Asset 14

De aarde als jukebox

De aarde als jukebox

Imre van Son nodigt je met dit verhaal uit om deel te nemen aan een kosmische Zoom-vergadering. Vanuit het heelal ‘zoomen’ een astrobioloog en drie tijd-reisgeleerden in op de planeet aarde. Wees gewaarschuwd: ‘Subtiele signalen die je in een offline-gesprek opvangt – lichaamstaal, gezichtsuitdrukkingen, robot-expressie – ontbreken of worden vertekend in een online conversatie.’

Het is twee voor twaalf (GMT). De maandelijkse online vergadering van de Intergalactische Cirkel is als gewoonlijk flink uitgelopen. Ayana de la Porte, econoom en gewezen wonderkind, trommelt met haar rechterhand op tafel, terwijl ze met haar linkerhand onbeantwoorde mails in de hologram-prullenbak veegt.

In een ander zonnestelsel zit antropoloog Jackie Blue achter haar webcam, weggezakt in een leren stoel, de ogen gesloten. Het is een publiek geheim dat Jackie tijdens vergaderingen vaak in slaap valt. Het is onduidelijk of dat vanavond het geval is; in ieder geval durft niemand haar aan te spreken om het te checken.

Weer duizenden lichtjaren verder kijkt Mae Meadow verwachtingsvol naar de voorzitter. Mae werkt als literatuurwetenschapper aan een kleine universiteit in een uithoek van de dierenriem. Vanavond is ze voor het eerst bij dit ‘topoverleg van wetenschappelijke grootgewichten’. Brutalen hebben het halve universum, dacht Mae in aanloop naar de vergadering, dus was ze zo vrij om meteen een agendapunt aan te dragen: de onzekere toekomst van de planeet aarde.

De voorzitter neemt het woord: ‘Als niemand nog iets kwijt wil over het nieuwe ontwerp van onze toga’s – zónder witte bef dus – ga ik door naar het laatste agendapunt van deze vergadering: de aarde. Zoals jullie weten balanceert de aarde dankzij een aantal recente ontwikkelingen op de rand van de afgrond. Een acuut reddingsplan is nodig. Any thoughts?’

 

Suggestie 1: de aarde als mislukt economisch experiment

Mae Meadow: ‘Als ik mag, voorzitter? We weten eigenlijk al sinds de genocide op de neanderthalers dat het natuurlijk evenwicht op Aarde behoorlijk naar de klote is – excusez le mot. Alleen de laatste jaren maakt homo sapiens het wel heel bont. Industriële oorlogsvoering, het klimaatprobleem, reality-tv…’

Voorzitter: ‘Klinkt uitzichtloos, zeker met de pandemie die nu om zich heen slaat.’

Ayana de la Porte: ‘Inderdaad, voorzitter. Verspilde moeite om ons met de aarde te bemoeien als je het mij vraagt. Met alle hernieuwbare energiebronnen lagen er best wat kansen, maar die aardbewoners denken louter lineair en op de korte termijn. Zelf op iets triviaals als tijd hebben ze geen grip. Tja, wat wil je? Ze leven niet veel langer dan een strontvlieg.’

Renée-Françoise (econoom en hobby-lepidopterist): ‘Wat bedoel je met ‘lineair’, Ayana?’

Ayana de la Porte: ‘Het economische systeem op aarde is als een raket die op een betonnen muur afvliegt. Een godsvermogen aan niet-bestaand geld lenen, hulpbronnen uitputten, nieuw afval creëren, nou, dan krijg je vroeg of laat de deksel – of is het ‘het deksel’? – op je neus.’

Renée-Françoise: ‘Sorry hoor, voorzitter, Ayana en ik verschillen hier van mening. Ik ben de eerste om toe te geven dat de religie die mensen ‘neoliberalisme’ noemen niet deugt. Maar dit systeem is bedacht en opgetuigd door een zeer kleine elite. Denk aan Occupy Wall Street. De rest van de mensen op aarde heeft geen inspraak en profitéért al helemaal niet. Met hen moeten we ook rekening houden!’

Ayana de la Porte: ‘Waarom voelen wij ons hier verantwoordelijk voor? Van hun zogenaamde ‘circulaire economie’ is toch ook niks terechtgekomen? Ik heb het altijd al gezegd: de aarde is een shithole, een experiment met primitieve, driedimensionale wezens dat al vanaf het begin gedoemd was om te falen.’

Voorzitter: ‘Waarvan akte, Ayana. Noem me naïef, maar ik had toch op wat constructievers gehoopt, gezien de denkkracht hier aan tafel. We zijn een interdisciplinaire groep: een astrobioloog, drie tijdreis-geleerden. En wat hebben we nog meer? Twee antropologen?’

Ayana de la Porte: ‘Drie.’

Voorzitter: ‘Drie antropologen. Ik wil maar zeggen. Wat kunnen andere wetenschappelijke velden ons opleveren, een biologisch perspectief bijvoorbeeld. Professor Min?’

Shye Min schrikt als ze haar naam hoort. Tijdens Zoom-vergaderingen voelt ze zich meestal niet vrij om veel te zeggen. Subtiele signalen die je in een offline-gesprek opvangt – lichaamstaal, gezichtsuitdrukkingen, robot-expressie – ontbreken of worden vertekend in een online conversatie. Nu ontkomt ze niet aan spreektijd. Wat kán een biologisch perspectief opleveren?

 

Suggestie 2: de aarde als mensloos paradijs

Shye Min: Eh. Nou. Hoewel de aarde me aan het hart gaat, vind ik de antropocentrische benadering van Mae, Renée-Françoise en Ayana… beperkend. Het was bij jullie misschien wel bekend dat er meer mieren dan mensen leven op aarde. Maar wisten jullie ook dat de biomassa van al die mieren bij elkaar, groter is dan het gewicht van alle mensen?’

Mae Meadow: ‘Jemig.’

Voorzitter: ‘Waar wilt u heen, professor Min?’

Shye Min: ‘De mensen vormen simpelweg de groep die het luidst schreeuwt. Alleen, waar de mensheid haar eigen graf graaft, en met een beetje pech alle zoogdieren in haar val meesleurt, zullen andere soorten floreren: mieren, planten, eencellige organismen, noem maar op.’

Dee Dee (theoloog en bestsellerauteur): ‘Interessant punt dat professor Min hier maakt, voorzitter. Sinds de zondeval van Adam en Eva worstelt de mens met het verloren aardse paradijs en de erfzonde. Door zichzelf te vernietigen zal de mens dit paradijs weer herstellen. De cirkel zou rond zijn. Fascinerende materie.’

Mae Meadow: ‘Adam en Eva, seriously? We dwalen af. Even terug naar het punt van Shye. Is dát je plan om de aarde te redden, Shye: wachten tot de mensheid zichzelf uitroeit?'

Shye Min: ‘Het klinkt cru als je het zo verwoordt, maar: ja. Afgezien van Zoom heeft de mensheid toch weinig voorgebracht waar wij iets aan hebben. En zelfs bij Zoom twijfel ik daar soms over…’

Mae Meadow kijkt naar de voorzitter. Die leunt, schijnbaar ongeduldig, achterover in haar stoel en tuurt langs haar webcam. Dan buigt ze zich weer naar voren, lijkt aanstalten te willen maken om iets te zeggen. We zijn nog geen steek verder gekomen, denkt Mae. Ze zucht en besluit een laatste poging te wagen om nog wat te maken van haar agendapunt.

 

Suggestie 3: de aarde als jukebox

Mae Meadow: ‘Waarde collega’s, het is geen optie om de mens zijn eigen graf te laten delven, zoals Shye voorstelt. De mens – en laten we eerlijk zijn: als we het over de grootste misdaden hebben, bedoelen we meestal gewoon “de man” – de mens is een stug volhoudertje. Als we hem gewoon zijn gang laten gaan, ettert die vervuilende economie veel te lang door. Dan lopen we het risico dat het “aarde paradijs” onbewoonbaar wordt voor élk organisme – ook jouw geliefde mieren, Shye. Bovendien…’

[Shye Min verslikt zich en kucht een paar keer onderdrukt.]

‘…bovendien ben ik van mening dat we het überhaupt niet moeten laten komen tot een vernietiging van de mensheid. En dan gaat het me niet over het voortbestaan van het programma Zoom. Denk aan alle muziek die we moeten missen als de mensen het loodje leggen!’

Voorzitter: ‘Muziek??'

Mae Meadow: ‘Herinneren jullie je de Voyager Golden Record nog, die gouden plaat die ze in 1977 (hun jaartelling) vanaf de aarde met een sonde de ruimte in hebben geslingerd, als een soort “bottle in the cosmic ocean”?’

Voorzitter: ‘God ja. Om contact te maken met buitenaards leven toch? Werd opgepikt in de buurt van het Giraffe-sterrenbeeld.’

Mae Meadow: ‘Yep, op die plaat verzamelde een groepje mensen muziek uit alle uithoeken van de aarde. De plaat heeft lang in de intergalactische bestsellerlijsten gestaan.’

Ayana de la Porte: ‘“Dark was the night, cold was the ground” van Blind Willie Johnson, lekker nummer! Shit, hun muziek geeft de mensheid wel een onderhandelingspositie van heb ik jou daar.’

Mae Meadow: ‘Precies. Ik bedoel, de “Brandenburgse concerten” van Bach kunnen me gestolen worden, maar “Dark was the night” hadden we toch niet willen missen? Stel je voor dat de mensheid uit zou sterven en we nooit meer een nieuwe gouden plaat mogen ontvangen. Dat zou toch een ramp zijn!

Voorzitter: ‘De mensheid redden om de muziek te redden… Kunnen meer van jullie zich hierin vinden – u ook professor Min? … Wat zou dan je plan van aanpak zijn, Mae? En hou het kort, wil je, ik zou de vergadering zo langzamerhand graag afronden.’

Mae Meadow: ‘Simpel. We nemen contact op met een aantal betrouwbare leiders op aarde. Ik dacht aan Katrin Jakosdóttir van IJsland, Amerikaans congreslid Alexandria Ocasio-Cortez, en zo nog een paar. We voeden hen met onze gezamenlijke wetenschappelijke inzichten op het gebied van biodiversiteit, hernieuwbare energie, democratie, gelijkheid, et cetera. Als we een kort lijntje met die leiders houden, kunnen we de aarde er de komende eeuw doorheen slepen, me dunkt.

Ayana de la Porte: ‘Hmm, is het niet slimmer om bottom-up te werken? dat we juist…’

Voorzitter: ‘Ho ho, de details bewaren we voor de vergadering van volgende maand. We zijn al flink uitgelopen. Jackie, noteer jij de follow-up van het vraagstuk “top-down versus bottom-up” in de notulen als agendapunt voor de volgende vergadering?’

Jackie Blue schrikt wakker uit een droom die ze op slag weer vergeet. ‘Agendapunt voor de volgende vergadering, What the fuck?’ Ze opent het tabblad ‘notulen’ en staart naar het lege document. Zelf voelt ze zich ook leeg.

‘Jackie?’

Lichtjaren verder kijkt Mae Meadow uit het raam naar een satelliet die voor de rode maan langs schuift. Ze denkt aan de opmerking van Ayana de la Porte over een raket die op een betonnen muur afvliegt. ‘Het zou ook een goede metafoor zijn voor een vergadering van de Intergalactische Cirkel zijn,’ mompelt Mae terwijl ze de mute-knop even ingedrukt houdt. ‘Over lineair denken gesproken.’

Uit de speaker van Mae’s computer klinkt de ongemakkelijke lach van Jackie Blue.

‘Eh collega’s, er is een… klein probleem…’

Mail

Imre van Son is (eind)redacteur bij Hard//hoofd en beter in tafelvoetbal dan je zou denken.

