Wat te denken over het idee van DE ultieme bastaardkip met betrekking tot diversiteit en menselijke identiteit." /> Wat te denken over het idee van DE ultieme bastaardkip met betrekking tot diversiteit en menselijke identiteit." />
Asset 14

Diversiteit en de kosmopolitische kip

theccp

Er vindt al weken een interne discussie in mij plaats met betrekking tot de vraag: wat vind ik van het idee van een kosmopolitische kip? Ben ik het eens met de ideologie van de Vlaamse kunstenaar Koen Vanmechelen die al 15 jaar verschillende kippenrassen met elkaar kruist met als doel De Superbastaard van alle kippensoorten te ontwikkelen? Een kip die dus genen van alle kippensoorten in de wereld in zich heeft? Maar bovenal, wat vind ik van de metafoor die dit project meedraagt: een menselijke soort na te streven die alle menssoorten in zich heeft?

Natuurlijk is mijn laatste vraag een tamelijk botte formulering van het artistieke concept. Ik ben me er terdege van bewust dat het project raakt aan actuele maatschappelijke onderwerpen als genetische manipulatie, klonen, multiculturaliteit en globalisering. Volgens critici roept het zelfs een ontologische vraag op: wat is onze identiteit, als individu en als soort? Toch illustreert mijn botte formulering het aanhoudend ambivalente gevoel dat ik heb ten opzichte van dit Cosmopolitan Chicken Project.

Hoewel ik in eerste instantie ben gestruikeld over zinsneden als “Daarom blijf ik rassen kapot maken” en "...met als doel een universele kip te laten ontstaan”, wist ik deze later te plaatsen en meer te waarderen. Alsnog heb ik aanhoudend moeite met de gedachte dat deze ideologie afstevent op een 'grijze mens': een toekomstige generatie die weliswaar een stukje genetische geschiedenis van alle menselijke rassen met zich meedraagt en wellicht daarom bijzonder vredelievend is naar zijn 'gelijke' medemens, maar die ook enkel nog generaties zal voortbrengen die 'hetzelfde' zullen zijn. Een wereld vol gelijke mensen. De ultieme saaiheid!

Wellicht is er in deze optimale wereldburgerij inderdaad sprake van vrede. Een stukje bewustwording en poging tot nuancering vind ik altijd een goede zaak, maar in de uiterste betekenis van deze ideologie schuilt voor mij een duistere noot.

In een recente lezing over diversiteit haalde filosoof Bas Haring het idee van 'gesloten eilanden' aan, waarbinnen door concentratie en focus het unieke nog mogelijkheid tot bestaan zou hebben. Hij noemde daartoe onder andere het voorbeeld dat, zowel op landelijk als internationaal niveau, steden steeds meer op elkaar beginnen te lijken. "Neem een willekeurige winkelstraat in een willekeurige stad in Nederland: de diversiteit an sich binnen de stad is ten opzichte van 100 jaar geleden toegenomen. Je vindt echter heden ten dage praktisch dezelfde winkelstraten in elke gemiddelde Nederlandse stad. Landelijk gezien is de diversiteit in 100 jaar dus juist afgenomen." Het is klaar als een klontje dat je voor wol en textiel niet speciaal meer naar Tilburg afreist, of voor kazen naar Gouda, of voor echte zoethoudertjesdrop naar Sneek. Is het unieke van steden langzaamaan echt verloren aan het gaan?

Globalisering, multiculturaliteit en wereldburgerschap: eigenlijk is Vanmechelens project vooral een dierlijke metafoor in een artistiek kader over een maatschappelijke tendens die tekenend is voor deze tijd.

Ik zou me willen opstellen tussen 'het kosmopolitische' en 'het multiculturele'. Ik ondersteun het kosmopolitische idee dat iedereen vanaf zijn geboorte vrij moet zijn in culturele keuze, of zelfs het idee dat elk individu de vrijheid heeft zijn eigen cultuur te creëren. Ik moet hier toegeven dat de metafoor van de "kip die alles kan zijn, omdat hij van alles gemaakt is" inderdaad wel ruimte geeft aan dit idee. Tegelijkertijd stel ik diversiteit en het behoud van (individuele) culturele historie als noodzakelijk voor een toekomst waarin diversiteit nog gekleurd wordt door het unieke. En precies op dit punt vind ik dat het Cosmopolitan Chicken Project met zijn universele bastaardkip een grote steek laat vallen.

PS: In zijn huidige ‘artistieke habitat’ zul je nooit precies weten wanneer de haan zal kraaien, maar ben je nieuwsgierig geworden naar The Cosmopolitan Chicken Project en laat de haan zich toevallig horen als je door de openbare ruimtes van het Muziekgebouw aan ’t IJ loopt: het is werkelijk prachtig.

[audio:http://www.hardhoofd.com/wp-content/uploads/2009/11/haan2x3.mp3]
“Haan” van Koen Vanmechelen. Bron: Muziekgebouw aan ’t IJ

theccp2

De haan en zijn twee dames - die het overigens prima naar hun zin lijken te hebben in hun luxueuze kooi in de expositieruimte van het Muziekgebouw aan 't IJ - zijn nog t/m 6 december 2009 doorlopend te zien. The Cosmopolitan Chicken Project van Koen Vanmechelen. Toegang: gratis.

www.koenvanmechelen.be

www.muziekgebouw.nl

Mail

Malu

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Een mens zoals alle anderen

Een mens zoals alle anderen

Eva probeert zich in de metro te gedragen op een manier die voor normaal moet doorgaan, maar dat valt nog niet mee. Lees meer

