Asset 14
https://hardhoofd.com/10-jarig-bestaan/

Boekensteden

Naar aanleiding van de Citybooks-tentoonstelling in Vlaams Cultuurhuis De Brakke Grond vertellen hard//hoofd-redacteuren over de steden die zij via boeken hebben leren kennen en verbeelden illustratoren steden die alleen in boeken bestaan.

Parijs

Jan Postma: "Mijn eerste aanraking met Parijs was Het piepkleine scheepje Pyjamabroek van de Pools-Duitse illustrator Janosch. Het kinderboek was ook mijn eerste kennismaking met de Franse taal: ik leerde het woord clochard voordat ik het woord dakloze kende. Pomidore en Pommerol, heetten de twee clochards in het boek. Maar zelfs dat kon ik me niet herinneren en moest mijn moeder me gisteren aan de telefoon vertellen. Het boek heeft mijn beeld van de stad niet blijvend bepaald. Dat gebeurde iets meer dan tien jaar later, toen ik voor het eerst Ed van der Elskens fotoboek Een Liefdesgeschiedenis in Saint Germain des Prés onder ogen kreeg. Van der Elskens beeldroman vertelt het verhaal van de Mexicaanse Miguel die vanuit Stockholm naar Parijs reist, hopeloos verliefd wordt op Ann, een Australisch meisje met rood haar dat danst als een negerin, en net zo lang om haar heen blijft fladderen totdat ze met hem naar bed gaat. Dan gaat hij weer naar huis.

Een liefdesgeschiedenis in Saint Germain des Prés is de reden dat ik als achttienjarige een creditcard aanschafte en zodra hij binnen was, zonder iemand iets te zeggen, naar Parijs vertrok. Ik beleefde een zorgeloze week in een goed hotel, al was ik wel genoodzaakt te leven op stokbrood, jam en hamburgers van de Quick. Zo vond ik tussen alle decadentie toch nog iets terug van Van der Elskens Parijs. Genoeg in ieder geval om mijn honger naar avontuur te stillen. Maar een Ann kwam ik niet tegen. Ik had minder geluk dan Patti Smith."

Europa - Geert Mak, verbeeld door Agnes Loonstra.

Oxford

Emy Koopman: "In 2005 ging ik met mijn vader naar Oxford. Ik had als doel om een Alice-tour te doen (Pieter Steinz had hierover geschreven in het NRC), mijn vader om boeken te kopen in Waterstones en Blackwell’s. Eenmaal in Oxford bleek de Alice-tour vervangen door een Harry Potter-tour. Dan liever een reguliere wandeltour. Op die reguliere tour kon je nog wel een glimp opvangen van het glas-in-loodraam met de personages uit Alice in Wonderland en de kastanjeboom waarin Lewis Carroll een grijnzende Cheshire cat had zien zitten. Je kon ook naar het snoepwinkeltje dat beschreven staat in Through the Looking Glass, maar dat was het dan. Gedesillusioneerd ging ik me in het café waar Radiohead Creep schreef, bezatten aan de gelijknamige cocktail. “What the hell am I doing here?/ I don’t belong here.”

Jaren later kwam ik terug in Oxford. Niet om Alice te zoeken, maar om Hanna, een Tsjechisch vriendinnetje met grenzeloze wetenschappelijke ambities, te bezoeken. Als graduate student van het Oxfordiaanse Brasenose college had Hanna toegang tot alle universiteitsgebouwen. Ze liet me de tuinen zien, de gangen, de afschroefbare megapenis van de eenhoorn in de eetzaal van Brasenose. We punterden op de Cherwell rivier en aten iets oneetbaars in de oudste pub van de stad. Dit was een magisch soort Oxford en ik dacht niet eens meer aan Alice. Tot ik op een dag alleen naar het Universiteitsmuseum ging (Hanna had wetenschappelijker dingen te doen). In een hal met gothische pilaren die nog het meest op botstructuren leken, stonden enorme dino-skeletten. Een Iguanodon en een Tyrannosaurus Rex. Indrukwekkend, maar in een kleine vitrine vond ik een uitgestorven dier dat me meer raakte, een dier waardoor ik ter plekke een rondedansje/Caucus-race wilde gaan maken: Alice’ dodo."

