Asset 14

Biechten met een schoon geweten

Imre en zijn vader betreden het fictieve boevenpad om te verbergen dat zij brave jongens zijn. Wat gaat er schuil achter onschuldigheid?

Op de lagere school van mijn vader werden leerlingen eens in de zoveel tijd naar de pastoor gestuurd om te biechten. Dat klinkt ouderwets en dat was het ook – zelfs voor de jaren vijftig. Maar mijn vader groeide op in een uithoek van Limburg en daar was de tijd stil blijven staan. Dat bleek ook uit andere dingen: er zaten alleen jongens bij hem in de klas, de school werd gerund door paters, en lijfstraffen waren aan de orde van de dag. De sfeer uit een plattelandsroman van Hugo Claus, stel ik me zo voor.

Biechten was voor mijn vader en zijn klasgenoten geen ritueel dat je over kon slaan als je braaf was geweest. Het was een verplicht nummer. Je móest dus ook altijd iets op te biechten hebben. En daar begonnen voor mijn vader de problemen. Hij hád nooit iets op te biechten.

‘Wat heb je allemaal uitgespookt afgelopen week?’
‘Niks zondigs, meneer.’
‘Dat is gelogen. Jongens van jouw leeftijd misdragen zich aan de lopende band.’
‘Ik kan echt niks bedenken.’
‘Nonsens. Je hebt vast je zus gepest? Of heb je soms de naam van de Heer misbruikt?’

Een brave jongen zijn? Mijn vader kwam er niet mee weg. Uiteindelijk begon hij de pastoor dingen op de mouw te spelden om het hem naar de zin te maken.

‘Ik heb appels gestolen van de groentekar,’ zei hij dan bijvoorbeeld.
Daar kon de pastoor wel wat mee.
‘Dat is zeer kwalijk mijn zoon. Maar als je twee weesgegroetjes zegt, worden je zonden kwijtgescholden.’

Toen ik in het kader van de Biechtweek mijn zonden op tafel wilde leggen voor Hard//hoofd, liep ik tegen dezelfde moeilijkheid aan als mijn vader: ik ben eigenlijk best braaf. Nooit appels gestolen van de groentekar, geen xtc gebruikt, altijd opgestaan voor ouden van dagen in de tram. Met zo’n ongeschonden blazoen kun je niet aankomen bij een biechtmoeder of -vader. Ze lachen je uit.

Dit overdenkend, ontstond het voornemen om iets te ondernemen waarmee ik wél met een gerust hart op een biechtstoel plaats kon nemen. Iets waarvan de consensus is dat het echt niet mag. Iets slechts…

Ik begon met het opstellen van een lijstje:
- De fiscus oplichten
- Vernielingen aanrichten op straat – auto’s bekrassen etc.
- De geliefdes van goede vrienden het hof maken
- Een restaurant verlaten zonder te betalen
- Anoniem een politicus bedreigen (of chanteren)
- Kledingstukken van huisgenoten verduisteren
- Niet komen opdagen bij een afspraak

Met elke zondige daad die ik toevoegde aan het lijstje, voelde ik me ongemakkelijker. Toch besloot ik het plan door te zetten. Ik koos een relatief onschuldige slechte daad, als inwijding in de wereld der deugnieten. Het echte werk zou daarna vanzelf volgen.

*

Met het zweet in mijn handen sta ik daarom twee dagen later bij de kassa van de Albert Heijn. Het is geen ouderwetse kassa met een lopende band, maar zo’n onbemande waar je zelf je producten moet scannen. Een collega tipte me om hierheen te gaan toen ik vertelde over mijn biechtambities.

‘Zoek zo’n zelfscan-Albert Heijn en reken gewoon de helft niet af.’

Het klonk zo eenvoudig. Maar nu ik daadwerkelijk naar een scan-en-go-Albert Heijn ben gefietst, voel ik me alsof ik een map vol getekende karikaturen van Kim Jong-un over de Noord-Koreaanse grens probeer te smokkelen.

‘Diefstal? Wij melden dit altijd aan de politie’, zo waarschuwt een bordje. Een oude vrouw, die met twee broccoli’s bij de weegschaal staat, kijkt argwanend mijn kant op. Ook een jongetje met een Fidget Spinner staart me al kauwgom kauwend aan. In mijn poging om casual te doen, kom ik juist overdreven verdacht over, zo lijkt het.

Haastig scan ik mijn snoeptomaatjes en een doosje smintjes, doe ze in mijn tas en druk op de knop om af te rekenen. In mijn mandje liggen een potje biologische pesto en een avocado, klaar om gestolen te worden. Ik hoef deze producten alleen maar achteloos in mijn tas te doen en weg te lopen.

Maar dan gaat het mis. Hoewel ik op de optie ‘geen kassabon’ heb gedrukt, wordt er plotseling toch een bon uitgeprint. Dat gebeurt blijkbaar bij één op de zoveel klanten, zodat medewerkers steekproefsgewijs kunnen checken of alles wel wordt afgerekend. Een meisje in een blauw pak komt mijn kant op. ‘Mag ik de bon controleren, meneer?’ Even denk ik: nu valt het doek. Maar meteen neemt mijn overlevingsinstinct het over.

‘Sorry, ik drukte per ongeluk al op afrekenen,’ zeg ik snel. ‘Maar ik moest deze pesto en avocado nog scannen.’
‘Weet u hoe het scannen werkt?’
‘Nee, eigenlijk niet helemaal,’ lieg ik.
Een meewarige blik valt me ten deel.
‘Ik help u wel even.’

