Asset 14

Like

Soms verlang ik terug naar de tijd dat Facebook nog een onschuldig medium was waarop iedereen zijn of haar dagelijkse beslommeringen deelde, zonder dat dit een kettingreactie aan likes moest opleveren. Misschien ben je het vergeten, maar er was een tijd dat er geen like-knop bestond, en dat is niet eens zo heel lang geleden. Voor februari 2009 kon je zonder verdere verwachtingen of publiekelijke vernederingen (nul likes!) vertellen over de nieuwe schoenen die je had gekocht of naar welk verjaardagsfeestje je zou gaan. Hoeveel mensen hier hun duimen bij opstaken, bleef in het ongewisse. In mijn gedachten was de zaal natuurlijk altijd uitverkocht, maar hoe dicht dit idee bij de waarheid lag, deed verder niet ter zake.

Vrienden plaatsten berichtjes als sms’jes op je wall (“Hoe gaat ie?”), waar je gewoon op kon reageren zonder dat je volgers hier meteen een openbaar waardeoordeel over konden hebben. De inhoud van die kattebelletjes was van een totaal andere strekking dan tegenwoordig. Facebook lijkt nu verworden tot een verwijzend platform. Het verwijst naar nieuwe YouTube-hits, oude trends, niet te missen events en sinds kort zelfs puur commerciële pagina’s. ‘Etos winacties!’ en ‘Zalando’s hippe sneakers’ staan tussen de nieuwe profielfoto’s of scriptieaanmoedigingen.

Niet alleen bedrijven gebruiken Facebook om hun merkwaarde te doen stijgen, met de vrij recente ontwikkeling van de omslagfoto is ook je persoonlijke profiel een volwaardig reclame-uithangbord geworden van het merk ‘Jij’. Alleen je hoofd in de vorm van een PP (profile pic) is niet meer voldoende. Een derde van je eigen pagina moet nu gevuld worden door een door jou uitgezochte afbeelding, waardoor bezoekers (geen ‘vrienden’ maar ‘klanten’) meteen kunnen zien wat jij wilt uitstralen. Het plaatje wordt verder ingevuld door de evenementen waar je naar toe gaat, de foto’s waarin je wordt getagd en de links die je deelt.

Illustratie: Aart-Jan Venema

Onlangs was ik jarig, en daarbij hoort sinds een aantal jaar een Facebookmuur met een eindeloze hoeveelheid verjaardagswensen. En de schuldgevoelens wanneer je niet reageert op elk individueel berichtje. Toen ik voor het eerst overspoeld werd met al deze virtuele verjaardagsliefde, was ik oprecht gevleid. Geheel volgens de Facebook-etiquette klikte ik bij elke felicitatie op het opgestoken duimpje en plaatste ik ook nog een bedankberichtje dat ook weer massaal geliked werd en beantwoord met nog meer verlate verjaardagsgroeten. Als ik dit jaar niet geëerd zou zijn met gekke, kekke plaatjes van oma’s in slagroomtaarten en ‘Yessss, gefeli!’-berichtjes, zou ik me gepasseerd hebben gevoeld, zo ijdel ben ik ook wel weer. Maar aan het doorgedraaide liken van likes doe ik niet meer mee.

Natuurlijk had Facebook vanaf het begin al een zweem van zelfpromotie om zich heen en was het altijd al een publiekelijke populariteitswedstrijd, net als het leven zelf. De like-knop en omslagfoto, en de commerciële en promotionele functie van het ‘sociale’ netwerk maken dit slechts geraffineerder en geavanceerder. Ik heb niet de illusie dat ik hier zelf niet aan mee doe; de link naar deze column zal ik prominent op mijn profiel plaatsen, in de hoop op een oneindig aantal likes. En ook de mensen die mij virtueel feliciteerden zal ik terug feliciteren wanneer zij jarig zijn, met de verwachting dat we elkaar voor de rest van ons leven blijven feliciteren. Aan de waslijn met kerstkaarten die mijn moeder vroeger in de kamer spande, zag ik liever ook geen lege plekken.