Ulysses - James Joyce, verbeeld door Floris Solleveld.

Praag

Melle Kromhout: "In Praag snap je – meer dan in Rome, Madrid, Amsterdam of Wenen – waarom Europa het ‘oude continent’ wordt genoemd. Je voelt er de duistere, donkere geschiedenis, van trotse koningen en arme schrijvers, van brute bezettingen en glorieuze overwinningen, eeuwen van willekeurige gebeurtenissen, dwars door en over elkaar heen. Dat is tenminste wat ik denk als ik aan Praag denk. Ik ben er al meer dan tien jaar niet geweest en het beeld van de stad heeft zich onherroepelijk vermengd met de duistere steegjes waarin Gustav Meierinks ‘Golem’ rondwaart. Een stad in de jaren twintig, maar tegelijkertijd in de duistere middeleeuwen. Waar vreemde dingen gebeuren in huizen met kamers zonder deuren. Waarin niets lijkt wat het is en alles misschien een droom was. Waar je nachtenlang lopend op slecht verlichte straatkeien op zoek gaat naar waar je vandaan komt, of naartoe moet. Ook het boek las ik lang geleden, maar de sfeer is zo bepalend dat hij je onherroepelijk bijblijft. Hier klopt iets niet. Hier gebeuren vreemde dingen. Dat gevoel heeft zich nu vermengd met mijn herinneringen aan Praag als zesjarig kind en zeventienjarige puber. Met de daadwerkelijke stad heeft het misschien niets te maken, maar toch weet ik zeker dat je de Golem in de straten van de stad tegen kan komen."

De ondraaglijke lichtheid van het bestaan - Milan Kundera, verbeeld door Liesbeth de Feyter.

Boedapest en Oost-Europa

Sophie ter Schure: “Tijdens het schrijven van mijn scriptie was er één gedachte die mij overeind hield: na deze beproeving kon ik doen wat ik wilde – de hele dag in de tuin werken, gitaar spelen en liedjes zingen tot ik erbij neerviel, of op reis naar weetikwaar. Dat laatste leek me wel het beste, want dan kon ook niemand mij bereiken voor het nakomen van de een of andere verplichting. Alleen wist ik dus niet waarheen.

In die scriptieperiode las ik Zolí van Colum McCann (viel mijn oog op in de bieb), Hungarian Dances van Jessica Duchen (lag bij de ruilboeken in de Coffee Company in de Van Woustraat) en Gloed van Sándor Márai (die had ik van iemand gekregen). Als ik me er ooit toe kon zetten om te stoppen met lezen en die scriptie af te schrijven, moest ik wel naar Oost-Europa. Ik had levendige voorstellingen van zigeunermuziek bij kampvuren, Sovjet-geschiedenis en binnenplaatsen vol vergane glorie.

Niet lang daarna toog ik in mijn eentje met interrailticket naar het oosten. Alles wat ik daar zag vond ik tien keer zo interessant nu ik me kon voorstellen dat ‘mijn’ personages hier geweest waren. Ik was alleen vertrokken, maar in mijn gedachten reisden zij met me mee. Zelfs de saaiste binnenplaatsen en de meest toeristische torens en pleintjes droegen een verhaal in zich: iemand was hier opgegroeid, zat hier opgesloten of stond hier uren liedjes te zingen hopend op betere tijden. Reizen naar aanleiding van boeken is het beste wat er is, dat komt door de kapstokjes die je maakt tijdens het lezen. Daar kun je je eigen ervaringen weer aan ophangen, en omdat je weet dat het geschiedenis of fictie is, valt het eigenlijk nooit tegen: wat je nu ziet, is in elk geval voor iemand bijzonder geweest.

Alleen de zigeunermuziek was een deceptie: nergens heb ik daar iets van gehoord, behalve op het Vissersbastion in Boedapest. Een triest groepje oude mannetjes dat, lonkend naar de toeristen, emotieloze deuntjes ten gehore bracht. Er was dan ook geen kampvuur."

De onzichtbare steden - Italo Calvino, verbeeld door Gemma Pauwels.

Basel

Floris Solleveld: "In 2003 wilde ik naar Basel. Dat kwam doordat ik Jacob Burckhardts Die Kultur der Renaissance in Italien had gelezen. En daarna een essay van Carl Schorske, History as a Vocation: Burckhardt’s Basel.

Burckhardt was een van de meest geslaagde producten van het negentiende-eeuwse Baselse Bildungsbürgertum. Het Basel van Burckhardt was een merkwaardig soort enclave, gedomineerd door een beperkt aantal families van geleerden en notabelen die erg erop gesteld waren de stad autonoom te houden, niet al te groot te laten worden en de moderne tijd maar mondjesmaat toe te laten. Met Kultur der Renaissance heeft Burckhardt min of meer de cultuurgeschiedenis en het begrip van de “renaissance” zoals we die nu kennen uitgevonden. Ik wist toen nog niet dat ik mijn scriptie over Bildung zou schrijven en dat ik negen jaar later, tot mijn eigen ironie, promovendus zou worden bij de vakgroep Cultuurgeschiedenis. En wellicht had het meer voor de hand gelegen om na Burckhardt op Italienische Reise te gaan. Maar ik wou naar Basel.

Freud had zijn Rome-neurose, die hem jarenlang intens naar Rome deed verlangen en belemmerde de trein te pakken. Mij kostte het maar anderhalf jaar. Het probleem was dat ik niet van vakanties hield. Iedere vakantie, namelijk, nam ik me voor een briljant paper te schrijven waar ik eerder niet aan was toegekomen. Om aan het eind van de vakantie vast te stellen dat ik vooral heel veel tijd had besteed aan mijn voornemen een briljant paper te schrijven. Ik kon dus onmogelijk op vakantie gaan.

Uiteindelijk bleek het heel eenvoudig. In augustus 2004 ging ik naar het NS-loket en kocht een interrailticket voor de zone Duitsland-Zwitserland-Oostenrijk. Drie dagen later was ik in Basel. Het bleek inderdaad een leuke stad."

De dag der dagen - Ira Levin, verbeeld door Roxanne Dekker.

-

De citybookstentoonstelling is een initiatief van het Vlaams-Nederlands Huis deBuren en De Brakke Grond. De officiële opening is vrijdag 26 april om 17:30. Vanaf 18:45 wordt vanaf de tentoonstelling het radioprogramma Brands met Boeken uitgezonden.

Mail

Redactie

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Yentl van Stokkum onderzoekt de trots die ze in haar dagelijks leven om zich heen ziet: in kleedkamers, in opgeruimde kamers en in primetime televisieprogramma's. Lees meer

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Honger en rampspoed te over in de wereld, maar op sociale media ziet Wieneke van Koppen alleen maar voorspoed en persoonlijk geluk. Hoe zit dat? Ze gaat te rade bij emotie-psycholoog Ad Vingerhoets. Lees meer

Train je trots

Train je trots

Roos Wolthers besefte dat ze eigenlijk nooit trots is op zichzelf. Sterker nog: ze ziet vooral wat ze verkeerd doet. Maar trots kun je trainen. Een tip om je eigen prestaties te benoemen. Lees meer

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Deze week paradeert, poseert en flaneert Hard//hoofd erop los, want wij zijn trots, en de hele wereld mag het weten. Lees meer

 Kikker-K'NEX

Kikker-K'NEX

Amerikaanse wetenschappers zijn erin geslaagd kleine robotjes te maken met levende cellen uit kikkerembryo's. Aida de Jong bracht het nieuws in beeld. Lees meer

 1

Lieflijkheid, comfort, en verbeelding

Deze week worden we blij van een boek van Jenny Slate, een fleecepyjama en de horoscopen van Rob Breszny. Lees meer