Dé vluchteling bestaat niet

Dé vluchteling bestaat niet

Marthe van Bronkhorst hoort bij de huisartsenpraktijk verhalen van vluchtelingen. Ze raakt gefrustreerd, omdat de politiek niet ziet 'dat een individu meer is dan twee vierkante meter ruimte en een lichaam dat gevoed moet worden'. Lees meer

De bomen in Roemenië zijn ook vaderloos 2

De bomen in Roemenië zijn ook vaderloos

'ik miste collectieve haast / treinen waar de airco nooit gewerkt heeft / de eenheid die in eenzaamheid zit'. In gedichten die geuren naar 'oostblokstank' onderzoekt Francesca Birlogeanu vervreemding en verdwenen vaders. Lees meer

Column: Objectief gelukkiger met onszelf

Objectief gelukkiger met onszelf

Ook op vakantie blijkt de tijd niet stil te staan, merken Eva en haar vrienden in Zuid-Frankrijk. Gelukkig gaan ze er qua uiterlijk alleen maar op vooruit, vindt één van hen. Lees meer

Hard//talk: Evita 3.0 1

Evita 3.0

De voormalige Argentijnse president Cristina Fernández de Kirchner overleeft een aanslag op haar leven, maar een twaalfjarige gevangenisstraf vanwege corruptie hangt boven haar hoofd. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 3/3: Métro

In ieder geval bleven we stuurloos - Métro

Zelfs de sterkste vriendschappen leden aan betonrot. Vrienden verjaren hier als sprinkhanen, hele groepen ontstonden en verdwenen in enkele seizoenen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 2/3: Á pied

In ieder geval bleven we stuurloos - À pied

 Voor eenzaamheid heb je geen kostschool nodig. Niemand keek op wanneer ik ‘DRRRAAAAK’ schreeuwde zonder mijn pas te vertragen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 1/3: Vélo

In ieder geval bleven we stuurloos - Vélo

Tijdens een afdaling vol kinderkoppen ging mijn hangslot uit zichzelf op slot, waarna mijn sleutelbos in een nabijgelegen afvoerputje verdween. Lees meer

Automatische concepten 77

Lang niet alles klopte bij Zomergast Bessel van der Kolk

Van een echt gesprek kwam het niet, zag Marthe van Bronkhorst. Lees meer

Nieuws in beeld: Het kind in het badwater terugvinden

Het kind in het badwater terugvinden

Amerikaanse onderzoekers wisten het geheugen van 150 ouderen te verbeteren middels een schokkend badmutsje. Lees meer

Dit is ook mijn vakantie

Dit is ook mijn vakantie

"Dit ben ik, met mijn nieuwe wandelschoenen, helemaal uitgerust en braaf nog." Hij hoogtevrees. Zij onverschrokken. In dit korte verhaal van Werner de Valk pakt een hike door de bergen wel heel anders uit dan verwacht. Na afloop zijn daar gelukkig altijd nog de foto's. Lees meer

Wat Chinees porselein ons kan leren over de geschiedenis van de Chinese vrouw

Wat Chinees porselein ons kan leren over de geschiedenis van de Chinese vrouw

Martine Bontjes legt een link tussen de porseleincollecties van het Rijksmuseum en de rol van vrouwen in de Chinese cultuurgeschiedenis. Lees meer

Automatische concepten 78

De natuur huilt droge tranen

Europa maakt waarschijnlijk het ergste droogteseizoen mee in ruim 500 jaar. Lees meer

Wanneer je jezelf vergeet

Een klein beetje Selbstvergessenheit

Jezelf vergeten in een relatie, wat betekent dat eigenlijk? Marthe van Bronkhorst worstelt met hoe ze is veranderd door een geliefde. Lees meer

Automatische concepten 76

Een ontwapenende Raven van Dorst kaatste de bal regelmatig terug

Zomergast Raven van Dorst was openhartig en verlangde hetzelfde van Janine Abbring. Lees meer

Bloed en havermout

Bloed en havermout

Een verhaal van Jan Wester over twee zussen, onvoorwaardelijke liefde, klauwende vingers, mantelzorg en Teletubbies. Lees meer

 1

Tijd voor een dekoloniale Indië-herdenking!

Benjamin Caton organiseert jaarlijks op 16 augustus een dekoloniale Indië/Indonesië-Nederland Herdenking, omdat een grote en groeiende groep mensen zich niet gezien voelt door de Nationale Indië-herdenking, een dag ervoor. Lees meer

Zomergast Lieke Marsman was eenzaam tussen de camera's

Zomergast Lieke Marsman was eenzaam tussen de camera's

Lieke Marsman bleek een eerlijke en grootmoedige Zomergast, met liefde voor het onverklaarbare en het ongemakkelijke. Lees meer

Nieuws in beeld: Van Trump mag de FBI de pot op

Van Trump mag de FBI de pot op

Elf 'topgeheime' documenten nam de FBI mee van Donald Trumps landgoed. Hij wil ze terug. Lees meer

Nieuws in beeld: Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Sommige loofbomen begonnen vorige maand al hun bladeren af te stoten - veel vroeger dan normaal. Lees meer

Het is eindelijk zover: 12,5 jaar Hard//hoofd in Het HEM!

Op zaterdag 1 oktober viert Hard//hoofd haar 12,5-jarige jubileum in kunsthal Het HEM, een oude munitiefabriek die is omgetoverd tot culturele vrijplaats. In 2020 moesten we ons 10-jarige jubileum om bekende redenen helaas annuleren, nu vieren we alsnog het verleden, het heden en de toekomst van Hard//hoofd!

Bestel je ticket!