Mail

Noor Spanjer (Amsterdam, 1982) is freelance journaliste en mediawetenschapper. Als nieuwerwetse minstreel is zij altijd op zoek naar persoonlijke verhalen en daarnaast is ze ideologisch inzetbaar voor feministische zaken en andere nature-nurture kwesties.

Aart-Jan Venema is freelance illustrator en verhalenverteller. Hij werkt onder andere voor NRC.next, de Groene Amsterdammer en hard/hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Niet direct vangbaar

Niet direct vangbaar

Deze week worden onze redacteurs blij van de lokale Perzische supermarkt, een tentoonstellingsruimte die er nu nog is en unnanaaanikotoq. Lees meer

Het Waait

Het Waait

'Een groot gedeelte van ouder zijn is voor mij niet begrijpen waarom iedereen hetzelfde klinkt.' Daniëlle Zawadi onderzoekt in deze poëtische monoloog de eenzaamheid van in het midden staan, het begrip Sonder en hoe je moet praten met een zielenknijper. Lees meer

Alfa's en Omega's

Alfa's en Omega's

Marthe van Bronkhorst verkent de verhoudingen in het dierenrijk, waarin de mens als absolute alfa de wereld domineert. Lees meer

Het Vertrek (2) - Alles brokkelt

Het Vertrek (2) - Alles brokkelt

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de tweede aflevering. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 1

Eenzaamheid ontleden in 'A-Lonely Show'

Met de pop-uptentoonstelling ‘A-Lonely Show’ nodigen Ka-Tjun Hau en Nanine van Smoorenburg ons uit om van een afstand te reflecteren op onze eigen eenzaamheid. Roos Wolthers nam de uitnodiging aan en zag: ‘A-Lonely Show’ deed veel meer dan eenzaamheid in beeld brengen. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Proeven en zien

Proeven en zien

Deze week worden onze redacteurs (en een spontane inzender) blij van pittige patat, een dansdocumentaire en het laatste nummer van een kunstmagazine. Lees meer

Vacature Chef Kunst 1

Hard//hoofd zoekt kunstcritici!

Krijgt jouw toetsenbord ervanlangs, elke keer dat je een expo of voorstelling hebt bezocht? Lees meer

Schrödingers Donnie

Schrödingers Donnie

De dood van Eva's kat Donnie beweegt haar tot filosofisch mijmeren over een natuurkundig experiment. Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 34

Als het regent

Deze week geven onze redacteurs tips voor druilerig weer. Lees meer

Kind zonder uitknop

Kind zonder uitknop

Frederike Luijten schreef een experimentele reeks gedichten over ADHD, waarin mensen in bomen veranderen en lucky paper stars vouwen als oplossing voor hun angsten. Lees meer

Column: Boomstronk-achtig

Boomstronk-achtig

‘Is dit een gouden match of settelen we voor less omdat we te druk en niet wanhopig genoeg zijn om verder te zoeken?’, vraagt Iduna Paalman aan haar geliefde. Lees meer

Oproep: Hard//hoofd zoekt opiniemakers!

Hard//hoofd zoekt opiniemakers!

Voor de vaste rubriek Hard//talk zijn wij op zoek naar scherpe schrijvers met een mening die durven te verrassen en weten te overtuigen. Lees meer

Het Vertrek (1) - Het Raam 1

Het Vertrek (1) - Het Raam

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de eerste aflevering. Lees meer

Tip: Bereken je deadline

Bereken je deadline

Else Boer kreeg een deadline opgelegd waar niet alleen een kersverse roman uit voortkwam, maar ook een ontnuchterend inzicht. Een tip over stilstaan bij je eigen sterfelijkheid. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

Faust [working title] (foto door Michel Schnater) door

De opera Faust [working title] doorbreekt de stilte in corona-tijd

Iris Blaak liet zich meevoeren door 'Faust [working title]' van De Nationale Opera en interviewde de makers: Manoj Kamps en Lisenka Heijboer Castañón. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan