Asset 14

Like

Soms verlang ik terug naar de tijd dat Facebook nog een onschuldig medium was waarop iedereen zijn of haar dagelijkse beslommeringen deelde, zonder dat dit een kettingreactie aan likes moest opleveren. Misschien ben je het vergeten, maar er was een tijd dat er geen like-knop bestond, en dat is niet eens zo heel lang geleden. Voor februari 2009 kon je zonder verdere verwachtingen of publiekelijke vernederingen (nul likes!) vertellen over de nieuwe schoenen die je had gekocht of naar welk verjaardagsfeestje je zou gaan. Hoeveel mensen hier hun duimen bij opstaken, bleef in het ongewisse. In mijn gedachten was de zaal natuurlijk altijd uitverkocht, maar hoe dicht dit idee bij de waarheid lag, deed verder niet ter zake.

Vrienden plaatsten berichtjes als sms’jes op je wall (“Hoe gaat ie?”), waar je gewoon op kon reageren zonder dat je volgers hier meteen een openbaar waardeoordeel over konden hebben. De inhoud van die kattebelletjes was van een totaal andere strekking dan tegenwoordig. Facebook lijkt nu verworden tot een verwijzend platform. Het verwijst naar nieuwe YouTube-hits, oude trends, niet te missen events en sinds kort zelfs puur commerciële pagina’s. ‘Etos winacties!’ en ‘Zalando’s hippe sneakers’ staan tussen de nieuwe profielfoto’s of scriptieaanmoedigingen.

Niet alleen bedrijven gebruiken Facebook om hun merkwaarde te doen stijgen, met de vrij recente ontwikkeling van de omslagfoto is ook je persoonlijke profiel een volwaardig reclame-uithangbord geworden van het merk ‘Jij’. Alleen je hoofd in de vorm van een PP (profile pic) is niet meer voldoende. Een derde van je eigen pagina moet nu gevuld worden door een door jou uitgezochte afbeelding, waardoor bezoekers (geen ‘vrienden’ maar ‘klanten’) meteen kunnen zien wat jij wilt uitstralen. Het plaatje wordt verder ingevuld door de evenementen waar je naar toe gaat, de foto’s waarin je wordt getagd en de links die je deelt.

Illustratie: Aart-Jan Venema

Onlangs was ik jarig, en daarbij hoort sinds een aantal jaar een Facebookmuur met een eindeloze hoeveelheid verjaardagswensen. En de schuldgevoelens wanneer je niet reageert op elk individueel berichtje. Toen ik voor het eerst overspoeld werd met al deze virtuele verjaardagsliefde, was ik oprecht gevleid. Geheel volgens de Facebook-etiquette klikte ik bij elke felicitatie op het opgestoken duimpje en plaatste ik ook nog een bedankberichtje dat ook weer massaal geliked werd en beantwoord met nog meer verlate verjaardagsgroeten. Als ik dit jaar niet geëerd zou zijn met gekke, kekke plaatjes van oma’s in slagroomtaarten en ‘Yessss, gefeli!’-berichtjes, zou ik me gepasseerd hebben gevoeld, zo ijdel ben ik ook wel weer. Maar aan het doorgedraaide liken van likes doe ik niet meer mee.

Natuurlijk had Facebook vanaf het begin al een zweem van zelfpromotie om zich heen en was het altijd al een publiekelijke populariteitswedstrijd, net als het leven zelf. De like-knop en omslagfoto, en de commerciële en promotionele functie van het ‘sociale’ netwerk maken dit slechts geraffineerder en geavanceerder. Ik heb niet de illusie dat ik hier zelf niet aan mee doe; de link naar deze column zal ik prominent op mijn profiel plaatsen, in de hoop op een oneindig aantal likes. En ook de mensen die mij virtueel feliciteerden zal ik terug feliciteren wanneer zij jarig zijn, met de verwachting dat we elkaar voor de rest van ons leven blijven feliciteren. Aan de waslijn met kerstkaarten die mijn moeder vroeger in de kamer spande, zag ik liever ook geen lege plekken.

Mail

Noor Spanjer (Amsterdam, 1982) is freelance journaliste en mediawetenschapper. Als nieuwerwetse minstreel is zij altijd op zoek naar persoonlijke verhalen en daarnaast is ze ideologisch inzetbaar voor feministische zaken en andere nature-nurture kwesties.

Aart-Jan Venema is freelance illustrator en verhalenverteller. Hij werkt onder andere voor NRC.next, de Groene Amsterdammer en hard/hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

Relatietherapie voor een  meningsverschil over AI en kunst 1

Relatietherapie voor een meningsverschil over AI en kunst

Drie kunstenaars komen samen om te praten over de relatie tussen AI en kunst. Twee verschillen flink van mening, de derde bemiddelt. Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Afgelopen woensdag opende het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië. Onze chef kunst Jorne Vriens zag hoe kunstenaar Renzo Martens in huilen uitbarstte toen hij sprak over zijn samenwerking met zijn Congolese medekunstenaars. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

De buschauffeur

De buschauffeur

'Kijk door me heen als door de voorruit'. In deze gedichtenreeks van Angelika Geronymaki probeert een buschauffeur krampachtig de kortstondigheid - in tijd, plaats, interactie - te behouden die eigen is aan zijn baan. Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Vacature Lid Raad van Toezicht

Vacature Lid Raad van Toezicht

Hard//hoofd wil per 1 juni de driekoppige Raad van Toezicht uitbreiden met twee nieuwe leden waaronder een voorzitter. Mocht je willen reageren dan ontvangen wij graag voor 1 mei een reactie. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer