Asset 14

Moeder

In mijn keuken hangt een ansichtkaart met daarop een saai uitziende vrouw van middelbare leeftijd die boven een verjaardagstaart hangt. Eronder staat: Congratulations! You finally turned into your mother! Ik kocht de kaart ooit in een cynische bui in het Dolhuys in Haarlem, een museum over psychiatrie en gekken. De afgelopen jaren dook het ding steeds weer op, hoe vaak ik ook verhuisde. Ineens realiseer ik me dat de ijskast waarop de kaart nu hangt, precies op de plek staat waar ik ooit uit mijn moeder kwam.

Sinds een aantal maanden woon ik weer in haar huis, de plek waar ik ben geboren en grootgebracht. Moederlief is verhuisd naar haar nieuwe vrijer in het verre Hilversum en dus kwam haar etage vrij. Voor ik erin trok moest ik even nadenken: wil ik, na tien jaar geleden te zijn vertrokken met een tas vol verwachtingsvolle dromen en een slof sigaretten, terug naar mijn geboorte-vierkantemeters? Maar mijn jeugd was fijn, ik heb goede herinneringen aan het huis, en de bijkomende voordelen (aan de gracht, met afwasmachine, een aparte slaapkamer en een dakterras, en dat alles tegen een familieprijsje) kon ik niet negeren. Dat mijn leven er nu  heel anders uitziet dan ik had verwacht toen ik daar wegging – namelijk nog bijna hetzelfde als toen in plaats van zoals dat van mijn moeder – heeft niets te maken met het praktische en noodzakelijke probleem van huisvesting. Er is weinig plaats voor sentiment bij dat soort beslissingen.

Illustratie: Aart-Jan Venema

Dus pakte ik mijn spullen en sleepte ze in tegenovergestelde richting de oude, gladgesleten wenteltrappen over. Ik wist nog precies welke treden kraken, op welke je met blote voeten de koelte van een spijker voelt, hoe de trapleuning in mijn hand ligt. Op de etage zelf is wel wat veranderd: waar vroeger de slaapkamer zat, is nu een keuken, en dus blijven mijn blauwe bessen en eitjes koel waar mijn moeder mij ooit stomend van hitte uit zich perste. Haar piano heeft ze meegenomen; die van mij, kleiner en lelijker, staat op een andere plek. Maar het blijft hetzelfde huis: de zon door de ramen geeft dezelfde warmte en de gaskachel piept bij de perfecte stand nog even hard.

In mijn puberteit vond ik alles aan wat mijn moeder deed en wie ze was stom. Ik begreep niet hoe je zulke te grote, beige regenjassen kon dragen. Of waarom ze vaak deed alsof ze je verstond maar je uit haar rare antwoord meteen begreep dat ze het met haar dove oor maar half had verstaan. Waarom je fietstassen zou nemen. Waarom je op tijd naar bed zou willen. Waarom je met vrienden urenlang aan tafel kon zitten, om te praten. Nu fiets ik door de regen, met mijn laptop goed opgeborgen in mijn fietstassen terwijl ik mezelf droog houd in een praktische regenjas, op weg naar mijn vrienden voor een goed gesprek. Ik hoor mezelf dingen zeggen en woorden gebruiken waar ik vroeger van zou zijn gaan gillen maar die ik nu mooi vind, als ik ze al versta met mijn bijna dove oor.

Bakende ik vroeger als een piesend hondje mijn onafhankelijkheidsterritorium af om de puberale allergie voor mijn moeder kracht bij te zetten (“Ik ben jou niet!”), nu is de strijd gestreden. Ik zie waar ik vandaan kom, woon er zelfs weer, en voel de geborgenheid van mijn geschiedenis: in het hout van het huis, maar vooral wanneer ik mijn moeder zie. “Inderdaad gefeliciteerd”, denk ik nu als ik naar de ansichtkaart kijk, “ik lijk op mijn moeder”.

Mail

Noor Spanjer (Amsterdam, 1982) is freelance journaliste en mediawetenschapper. Als nieuwerwetse minstreel is zij altijd op zoek naar persoonlijke verhalen en daarnaast is ze ideologisch inzetbaar voor feministische zaken en andere nature-nurture kwesties.

Aart-Jan Venema is freelance illustrator en verhalenverteller. Hij werkt onder andere voor NRC.next, de Groene Amsterdammer en hard/hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Dé vluchteling bestaat niet

Dé vluchteling bestaat niet

Marthe van Bronkhorst hoort bij de huisartsenpraktijk verhalen van vluchtelingen. Ze raakt gefrustreerd, omdat de politiek niet ziet 'dat een individu meer is dan twee vierkante meter ruimte en een lichaam dat gevoed moet worden'. Lees meer

De bomen in Roemenië zijn ook vaderloos 2

De bomen in Roemenië zijn ook vaderloos

'ik miste collectieve haast / treinen waar de airco nooit gewerkt heeft / de eenheid die in eenzaamheid zit'. In gedichten die geuren naar 'oostblokstank' onderzoekt Francesca Birlogeanu vervreemding en verdwenen vaders. Lees meer

