nieuwsbrief
Asset 14

Moeder

In mijn keuken hangt een ansichtkaart met daarop een saai uitziende vrouw van middelbare leeftijd die boven een verjaardagstaart hangt. Eronder staat: Congratulations! You finally turned into your mother! Ik kocht de kaart ooit in een cynische bui in het Dolhuys in Haarlem, een museum over psychiatrie en gekken. De afgelopen jaren dook het ding steeds weer op, hoe vaak ik ook verhuisde. Ineens realiseer ik me dat de ijskast waarop de kaart nu hangt, precies op de plek staat waar ik ooit uit mijn moeder kwam.

Mail

Sinds een aantal maanden woon ik weer in haar huis, de plek waar ik ben geboren en grootgebracht. Moederlief is verhuisd naar haar nieuwe vrijer in het verre Hilversum en dus kwam haar etage vrij. Voor ik erin trok moest ik even nadenken: wil ik, na tien jaar geleden te zijn vertrokken met een tas vol verwachtingsvolle dromen en een slof sigaretten, terug naar mijn geboorte-vierkantemeters? Maar mijn jeugd was fijn, ik heb goede herinneringen aan het huis, en de bijkomende voordelen (aan de gracht, met afwasmachine, een aparte slaapkamer en een dakterras, en dat alles tegen een familieprijsje) kon ik niet negeren. Dat mijn leven er nu  heel anders uitziet dan ik had verwacht toen ik daar wegging – namelijk nog bijna hetzelfde als toen in plaats van zoals dat van mijn moeder – heeft niets te maken met het praktische en noodzakelijke probleem van huisvesting. Er is weinig plaats voor sentiment bij dat soort beslissingen.

Illustratie: Aart-Jan Venema

Dus pakte ik mijn spullen en sleepte ze in tegenovergestelde richting de oude, gladgesleten wenteltrappen over. Ik wist nog precies welke treden kraken, op welke je met blote voeten de koelte van een spijker voelt, hoe de trapleuning in mijn hand ligt. Op de etage zelf is wel wat veranderd: waar vroeger de slaapkamer zat, is nu een keuken, en dus blijven mijn blauwe bessen en eitjes koel waar mijn moeder mij ooit stomend van hitte uit zich perste. Haar piano heeft ze meegenomen; die van mij, kleiner en lelijker, staat op een andere plek. Maar het blijft hetzelfde huis: de zon door de ramen geeft dezelfde warmte en de gaskachel piept bij de perfecte stand nog even hard.

In mijn puberteit vond ik alles aan wat mijn moeder deed en wie ze was stom. Ik begreep niet hoe je zulke te grote, beige regenjassen kon dragen. Of waarom ze vaak deed alsof ze je verstond maar je uit haar rare antwoord meteen begreep dat ze het met haar dove oor maar half had verstaan. Waarom je fietstassen zou nemen. Waarom je op tijd naar bed zou willen. Waarom je met vrienden urenlang aan tafel kon zitten, om te praten. Nu fiets ik door de regen, met mijn laptop goed opgeborgen in mijn fietstassen terwijl ik mezelf droog houd in een praktische regenjas, op weg naar mijn vrienden voor een goed gesprek. Ik hoor mezelf dingen zeggen en woorden gebruiken waar ik vroeger van zou zijn gaan gillen maar die ik nu mooi vind, als ik ze al versta met mijn bijna dove oor.

Bakende ik vroeger als een piesend hondje mijn onafhankelijkheidsterritorium af om de puberale allergie voor mijn moeder kracht bij te zetten (“Ik ben jou niet!”), nu is de strijd gestreden. Ik zie waar ik vandaan kom, woon er zelfs weer, en voel de geborgenheid van mijn geschiedenis: in het hout van het huis, maar vooral wanneer ik mijn moeder zie. “Inderdaad gefeliciteerd”, denk ik nu als ik naar de ansichtkaart kijk, “ik lijk op mijn moeder”.

