, multiculturaliteit en globalisering. Volgens critici roept het zelfs een ontologische vraag op: wat is onze identiteit, als individu en als soort? Toch illustreert mijn botte formulering het aanhoudend ambivalente gevoel dat ik heb ten opzichte van dit Cosmopolitan Chicken Project.

Hoewel ik in eerste instantie ben gestruikeld over zinsneden als “Daarom blijf ik rassen kapot maken” en "...met als doel een universele kip te laten ontstaan”, wist ik deze later te plaatsen en meer te waarderen. Alsnog heb ik aanhoudend moeite met de gedachte dat deze ideologie afstevent op een 'grijze mens': een toekomstige generatie die weliswaar een stukje genetische geschiedenis van alle menselijke rassen met zich meedraagt en wellicht daarom bijzonder vredelievend is naar zijn 'gelijke' medemens, maar die ook enkel nog generaties zal voortbrengen die 'hetzelfde' zullen zijn. Een wereld vol gelijke mensen. De ultieme saaiheid!

Wellicht is er in deze optimale wereldburgerij inderdaad sprake van vrede. Een stukje bewustwording en poging tot nuancering vind ik altijd een goede zaak, maar in de uiterste betekenis van deze ideologie schuilt voor mij een duistere noot.

In een recente lezing over diversiteit haalde filosoof Bas Haring het idee van 'gesloten eilanden' aan, waarbinnen door concentratie en focus het unieke nog mogelijkheid tot bestaan zou hebben. Hij noemde daartoe onder andere het voorbeeld dat, zowel op landelijk als internationaal niveau, steden steeds meer op elkaar beginnen te lijken. "Neem een willekeurige winkelstraat in een willekeurige stad in Nederland: de diversiteit an sich binnen de stad is ten opzichte van 100 jaar geleden toegenomen. Je vindt echter heden ten dage praktisch dezelfde winkelstraten in elke gemiddelde Nederlandse stad. Landelijk gezien is de diversiteit in 100 jaar dus juist afgenomen." Het is klaar als een klontje dat je voor wol en textiel niet speciaal meer naar Tilburg afreist, of voor kazen naar Gouda, of voor echte zoethoudertjesdrop naar Sneek. Is het unieke van steden langzaamaan echt verloren aan het gaan?

Globalisering, multiculturaliteit en wereldburgerschap: eigenlijk is Vanmechelens project vooral een dierlijke metafoor in een artistiek kader over een maatschappelijke tendens die tekenend is voor deze tijd.

Ik zou me willen opstellen tussen 'het kosmopolitische' en 'het multiculturele'. Ik ondersteun het kosmopolitische idee dat iedereen vanaf zijn geboorte vrij moet zijn in culturele keuze, of zelfs het idee dat elk individu de vrijheid heeft zijn eigen cultuur te creëren. Ik moet hier toegeven dat de metafoor van de "kip die alles kan zijn, omdat hij van alles gemaakt is" inderdaad wel ruimte geeft aan dit idee. Tegelijkertijd stel ik diversiteit en het behoud van (individuele) culturele historie als noodzakelijk voor een toekomst waarin diversiteit nog gekleurd wordt door het unieke. En precies op dit punt vind ik dat het Cosmopolitan Chicken Project met zijn universele bastaardkip een grote steek laat vallen.

PS: In zijn huidige ‘artistieke habitat’ zul je nooit precies weten wanneer de haan zal kraaien, maar ben je nieuwsgierig geworden naar The Cosmopolitan Chicken Project en laat de haan zich toevallig horen als je door de openbare ruimtes van het Muziekgebouw aan ’t IJ loopt: het is werkelijk prachtig.

[audio:http://www.hardhoofd.com/wp-content/uploads/2009/11/haan2x3.mp3]
“Haan” van Koen Vanmechelen. Bron: Muziekgebouw aan ’t IJ

theccp2

De haan en zijn twee dames - die het overigens prima naar hun zin lijken te hebben in hun luxueuze kooi in de expositieruimte van het Muziekgebouw aan 't IJ - zijn nog t/m 6 december 2009 doorlopend te zien. The Cosmopolitan Chicken Project van Koen Vanmechelen. Toegang: gratis.

www.koenvanmechelen.be

www.muziekgebouw.nl

Mail

Malu

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Een dag uit het leven

Een dag in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt

Er zijn zoveel dingen die je zou kunnen zijn. Bioboer, au-pair à Paris, muze, schrijver, schilder, heks... En tegelijk heb je maar één leven om al je ambities in waar te maken. Lies Jo Vandenhende deconstrueert deze tragiek liefdevol door ons een dag mee te nemen in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt. Met een illustratie van Tonke Koppelaar. Lees meer

Automatische concepten 38

Hard//hoofd zoekt een nieuwe adjunct-hoofdredacteur

De adjunct-hoofdredacteur denkt mee over de koers van het tijdschrift en heeft een stem in belangrijke beslissingen. Lees meer

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties) 2

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties)

Ter ondersteuning van de chef Illustratie zijn wij op zoek naar een beeldredacteur illustraties. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 43

Lekker soggen

Deze week worden onze redacteurs blij van lachen om Mark R., lessen over de media en het kunnen bijdragen aan de vismigratie in Utrecht. Lees meer

Een ritje maken

Een ritje maken

In dit verhaal van Sonja Buljevac maken Renée en haar oma een wandeling bij de boulevard van Vlissingen. Terwijl haar oma volop geniet, wordt Renée geconfronteerd met de gebeurtenissen van de vorige nacht. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Eindelijk lente

Eindelijk lente

Deze week worden we blij van een fijn boek, roze k-pop en Den Bosch. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer

De dochter van Baba Yaga met illustratie van Micky Dirkzwager

De dochter van Baba Yaga

Saar, een slapeloze studente, leeft op dubbeldrop en kan haar ex niet vergeten. Op een nacht belt ze haar moeder. ‘Vanaf mijn drieëntwintigste werd het allemaal beter, Saar.’ Is er hoop? Een rauw sprookje van Lena Plantinga over het herstellen van je vrouwelijke intuïtie, of pogingen doen tot. Lees meer

Nieuws in beeld: 12

'App me als je thuis bent'

Na de dood van de 33-jarige Sarah Everard uiten steeds meer Britse feministen hun woede over de mensen die hen zouden moeten beschermen: de politie is onderdeel van hun onveiligheid, zeggen zij. Lees meer

Alsof het stil was 1

Alsof het stil was

In dit korte verhaal van Janna Claudius slapen een van elkaar vervreemde moeder en dochter een nachtje op dezelfde kamer. Lees meer