Column: Objectief gelukkiger met onszelf

Objectief gelukkiger met onszelf

Ook op vakantie blijkt de tijd niet stil te staan, merken Eva en haar vrienden in Zuid-Frankrijk. Gelukkig gaan ze er qua uiterlijk alleen maar op vooruit, vindt één van hen. Lees meer

Hard//talk: Evita 3.0 1

Evita 3.0

De voormalige Argentijnse president Cristina Fernández de Kirchner overleeft een aanslag op haar leven, maar een twaalfjarige gevangenisstraf vanwege corruptie hangt boven haar hoofd. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 3/3: Métro

In ieder geval bleven we stuurloos - Métro

Zelfs de sterkste vriendschappen leden aan betonrot. Vrienden verjaren hier als sprinkhanen, hele groepen ontstonden en verdwenen in enkele seizoenen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 2/3: Á pied

In ieder geval bleven we stuurloos - À pied

 Voor eenzaamheid heb je geen kostschool nodig. Niemand keek op wanneer ik ‘DRRRAAAAK’ schreeuwde zonder mijn pas te vertragen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 1/3: Vélo

In ieder geval bleven we stuurloos - Vélo

Tijdens een afdaling vol kinderkoppen ging mijn hangslot uit zichzelf op slot, waarna mijn sleutelbos in een nabijgelegen afvoerputje verdween. Lees meer

Automatische concepten 77

Lang niet alles klopte bij Zomergast Bessel van der Kolk

Van een echt gesprek kwam het niet, zag Marthe van Bronkhorst. Lees meer

Nieuws in beeld: Het kind in het badwater terugvinden

Het kind in het badwater terugvinden

Amerikaanse onderzoekers wisten het geheugen van 150 ouderen te verbeteren middels een schokkend badmutsje. Lees meer

Dit is ook mijn vakantie

Dit is ook mijn vakantie

"Dit ben ik, met mijn nieuwe wandelschoenen, helemaal uitgerust en braaf nog." Hij hoogtevrees. Zij onverschrokken. In dit korte verhaal van Werner de Valk pakt een hike door de bergen wel heel anders uit dan verwacht. Na afloop zijn daar gelukkig altijd nog de foto's. Lees meer

Wat Chinees porselein ons kan leren over de geschiedenis van de Chinese vrouw

Wat Chinees porselein ons kan leren over de geschiedenis van de Chinese vrouw

Martine Bontjes legt een link tussen de porseleincollecties van het Rijksmuseum en de rol van vrouwen in de Chinese cultuurgeschiedenis. Lees meer

Automatische concepten 78

De natuur huilt droge tranen

Europa maakt waarschijnlijk het ergste droogteseizoen mee in ruim 500 jaar. Lees meer

Wanneer je jezelf vergeet

Een klein beetje Selbstvergessenheit

Jezelf vergeten in een relatie, wat betekent dat eigenlijk? Marthe van Bronkhorst worstelt met hoe ze is veranderd door een geliefde. Lees meer

Automatische concepten 76

Een ontwapenende Raven van Dorst kaatste de bal regelmatig terug

Zomergast Raven van Dorst was openhartig en verlangde hetzelfde van Janine Abbring. Lees meer

Bloed en havermout

Bloed en havermout

Een verhaal van Jan Wester over twee zussen, onvoorwaardelijke liefde, klauwende vingers, mantelzorg en Teletubbies. Lees meer

 1

Tijd voor een dekoloniale Indië-herdenking!

Benjamin Caton organiseert jaarlijks op 16 augustus een dekoloniale Indië/Indonesië-Nederland Herdenking, omdat een grote en groeiende groep mensen zich niet gezien voelt door de Nationale Indië-herdenking, een dag ervoor. Lees meer

Zomergast Lieke Marsman was eenzaam tussen de camera's

Zomergast Lieke Marsman was eenzaam tussen de camera's

Lieke Marsman bleek een eerlijke en grootmoedige Zomergast, met liefde voor het onverklaarbare en het ongemakkelijke. Lees meer

Nieuws in beeld: Van Trump mag de FBI de pot op

Van Trump mag de FBI de pot op

Elf 'topgeheime' documenten nam de FBI mee van Donald Trumps landgoed. Hij wil ze terug. Lees meer

Nieuws in beeld: Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Sommige loofbomen begonnen vorige maand al hun bladeren af te stoten - veel vroeger dan normaal. Lees meer

Nieuws in beeld: Iedereen voor? Hallo?

Iedereen voor? Hallo?

De weinige Tunesiërs die kwamen opdagen voor het referendum, stemden massaal voor meer macht voor de zittende president. Lees meer

Het is eindelijk zover: 12,5 jaar Hard//hoofd in Het HEM!

Op zaterdag 1 oktober viert Hard//hoofd haar 12,5-jarige jubileum in kunsthal Het HEM, een oude munitiefabriek die is omgetoverd tot culturele vrijplaats. In 2020 moesten we ons 10-jarige jubileum om bekende redenen helaas annuleren, nu vieren we alsnog het verleden, het heden en de toekomst van Hard//hoofd!

Bestel je ticket!