 1

Collectief protest is nodig voor individueel geluk

Wolter de Boer luisterde naar de kersttoespraak van de koning en was verheugd dat hij over onze geluksobsessie sprak. Wel liet de koning een paar belangrijke maatschappelijke factoren voor de ellende van individuen achterwege in zijn rede. Lees meer

Seoul 2

Seoul

Thijs Joores schreef deze ritmische gedichtencyclus tijdens de jaarwisseling in Seoul. Het begint kalm, maar eindigt in een wervelwind aan gedachten en reflecties. Lees meer

Petrov zit

Petrov zit

Maria draaide zich om en liep de kamer uit. Petrov staarde naar het bruine plastic, de hoorn, de zwart met witte cijfers. Zijn starre billen raakten het leer en zijn ogen werden naar het tafeltje naast het raam getrokken. Het tafeltje met de telefoon, ver buiten zijn bereik. Zijn gedachtes vormden woorden die hij niet... Lees meer

Ga zweven

Ga zweven

Ooit had ze er weinig mee, maar tegenwoordig staat Jihane Chaara open voor het zweverige. Ze maakt plezier met tarotkaarten en voelt de vibes van mensen op een feestje. Een tip om ‘de’ waarheid wat minder te serieus te nemen. Lees meer

Column: En zo is het goed?

En zo is het goed?

‘De toekomst ligt niet vast, ze ligt open,’ concludeert Iduna Paalman tijdens een intergalactische reis op 1 januari. 'Meer verantwoordelijkheid in 2020, en meer sterren zien.' Lees meer

 2020, tijd om te spelen met eten!

2020, tijd om te spelen met eten!

In Beeldspraak richt Hard//hoofd de lens op de wereld en biedt een andere kijk op het dagelijks leven. Deze keer met Marc Elisabeth, die tegen de 30 loopt, maar het spelen met eten nooit verleerd is! Lees meer

RE: Kiezen voor rechts. De verslaglegging van Nederlandse media over de Britse verkiezingen

Kiezen voor rechts: hoe de Nederlandse media verslag deden van de Britse verkiezingen

Keuzes die Nederlandse media maken in hun verslaggeving pakken vaak uit in het voordeel van rechts. Dat belooft weinig goeds voor de verkiezingen van 2021 in het vooruitzicht. Lees meer

Luister naar je coupé

Luister naar je coupé

Nora van Arkel las het liefst een boek in de trein, maar stoorde zich aan pratende mensen in de stiltecoupé. Tot ze besloot de gesprekken in haar voordeel te gebruiken. Een tip om je niet te ergeren in het OV. Lees meer

 Heilige hobby's

Heilige hobby's

Onze zoektocht naar bijzondere ervaringen begint religieuze trekjes te vertonen. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Alles vijf sterren: Om het een beetje dragelijk te houden

Om het een beetje dragelijk te houden

Deze week worden we blij van een timer, filmpjes van spelende kinderen en een Reddit-forum met alle antwoorden. Lees meer

Edward Hopper - Chop Suey

Verdrietvoyeur

Van een veilige afstand laat Babet ons meekijken naar een vrouw in een jas en laat ze ons gissen naar wie deze vrouw is of zou kunnen zijn. Lees meer

Filmtrialoog: Star Wars: The Rise of Skywalker

Star Wars: The Rise of Skywalker

Redacteuren Else Boer, Jihane Chaara en Kiki Bolwijn zagen in het meest recente deel van de Star Wars-saga: The Rise of Skywalker, weinig dappere keuzes van de makers. Lees meer

Tip: Zeg je reisverzekering op

Zeg je reisverzekering op

Redacteur Wieneke van Koppen is er klaar mee, ze sluit geen speciale reisverzekering meer af als ze op avontuur gaat. 'Brave burgers betalen in vrijwel alle gevallen meer aan reisverzekeringen dan ze in hun leven uitgekeerd krijgen.' Lees meer

Column: So nice

So nice

Iduna Paalman heeft een VIP-kaart voor het concert van Guy Sebastian in de Melkweg in Amsterdam. 'Naast een korte meet-en-greet mag ik op de foto en eventueel een handtekening.' Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan