Wat te denken over het idee van DE ultieme bastaardkip met betrekking tot diversiteit en menselijke identiteit." /> Wat te denken over het idee van DE ultieme bastaardkip met betrekking tot diversiteit en menselijke identiteit." />
Asset 14

Diversiteit en de kosmopolitische kip

theccp

Er vindt al weken een interne discussie in mij plaats met betrekking tot de vraag: wat vind ik van het idee van een kosmopolitische kip? Ben ik het eens met de ideologie van de Vlaamse kunstenaar Koen Vanmechelen die al 15 jaar verschillende kippenrassen met elkaar kruist met als doel De Superbastaard van alle kippensoorten te ontwikkelen? Een kip die dus genen van alle kippensoorten in de wereld in zich heeft? Maar bovenal, wat vind ik van de metafoor die dit project meedraagt: een menselijke soort na te streven die alle menssoorten in zich heeft?

Natuurlijk is mijn laatste vraag een tamelijk botte formulering van het artistieke concept. Ik ben me er terdege van bewust dat het project raakt aan actuele maatschappelijke onderwerpen als genetische manipulatie, klonen, multiculturaliteit en globalisering. Volgens critici roept het zelfs een ontologische vraag op: wat is onze identiteit, als individu en als soort? Toch illustreert mijn botte formulering het aanhoudend ambivalente gevoel dat ik heb ten opzichte van dit Cosmopolitan Chicken Project.

Hoewel ik in eerste instantie ben gestruikeld over zinsneden als “Daarom blijf ik rassen kapot maken” en "...met als doel een universele kip te laten ontstaan”, wist ik deze later te plaatsen en meer te waarderen. Alsnog heb ik aanhoudend moeite met de gedachte dat deze ideologie afstevent op een 'grijze mens': een toekomstige generatie die weliswaar een stukje genetische geschiedenis van alle menselijke rassen met zich meedraagt en wellicht daarom bijzonder vredelievend is naar zijn 'gelijke' medemens, maar die ook enkel nog generaties zal voortbrengen die 'hetzelfde' zullen zijn. Een wereld vol gelijke mensen. De ultieme saaiheid!

Wellicht is er in deze optimale wereldburgerij inderdaad sprake van vrede. Een stukje bewustwording en poging tot nuancering vind ik altijd een goede zaak, maar in de uiterste betekenis van deze ideologie schuilt voor mij een duistere noot.

In een recente lezing over diversiteit haalde filosoof Bas Haring het idee van 'gesloten eilanden' aan, waarbinnen door concentratie en focus het unieke nog mogelijkheid tot bestaan zou hebben. Hij noemde daartoe onder andere het voorbeeld dat, zowel op landelijk als internationaal niveau, steden steeds meer op elkaar beginnen te lijken. "Neem een willekeurige winkelstraat in een willekeurige stad in Nederland: de diversiteit an sich binnen de stad is ten opzichte van 100 jaar geleden toegenomen. Je vindt echter heden ten dage praktisch dezelfde winkelstraten in elke gemiddelde Nederlandse stad. Landelijk gezien is de diversiteit in 100 jaar dus juist afgenomen." Het is klaar als een klontje dat je voor wol en textiel niet speciaal meer naar Tilburg afreist, of voor kazen naar Gouda, of voor echte zoethoudertjesdrop naar Sneek. Is het unieke van steden langzaamaan echt verloren aan het gaan?

Globalisering, multiculturaliteit en wereldburgerschap: eigenlijk is Vanmechelens project vooral een dierlijke metafoor in een artistiek kader over een maatschappelijke tendens die tekenend is voor deze tijd.

Ik zou me willen opstellen tussen 'het kosmopolitische' en 'het multiculturele'. Ik ondersteun het kosmopolitische idee dat iedereen vanaf zijn geboorte vrij moet zijn in culturele keuze, of zelfs het idee dat elk individu de vrijheid heeft zijn eigen cultuur te creëren. Ik moet hier toegeven dat de metafoor van de "kip die alles kan zijn, omdat hij van alles gemaakt is" inderdaad wel ruimte geeft aan dit idee. Tegelijkertijd stel ik diversiteit en het behoud van (individuele) culturele historie als noodzakelijk voor een toekomst waarin diversiteit nog gekleurd wordt door het unieke. En precies op dit punt vind ik dat het Cosmopolitan Chicken Project met zijn universele bastaardkip een grote steek laat vallen.

PS: In zijn huidige ‘artistieke habitat’ zul je nooit precies weten wanneer de haan zal kraaien, maar ben je nieuwsgierig geworden naar The Cosmopolitan Chicken Project en laat de haan zich toevallig horen als je door de openbare ruimtes van het Muziekgebouw aan ’t IJ loopt: het is werkelijk prachtig.

