Asset 14

Moeder

In mijn keuken hangt een ansichtkaart met daarop een saai uitziende vrouw van middelbare leeftijd die boven een verjaardagstaart hangt. Eronder staat: Congratulations! You finally turned into your mother! Ik kocht de kaart ooit in een cynische bui in het Dolhuys in Haarlem, een museum over psychiatrie en gekken. De afgelopen jaren dook het ding steeds weer op, hoe vaak ik ook verhuisde. Ineens realiseer ik me dat de ijskast waarop de kaart nu hangt, precies op de plek staat waar ik ooit uit mijn moeder kwam.

Sinds een aantal maanden woon ik weer in haar huis, de plek waar ik ben geboren en grootgebracht. Moederlief is verhuisd naar haar nieuwe vrijer in het verre Hilversum en dus kwam haar etage vrij. Voor ik erin trok moest ik even nadenken: wil ik, na tien jaar geleden te zijn vertrokken met een tas vol verwachtingsvolle dromen en een slof sigaretten, terug naar mijn geboorte-vierkantemeters? Maar mijn jeugd was fijn, ik heb goede herinneringen aan het huis, en de bijkomende voordelen (aan de gracht, met afwasmachine, een aparte slaapkamer en een dakterras, en dat alles tegen een familieprijsje) kon ik niet negeren. Dat mijn leven er nu  heel anders uitziet dan ik had verwacht toen ik daar wegging – namelijk nog bijna hetzelfde als toen in plaats van zoals dat van mijn moeder – heeft niets te maken met het praktische en noodzakelijke probleem van huisvesting. Er is weinig plaats voor sentiment bij dat soort beslissingen.

Illustratie: Aart-Jan Venema

Dus pakte ik mijn spullen en sleepte ze in tegenovergestelde richting de oude, gladgesleten wenteltrappen over. Ik wist nog precies welke treden kraken, op welke je met blote voeten de koelte van een spijker voelt, hoe de trapleuning in mijn hand ligt. Op de etage zelf is wel wat veranderd: waar vroeger de slaapkamer zat, is nu een keuken, en dus blijven mijn blauwe bessen en eitjes koel waar mijn moeder mij ooit stomend van hitte uit zich perste. Haar piano heeft ze meegenomen; die van mij, kleiner en lelijker, staat op een andere plek. Maar het blijft hetzelfde huis: de zon door de ramen geeft dezelfde warmte en de gaskachel piept bij de perfecte stand nog even hard.

In mijn puberteit vond ik alles aan wat mijn moeder deed en wie ze was stom. Ik begreep niet hoe je zulke te grote, beige regenjassen kon dragen. Of waarom ze vaak deed alsof ze je verstond maar je uit haar rare antwoord meteen begreep dat ze het met haar dove oor maar half had verstaan. Waarom je fietstassen zou nemen. Waarom je op tijd naar bed zou willen. Waarom je met vrienden urenlang aan tafel kon zitten, om te praten. Nu fiets ik door de regen, met mijn laptop goed opgeborgen in mijn fietstassen terwijl ik mezelf droog houd in een praktische regenjas, op weg naar mijn vrienden voor een goed gesprek. Ik hoor mezelf dingen zeggen en woorden gebruiken waar ik vroeger van zou zijn gaan gillen maar die ik nu mooi vind, als ik ze al versta met mijn bijna dove oor.

Bakende ik vroeger als een piesend hondje mijn onafhankelijkheidsterritorium af om de puberale allergie voor mijn moeder kracht bij te zetten (“Ik ben jou niet!”), nu is de strijd gestreden. Ik zie waar ik vandaan kom, woon er zelfs weer, en voel de geborgenheid van mijn geschiedenis: in het hout van het huis, maar vooral wanneer ik mijn moeder zie. “Inderdaad gefeliciteerd”, denk ik nu als ik naar de ansichtkaart kijk, “ik lijk op mijn moeder”.

Mail

Noor Spanjer (Amsterdam, 1982) is freelance journaliste en mediawetenschapper. Als nieuwerwetse minstreel is zij altijd op zoek naar persoonlijke verhalen en daarnaast is ze ideologisch inzetbaar voor feministische zaken en andere nature-nurture kwesties.

Aart-Jan Venema is freelance illustrator en verhalenverteller. Hij werkt onder andere voor NRC.next, de Groene Amsterdammer en hard/hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Galatea 1

Galatea

Een bezoek aan een Airbnb aan zee blijkt ook een bezoek aan asfalt, beton en een cementfabriek te betekenen. Andrea Koll plaatst dit beeld in dit door haar zelf geïllustreerde, tweestemmige gedicht tegenover het beeld van de door Pygmalion uit ivoor gemaakte Galatea. Lees meer

Nieuwe Barbaren 1

Nieuwe Barbaren

Met het essay 'Nieuwe barbaren' over de Kafkaëske, sci-fi serie Severance won Jacob Koolstra in 2024 de Drift Essaywedstrijd. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst 7

Dit maakten onze 1.660 kunstverzamelaars mogelijk in 2023

Kunstverzamelaars dragen bij aan onze missie om nieuw talent te ondersteunen. We leggen graag uit hoe we de donaties in 2023 hebben besteed. Lees meer

:Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Marthe van Bronkhorst bekijkt Europa als een treinreis en stemmen voor de Europese Parlementsverkiezingen als het zijn van de conducteur op die rammelende trein. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 7

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 3)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 6

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Nooit Verzonden - wacht op titel

Afscheidsbrief aan een waardeloze dokter

Er zijn nog steeds dokters die de gezondheidsklachten van hun patiënten niet serieus nemen. Luuk Schokker schreef een openhartige brief aan één van hen. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1) 1

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

Zo beweegt ze niet

Zo beweegt ze niet

Ze had zich er grondig op voorbereid. Spotify-playlists, het juiste jurkje, en zelfs een plan voor gespreksonderwerpen. Maar nu, in de rij voor de club, voelt alles vreemd en ongepast. Een audioverhaal van Lakaver (Werner de Valk en Roderik Maes). Lees meer

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

"Ofwel we noemen mij voortaan een tokkie, en ik zal de titel met trots dragen. Of we stoppen met het gebruik van het woord tokkie en laten het weer alleen een familienaam zijn." In deze gastcolumn geeft Anne Schepers een ijzersterk pleidooi tegen het negatieve gebruik van het woord 'tokkie'. Lees meer

Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

Relatietherapie voor een  meningsverschil over AI en kunst 1

Relatietherapie voor een meningsverschil over AI en kunst

Drie kunstenaars komen samen om te praten over de relatie tussen AI en kunst. Twee verschillen flink van mening, de derde bemiddelt. Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Steun Hard//hoofd en verzamel kunst!

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe schrijvers en kunstenaars. We zijn al dertien jaar gratis toegankelijk en advertentievrij. Zo’n vrije ruimte is harder nodig dan ooit. Steun de makers van de toekomst; sluit je vóór 1 juli aan als kunstverzamelaar en ontvang in juli een unieke print van Hanane El Ouardani!

Word kunstverzamelaar