Asset 14

Like

Soms verlang ik terug naar de tijd dat Facebook nog een onschuldig medium was waarop iedereen zijn of haar dagelijkse beslommeringen deelde, zonder dat dit een kettingreactie aan likes moest opleveren. Misschien ben je het vergeten, maar er was een tijd dat er geen like-knop bestond, en dat is niet eens zo heel lang geleden. Voor februari 2009 kon je zonder verdere verwachtingen of publiekelijke vernederingen (nul likes!) vertellen over de nieuwe schoenen die je had gekocht of naar welk verjaardagsfeestje je zou gaan. Hoeveel mensen hier hun duimen bij opstaken, bleef in het ongewisse. In mijn gedachten was de zaal natuurlijk altijd uitverkocht, maar hoe dicht dit idee bij de waarheid lag, deed verder niet ter zake.

Vrienden plaatsten berichtjes als sms’jes op je wall (“Hoe gaat ie?”), waar je gewoon op kon reageren zonder dat je volgers hier meteen een openbaar waardeoordeel over konden hebben. De inhoud van die kattebelletjes was van een totaal andere strekking dan tegenwoordig. Facebook lijkt nu verworden tot een verwijzend platform. Het verwijst naar nieuwe YouTube-hits, oude trends, niet te missen events en sinds kort zelfs puur commerciële pagina’s. ‘Etos winacties!’ en ‘Zalando’s hippe sneakers’ staan tussen de nieuwe profielfoto’s of scriptieaanmoedigingen.

Niet alleen bedrijven gebruiken Facebook om hun merkwaarde te doen stijgen, met de vrij recente ontwikkeling van de omslagfoto is ook je persoonlijke profiel een volwaardig reclame-uithangbord geworden van het merk ‘Jij’. Alleen je hoofd in de vorm van een PP (profile pic) is niet meer voldoende. Een derde van je eigen pagina moet nu gevuld worden door een door jou uitgezochte afbeelding, waardoor bezoekers (geen ‘vrienden’ maar ‘klanten’) meteen kunnen zien wat jij wilt uitstralen. Het plaatje wordt verder ingevuld door de evenementen waar je naar toe gaat, de foto’s waarin je wordt getagd en de links die je deelt.

Illustratie: Aart-Jan Venema

Onlangs was ik jarig, en daarbij hoort sinds een aantal jaar een Facebookmuur met een eindeloze hoeveelheid verjaardagswensen. En de schuldgevoelens wanneer je niet reageert op elk individueel berichtje. Toen ik voor het eerst overspoeld werd met al deze virtuele verjaardagsliefde, was ik oprecht gevleid. Geheel volgens de Facebook-etiquette klikte ik bij elke felicitatie op het opgestoken duimpje en plaatste ik ook nog een bedankberichtje dat ook weer massaal geliked werd en beantwoord met nog meer verlate verjaardagsgroeten. Als ik dit jaar niet geëerd zou zijn met gekke, kekke plaatjes van oma’s in slagroomtaarten en ‘Yessss, gefeli!’-berichtjes, zou ik me gepasseerd hebben gevoeld, zo ijdel ben ik ook wel weer. Maar aan het doorgedraaide liken van likes doe ik niet meer mee.

Natuurlijk had Facebook vanaf het begin al een zweem van zelfpromotie om zich heen en was het altijd al een publiekelijke populariteitswedstrijd, net als het leven zelf. De like-knop en omslagfoto, en de commerciële en promotionele functie van het ‘sociale’ netwerk maken dit slechts geraffineerder en geavanceerder. Ik heb niet de illusie dat ik hier zelf niet aan mee doe; de link naar deze column zal ik prominent op mijn profiel plaatsen, in de hoop op een oneindig aantal likes. En ook de mensen die mij virtueel feliciteerden zal ik terug feliciteren wanneer zij jarig zijn, met de verwachting dat we elkaar voor de rest van ons leven blijven feliciteren. Aan de waslijn met kerstkaarten die mijn moeder vroeger in de kamer spande, zag ik liever ook geen lege plekken.

Mail

Noor Spanjer (Amsterdam, 1982) is freelance journaliste en mediawetenschapper. Als nieuwerwetse minstreel is zij altijd op zoek naar persoonlijke verhalen en daarnaast is ze ideologisch inzetbaar voor feministische zaken en andere nature-nurture kwesties.

Aart-Jan Venema is freelance illustrator en verhalenverteller. Hij werkt onder andere voor NRC.next, de Groene Amsterdammer en hard/hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Een dag uit het leven

Een dag in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt

Er zijn zoveel dingen die je zou kunnen zijn. Bioboer, au-pair à Paris, muze, schrijver, schilder, heks... En tegelijk heb je maar één leven om al je ambities in waar te maken. Lies Jo Vandenhende deconstrueert deze tragiek liefdevol door ons een dag mee te nemen in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt. Met een illustratie van Tonke Koppelaar. Lees meer

Automatische concepten 38

Hard//hoofd zoekt een nieuwe adjunct-hoofdredacteur

De adjunct-hoofdredacteur denkt mee over de koers van het tijdschrift en heeft een stem in belangrijke beslissingen. Lees meer

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties) 2

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties)

Ter ondersteuning van de chef Illustratie zijn wij op zoek naar een beeldredacteur illustraties. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 43

Lekker soggen

Deze week worden onze redacteurs blij van lachen om Mark R., lessen over de media en het kunnen bijdragen aan de vismigratie in Utrecht. Lees meer

Een ritje maken

Een ritje maken

In dit verhaal van Sonja Buljevac maken Renée en haar oma een wandeling bij de boulevard van Vlissingen. Terwijl haar oma volop geniet, wordt Renée geconfronteerd met de gebeurtenissen van de vorige nacht. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Eindelijk lente

Eindelijk lente

Deze week worden we blij van een fijn boek, roze k-pop en Den Bosch. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer

De dochter van Baba Yaga met illustratie van Micky Dirkzwager

De dochter van Baba Yaga

Saar, een slapeloze studente, leeft op dubbeldrop en kan haar ex niet vergeten. Op een nacht belt ze haar moeder. ‘Vanaf mijn drieëntwintigste werd het allemaal beter, Saar.’ Is er hoop? Een rauw sprookje van Lena Plantinga over het herstellen van je vrouwelijke intuïtie, of pogingen doen tot. Lees meer

Nieuws in beeld: 12

'App me als je thuis bent'

Na de dood van de 33-jarige Sarah Everard uiten steeds meer Britse feministen hun woede over de mensen die hen zouden moeten beschermen: de politie is onderdeel van hun onveiligheid, zeggen zij. Lees meer

Alsof het stil was 1

Alsof het stil was

In dit korte verhaal van Janna Claudius slapen een van elkaar vervreemde moeder en dochter een nachtje op dezelfde kamer. Lees meer