Asset 14

Like

Soms verlang ik terug naar de tijd dat Facebook nog een onschuldig medium was waarop iedereen zijn of haar dagelijkse beslommeringen deelde, zonder dat dit een kettingreactie aan likes moest opleveren. Misschien ben je het vergeten, maar er was een tijd dat er geen like-knop bestond, en dat is niet eens zo heel lang geleden. Voor februari 2009 kon je zonder verdere verwachtingen of publiekelijke vernederingen (nul likes!) vertellen over de nieuwe schoenen die je had gekocht of naar welk verjaardagsfeestje je zou gaan. Hoeveel mensen hier hun duimen bij opstaken, bleef in het ongewisse. In mijn gedachten was de zaal natuurlijk altijd uitverkocht, maar hoe dicht dit idee bij de waarheid lag, deed verder niet ter zake.

Vrienden plaatsten berichtjes als sms’jes op je wall (“Hoe gaat ie?”), waar je gewoon op kon reageren zonder dat je volgers hier meteen een openbaar waardeoordeel over konden hebben. De inhoud van die kattebelletjes was van een totaal andere strekking dan tegenwoordig. Facebook lijkt nu verworden tot een verwijzend platform. Het verwijst naar nieuwe YouTube-hits, oude trends, niet te missen events en sinds kort zelfs puur commerciële pagina’s. ‘Etos winacties!’ en ‘Zalando’s hippe sneakers’ staan tussen de nieuwe profielfoto’s of scriptieaanmoedigingen.

Niet alleen bedrijven gebruiken Facebook om hun merkwaarde te doen stijgen, met de vrij recente ontwikkeling van de omslagfoto is ook je persoonlijke profiel een volwaardig reclame-uithangbord geworden van het merk ‘Jij’. Alleen je hoofd in de vorm van een PP (profile pic) is niet meer voldoende. Een derde van je eigen pagina moet nu gevuld worden door een door jou uitgezochte afbeelding, waardoor bezoekers (geen ‘vrienden’ maar ‘klanten’) meteen kunnen zien wat jij wilt uitstralen. Het plaatje wordt verder ingevuld door de evenementen waar je naar toe gaat, de foto’s waarin je wordt getagd en de links die je deelt.

Illustratie: Aart-Jan Venema

Onlangs was ik jarig, en daarbij hoort sinds een aantal jaar een Facebookmuur met een eindeloze hoeveelheid verjaardagswensen. En de schuldgevoelens wanneer je niet reageert op elk individueel berichtje. Toen ik voor het eerst overspoeld werd met al deze virtuele verjaardagsliefde, was ik oprecht gevleid. Geheel volgens de Facebook-etiquette klikte ik bij elke felicitatie op het opgestoken duimpje en plaatste ik ook nog een bedankberichtje dat ook weer massaal geliked werd en beantwoord met nog meer verlate verjaardagsgroeten. Als ik dit jaar niet geëerd zou zijn met gekke, kekke plaatjes van oma’s in slagroomtaarten en ‘Yessss, gefeli!’-berichtjes, zou ik me gepasseerd hebben gevoeld, zo ijdel ben ik ook wel weer. Maar aan het doorgedraaide liken van likes doe ik niet meer mee.

Natuurlijk had Facebook vanaf het begin al een zweem van zelfpromotie om zich heen en was het altijd al een publiekelijke populariteitswedstrijd, net als het leven zelf. De like-knop en omslagfoto, en de commerciële en promotionele functie van het ‘sociale’ netwerk maken dit slechts geraffineerder en geavanceerder. Ik heb niet de illusie dat ik hier zelf niet aan mee doe; de link naar deze column zal ik prominent op mijn profiel plaatsen, in de hoop op een oneindig aantal likes. En ook de mensen die mij virtueel feliciteerden zal ik terug feliciteren wanneer zij jarig zijn, met de verwachting dat we elkaar voor de rest van ons leven blijven feliciteren. Aan de waslijn met kerstkaarten die mijn moeder vroeger in de kamer spande, zag ik liever ook geen lege plekken.

Mail

Noor Spanjer (Amsterdam, 1982) is freelance journaliste en mediawetenschapper. Als nieuwerwetse minstreel is zij altijd op zoek naar persoonlijke verhalen en daarnaast is ze ideologisch inzetbaar voor feministische zaken en andere nature-nurture kwesties.