[audio:http://www.hardhoofd.com/wp-content/uploads/2009/11/haan2x3.mp3]
“Haan” van Koen Vanmechelen. Bron: Muziekgebouw aan ’t IJ

theccp2

De haan en zijn twee dames - die het overigens prima naar hun zin lijken te hebben in hun luxueuze kooi in de expositieruimte van het Muziekgebouw aan 't IJ - zijn nog t/m 6 december 2009 doorlopend te zien. The Cosmopolitan Chicken Project van Koen Vanmechelen. Toegang: gratis.

www.koenvanmechelen.be

www.muziekgebouw.nl

Mail

Malu

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

''Het is een dag waarop je stevig in je schoenen moet staan.''
Lees een fragment uit het afstudeerwerk Stormvogel & Gelegenheidshaiku van Suzanne Reedijk: een tweeledige novelle over de zee, het leven dat soms vastloopt, en een reuzenkind dat in een veld verschijnt, en dat ook weer verdwijnt. Lees meer

Tendresse / Nederzettingen

Tendresse / Nederzettingen

Met zijn 'overrompelende, rijke poëzie' won dichter Erwin Hurenkamp dit jaar Editio's Debutantenschrijfwedstrijd. De jury roemde zijn poëzie, die vertrouwde thema's wonderlijk uitwerkt. Lees meer

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Floris Alkemade trapte het nieuwe seizoen Zomergasten af. Tot al te boude uitspraken liet de Rijksbouwmeester zich niet verleiden. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Malika Soudani verzamelt de herinneringen die ze nog heeft aan alle plekken waar ze een slaapkamer heeft gehad, vanaf haar geboorte tot aan het moment waarop ze haar afstudeerbundel schrijft. Hier lees je een fragment uit 'Waar ik een slaapkamer heb gehad'. Over een zusje met kanker, twee culturen onder één dak, bruin zijn in een witte familie en een gebroken gezin.  Lees meer

Vergeetweek mixtape

Een onvergetelijke mixtape

Traditiegetrouw sluiten we onze themaweek af met een mixtape, met nummers gekozen door onze redacteuren. Welke muziek doet ons vergeten of herinneren? Welke artiest maakte het beste nummer over vergeten en welk nummer waren we zelf geheel vergeten - en misschien was dat maar beter zo? Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Wat ik mezelf beloof

Wat ik mezelf beloof

Een poging om alles te vergeten, om je af te sluiten voor je herinneringen, is op voorhand gedoemd om te mislukken. Een kort verhaal over de (on)mogelijkheid om schoon schip te maken. Lees meer

 Weet je nog, de nacht?

Weet je nog, de nacht?

Het ‘vergeten’ nachtleven krabbelt terug, en onze eigen lichamen blijken zich als gisteren te herinneren hoe ze van hun eigen bewegingen kunnen genieten. Lees meer

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Marthe van Bronkhorst leidt haar lezer rond tussen de verloren schoenen en vergeten herinneringen in het Juttersmuseum. We stuiten op drie vergeten gedichten. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Kat, boom

Kat, boom

Een meisje klimt in een boom tijdens verstoppertje en wordt door de andere kinderen vergeten. Lees meer

De Ander (Vergeten)

De Ander (Vergeten)

Annelies van Wijk vraagt zichzelf nog voor ze is opgestaan om naar de ander te kijken. Dit gaat over zitten in een tweepersoonsbed,
Eenzaamheid die in alleen zijn verandert en een vijver in het matras met een eendenmoeder erin. Lees meer

Hard//hoofd duikt in de vergetelheid

Hard//hoofd duikt in de vergetelheid

Tijdens de Vergeetweek dreunen we geheugensteuntjes op, verzinnen we ezelsbruggetjes en zetten we kruisjes in onze handpalm waarvan we ons later afvragen waar die voor waren. Lees meer

Ook automobilist moet aan de bak

Ook automobilist moet aan (of uit) de bak

Illustrator Veerle van der Veer brengt het nieuws in beeld. Dat de rechter Shell opdraagt zijn CO2-uitstoot drastisch terug te dringen, leverde vooral instemming en leedvermaak op, zagen opiniemakers in de Volkskrant. En de klánten van Shell dan, vroegen zij zich af. Lees meer

Speech: Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Honderden demonstranten protesteerden tegen de vernederende en dehumaniserende zorg voor transgender personen. Ze eisen hervorming van het zorgsysteem en riepen een ‘zomer van trans woede’ uit. Non-binaire trans vrouw Nilin gaf een openhartige toespraak. Lees meer

Filmtrialoog: Gunda

Gunda

Onze redacteuren Eva van den Boogaard, Nora van Arkel en Jozien Wijkhuijs bekeken de documentaire Gunda. Ze zijn onder de indruk van de unieke vorm van de film, maar er bleken ook wat dingen die iedereen anders interpreteerde. Lees meer