Noor Spanjer (Amsterdam, 1982) is freelance journaliste en mediawetenschapper. Als nieuwerwetse minstreel is zij altijd op zoek naar persoonlijke verhalen en daarnaast is ze ideologisch inzetbaar voor feministische zaken en andere nature-nurture kwesties.

Aart-Jan Venema is freelance illustrator en verhalenverteller. Hij werkt onder andere voor NRC.next, de Groene Amsterdammer en hard/hoofd.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Beeldbrekers (VII): 'Kunst en sport gaan ontzettend goed samen'

'Kunst en sport gaan ontzettend goed samen'

In deze serie interviewt Hard//hoofd beeldbrekers: mensen die het kunst- en cultuurveld openbreken en de spelregels veranderen. Aflevering 7: In een oude kogelfabriek op het Hembrugterrein is sinds deze zomer Het HEM te bezoeken, ‘een nieuw huis voor cultuur’. In gesprek met Laura Kemper. Lees meer

Automatische concepten 27

Ben je wel echt verslaafd aan je smartphone?

Dagelijks besteden we eindeloos veel tijd aan onze smartphones. Sommigen wijten dat aan een verslaving. Gatool Katawazi pleit ervoor dat we onze verantwoordelijkheid nemen voor dit gedrag, en spaarzaam om te springen met het woord 'verslaving'. Lees meer

Tip: Leer elkaars taal van de liefde

Leer elkaars taal van de liefde

Kiki Bolwijn heeft een bijzondere manier van communiceren met haar vader: zonder veel woorden te wisselen begrijpen ze elkaar heel goed. Een tip om elkaars taal van de liefde te leren spreken, ook als dat soms niet de jouwe is. Lees meer

 Vega Whopperwolf

Vega Whopperwolf

Alsof je een hongerige wolf aan de soja krijgt, zo kun je de prestatie van De Vegetarische Slager zien. Het bedrijf verovert langzaam maar zeker de Europese markt voor vleesvervangers. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Red zaterdag onze democratie 1

Red zaterdag onze democratie

Als terrorisme en doodsbedreigingen niet meer worden geschuwd om een racistische traditie in stand te houden, is jezelf uitspreken niet meer genoeg, ziet Naomí Combrink. De vrijheid van vergadering en de democratie staan op het spel. Lees meer

Alles vijf sterren: 15

Persoonlijke revoluties en opdringerige aansporingen

Deze week worden we blij van een eeuwenoude schoolkrant, een handig polsbandje en een kostuumdrama zoals we dat niet gewend zijn. Lees meer

Tip: Ga saneren

Ga saneren

De nachtmerrie van elke boekenliefhebber: Esmé van den Boom moet voor haar werk in de bibliotheek boeken wegdoen. Of word je hier juist ook wel zen van? Lees meer

 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Alles vijf sterren: Over straat in een andere wereld

Over straat in een andere wereld

Deze week worden we blij van een ontroerende, grappige bewerking van Oorlog en Vrede, een hilarische podcast over porno, en een app die hardlopen combineert met zombies. Lees meer

Column: Een brief op de schoorsteenmantel

Een brief op de schoorsteenmantel

In de jaren '70 hadden veel dertigers iets uit te vechten met hun moeder. Zo ook Trudy, die de hare speciaal daarvoor uitnodigde voor een weekend op het strand. Lees meer

Waterlanders

Waterlanders

Annelies van Wijk beschrijft een tragische familiegeschiedenis in de vorm van een kort verhaal. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

Tip: Neem geen kat 1

Neem geen kat

Eva van den Boogaard heeft een kat. Een hele mooie, die het goed doet op Instagram. Maar toch had ze hem liever niet gehad. Een tip om niet onwillekeurig te gaan houden van een dier. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Alles vijf sterren 2

Zo komen we de herfst wel door

Deze week worden we blij van een ouderwetse spelletjesavond (bij jou thuis), het elegie van Kate Tempest en een fotoarchief. Lees meer

Column: Joh wat origineel

Joh wat origineel

Iduna Paalman had een zinnelijke droom over iemand die niet haar vriend is. Wat moet ze daarvan maken? Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5