Aart-Jan Venema is freelance illustrator en verhalenverteller. Hij werkt onder andere voor NRC.next, de Groene Amsterdammer en hard/hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Verf op je kleren #1 - Het Proces

Verf op je kleren #2 - Fictie en werkelijkheid

Waar ligt de grens tussen fictie en werkelijkheid, en hoe zet je die grens op spanning, zonder dat het saai of aanstellerig wordt? Lees meer

Column: Ik wens je alle goeds

Ik wens je alle goeds

Een afwijzing komt Eva koud op haar dak vallen. ‘Ik vond hem leuk, hij vond mij ook leuk, hij vond mij dus niet leuk, ik ben gewoon niet leuk genoeg.’ Lees meer

Kak! Een kritische kunstkoerier over De Kunstbode 1

Kak! Een kritische kunstkoerier over De Kunstbode

Als 'kritische kunstkoerier' neemt Marc Schoorl je mee door de kunstbijlage van zijn favoriete ochtendkrant. Lees meer

Nieuws in beeld: En hoe zit het met de achterstand in welzijn?

En hoe zit het met de achterstand in welzijn?

Na twee jaar af en aan wel en geen onderwijs op school te hebben gehad, ervaren leerlingen dat er 'hiaten in hun kennis' zijn ontstaan. Lees meer

Koop de roze bril

Koop de roze bril

Lang geloofde Shulamit Löwensteyn dat een ingebouwd stapelbed de oplossing zou zijn voor al haar moeilijkheden. Had ze daar gelijk in? Een tip over tulpen, taart en het kopen van troost. Lees meer

Automatische concepten 73

Engeland is gesloten

Maar liefst 28.000 vluchtelingen staken in 2021 het Engelse Kanaal over, met gevaar voor eigen leven. Lees meer

Nieuwe coronificatie

Nieuwe coronificatie

Marthe van Bronkhorst opent het nieuwe jaar op poëtische wijze. Lees meer

Column: Het enige woord dat het omschrijft

Het enige woord dat het omschrijft

Het voorlopig laatste uitstapje naar de bios met haar vader krijgt voor Eva een duistere lading. Lees meer

Verf op je kleren #1 - Het Proces

Verf op je kleren #1 - Het Proces

In Verf op je Kleren onderzoekt schrijver en documentairemaker Tiemen Hageman alle aspecten van het creatieve proces. Hij gaat in gesprek met allerlei creatieve makers, over hun proces en hoe je dat nou eigenlijk doet, werk maken. In deze eerste aflevering: schrijvers Martijn Brugman en Merlijn Huntjens. Lees meer

Stop met schrijven!

Stop met schrijven!

Jens Meijen vergelijkt het schrijfproces met auto-onderhoud en weet hoe je als schrijver goed zorgt voor je mentale gezondheid. Wat heeft schrijven te maken met het worden van een popster en waarom moet je volgens Jens eerst stoppen met schrijven? Lees meer

Ballen en Engelen

Ballen en Engelen

Na een klassiek ongemakkelijke kerstborrel op kantoor gaat Sascha mee naar huis met Ariane van hr. Maar dan neemt de avond een griezelige onverwachte wending... Een kerstverhaal van Loren Snel. Lees meer

Op elk potje past een probleempje

Op elk potje past een probleempje

Waarom moeten lesbische relaties in films altijd zo tragisch afgelopen? Esther Lamberigts pleit voor een positiever beeld van queer levens in hedendaagse media. Lees meer

Kon je maar aanbeden worden

Kon je maar aanbeden worden

Hologrammen, goud licht en een religieus lam laten Marthe van Bronkhorst zich klein voelen tijdens een kerkbezoek. Lees meer

Nieuws in beeld: Wat 'huist' er op de achterkant van de maan?

Wat 'huist' er op de achterkant van de maan?

Vond de Chinese maanlander een hutje, een kleine triomfboog, of toch maar gewoon een grote rots? Lees meer

Wees talentloos

Wees talentloos

Tijdens een date raakt Wolter de Boer verwikkeld in een socratisch vraaggesprek rond talent. Een tip over het afschaffen van aanleg. Lees meer

Nieuws in beeld: Weg met het kerstpakket!

Weg met het kerstpakket!

Er zit zelden iets in waar je op zit te wachten, laat staan iets van kwaliteit. Lees meer

Over geluk is het moeilijk praten 2

Over geluk is het moeilijk praten

Filmmaker Agnès Varda was een uitgesproken feminist. Julia de Dreu zag in haar een geestdriftige, politiek geëngageerde vrouw. Maar Varda's film 'Le bonheur' lijkt een ode aan het traditionele huwelijksgeluk. Wat wilde ze ons vertellen met dit onuitgesproken drama? Lees meer

Masterclass

Een vrouw die met zichzelf in de knoop zit besluit om een masterclass acteren te volgen. Een kort verhaal door Renske van den Broek over opnieuw leren lopen, majorettemeisjes en vrede sluiten met wie je bent. Lees meer

Stemmen op je zestiende voor een sterkere democratie

Het is goed voor Nederland als zestienjarigen mochten stemmen, zegt Jazz Komproe. Lees meer

Ik sla een praatje op het Godenpad

Shimanto Reza gaat tegen zijn achterhoofdstem in en ontdekt de waarde van taboes. Lees meer