Het meisje scant de producten voor me en drukt op ‘betalen’. ‘Bedankt en tot ziens,’ zegt het apparaat. Ik bedank het meisje, stop haastig de biologische pesto en avocado in mijn tas – wat een armetierige dingen om überhaupt te willen stelen! – en verlaat de winkel.

*

De volgende dag is het tijd voor mijn Hard//hoofd-biecht. Mijn eerste stappen op het boevenpad zijn uitgelopen op een debacle, door alle stress ben ik in een middag tien jaar ouder geworden, en ik heb nog steeds niks op te biechten voor de Biechtweek.

Alhoewel. Ergens had die priester uit Limburg natuurlijk een punt. Heeft niet iedereen wel wat op te biechten als je maar diep genoeg graaft? En is mijn poging tot winkeldiefstal in dat licht niet eigenlijk een afleidingsmanoeuvre om maar zo ver mogelijk weg blijven van de zaken die ik écht niet bloot wil geven?

De sadistische gedachten die ik soms heb over mensen om me heen, de websites die ik bezoek in de incognitomodus, mijn struisvogelgedrag als het gaat om de wereldproblemen, mijn wegswipe-criteria op Tinder – het zijn allemaal dingen waarover ik het liever niet heb in een biechthokje.

Wat dat betreft pakte mijn vader het eigenlijk best slim aan. Gewoon het spel meespelen en een fictieve zondige daad opdissen om maar van het gezeur af te zijn. Is dat misschien de enige uitweg?

Tijd om hier langer bij stil te staan heb ik niet. Ik word geroepen om ter biecht te gaan. Aarzelend stap ik het hokje in en neem plaats op het harde houten bankje.

‘Wat heb je me te vertellen, mijn zoon?’

Mijn zonden liggen op het puntje van mijn tong. Is dit het moment om voor eens en voor altijd mijn meest schaamtevolle geheimen te onthullen, in een ultieme poging om absolutie en zielenrust te verkrijgen?

‘Nou?’

‘Ik heb appels gestolen van de groentekar.’

Afbeeldingen uit De appeldieven en De Blaauwkuip (Wikimedia Commons)

Mail

Imre van Son is (eind)redacteur bij Hard//hoofd en beter in tafelvoetbal dan je zou denken.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Marthe van Bronkhorst verdiept zich ter voorbereiding van de verkiezingen in de Archieven der Vergeten Partijen. Ook dit jaar zijn er maar liefst 37 verkiesbare partijen. Wie zijn hen voorgegaan, en zat er dan echt niet een bij die de tand des tijds had moeten overleven? Lees meer

Column: Dingen die we niet gehoord hebben

Dingen die we niet gehoord hebben

Een gehoorbeschadiging is wat Eva van den Boogaard met haar opa gemeen heeft. Verder weet ze niet veel over hem en zijn oorlogsverleden, behalve dat het opgelopen trauma ook zijn nageslacht raakte. Lees meer

Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

Zonder mijn moeder

Zonder mijn moeder

Het wel of niet aanschaffen van een kunstwerk voert Eva van den Boogaard terug naar tijden waarin ze nog niet alle beslissingen zelf nam. Lees meer

Column: In de kruipruimte

In de kruipruimte

In het huis dat Eva van den Boogaard bewoont, bevindt zich een kruipruimte dat de nodige vragen oproept. Lees meer

Column: Veelzeggende kiepau

Veelzeggende kiepauto

In haar laatste column op Hard//hoofd deelt Iduna Paalman een mistroostig inzicht: hoe beter we kunnen praten, hoe minder we kunnen zeggen. Toch brengt het haar tot een hartverwarmende conclusie. Lees meer

Schuldig

Schuldig

Marthe van Bronkhorst maakt een innerlijke reis om haar overleden grootvader te gedenken, die met andere bedoelingen naar Indonesië reisde dan zij lange tijd dacht. Lees meer

 Vergeet de zomer maar (niet)

Vergeet de zomer maar (niet)

Nu fysiek reizen wereldwijd onmogelijk is, rest de verbeelding: fotograaf Cleo Goossens neemt ons mee naar de zonnige uithoeken van onze fantasie. Lees meer

Column: Rommelklanken

Rommelklanken

Het vele videobellen van de afgelopen tijd doet Eva van den Boogaard de waarde inzien van zogenaamde 'rommelklanken'. Lees meer

Tip: Laat alles vallen 1

Laat alles vallen

Annelies van Wijk onderzoekt haar fascinatie voor alledaagse objecten die onverwacht te pletter vallen. Een tip om zelf ook eens als een brokstuk te gronde te gaan, wie weet welke schoonheid er nog oprijst uit de scherven. Lees meer

Column: Zolang je maar geen zware machines bedient

Zolang je maar geen zware machines bedient

Als kind vond Iduna Paalman opvatting dat slapen voor grote mensen was en zij het dus niet nodig had. Nog steeds probeert ze af te komen van haar vooroordeel dat alleen mensen die niet genoeg van het leven houden, van slapen houden. Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer

Column: Onherroepelijk nee

Onherroepelijk nee

Iduna Paalman leest brieven uit 1764 en herkent daar iets in: de angst voor het verlies van vrijheid. Lees meer