Pirmin Rengers is illustrator en docent. Hij woont in Assen, werkt overal en houdt van hobby's.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Ons Eiland en wat we vonden op de kust 3

Ons Eiland en wat we vonden op de kust

In Ons eiland en wat we vonden op de kust (het afstudeerwerk van Liene Schipper) wordt je meegenomen naar een wereld die bijna lijkt op de onze, maar waar olifanthotels kunnen praten, eenzame koeien luid loeien en brandstichting soms de oplossing lijkt. Een zoektocht naar hoe we elkaar kunnen proberen te begrijpen, en wat je nou eigenlijk moet doen als je denkt dat je elkaar eindelijk begrepen hebt.  Lees meer

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

''Het is een dag waarop je stevig in je schoenen moet staan.''
Lees een fragment uit het afstudeerwerk Stormvogel & Gelegenheidshaiku van Suzanne Reedijk: een tweeledige novelle over de zee, het leven dat soms vastloopt, en een reuzenkind dat in een veld verschijnt, en dat ook weer verdwijnt. Lees meer

Tendresse / Nederzettingen

Tendresse / Nederzettingen

Met zijn 'overrompelende, rijke poëzie' won dichter Erwin Hurenkamp dit jaar Editio's Debutantenschrijfwedstrijd. De jury roemde zijn poëzie, die vertrouwde thema's wonderlijk uitwerkt. Lees meer

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Malika Soudani verzamelt de herinneringen die ze nog heeft aan alle plekken waar ze een slaapkamer heeft gehad, vanaf haar geboorte tot aan het moment waarop ze haar afstudeerbundel schrijft. Hier lees je een fragment uit 'Waar ik een slaapkamer heb gehad'. Over een zusje met kanker, twee culturen onder één dak, bruin zijn in een witte familie en een gebroken gezin.  Lees meer

Wat ik mezelf beloof

Wat ik mezelf beloof

Een poging om alles te vergeten, om je af te sluiten voor je herinneringen, is op voorhand gedoemd om te mislukken. Een kort verhaal over de (on)mogelijkheid om schoon schip te maken. Lees meer

Kat, boom

Kat, boom

Een meisje klimt in een boom tijdens verstoppertje en wordt door de andere kinderen vergeten. Lees meer

Soon After Midnight 1

Soon After Midnight

Wat zegt de taal die we al gelezen of gehoord hebben ons nog? David Meijers onderzoekt de verhalen achter citaten. Zijn tekst is te vinden in de publicatie van de schrijfworkshop van Stichting Perdu in Amsterdam. Lees meer

Vertrouwen op iets wat niet bestaat

Vertrouwen op iets wat niet bestaat

Else Boer is dol op praktisch advies over schrijven. Een scène schrijven, een verhaallijn uitwerken, overal is wel een stappenplan voor te vinden. Het belangrijkste is: volhouden en nooit maar dan ook nooit stoppen. Simpel toch? Makkelijker gezegd dan gedaan, zegt Else, die vertelt over hoe je soms wel en niet kan vertrouwen op je verhaal. Lees meer

Ruimtes

Een vertrouwd lichaam om in samen te zijn

Een jaar geleden moest Charlotte de Beus opnieuw leren praten, lezen en schrijven. In deze drie gedichten onderzoekt ze met poëtische scherpte haar herstel en het lichaam als “een onbetrouwbare woning voor dakloze gedachtes.” Lees meer

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Een voorpublicatie uit de afstudeerbundel van Elianne van Elderen 'Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten'. Over opgroeien als buitenstaander in een dorp, een vluchtmisdrijf op een veulen, over drie vrienden en iemand die probeert om onvoorzichtig te worden. Lees meer

Slaapkamerraam, wereld

Slaapkamerraam, wereld

Buiten is het nacht. Maar wat gebeurt er als je je ogen sluit? Dan kan het buiten net zo goed een zomerse dag in New York zijn. Of een sneeuwlandschap uit je jeugd. De mogelijkheden zijn eindeloos. Lees meer

Hadden we dat altijd maar geweten

Hadden we dat altijd maar geweten

Emma Laura Schouten zit niet op de stoel van de schrijver, maar aan de andere kant van de tafel. Als manuscript-begeleider krijgt ze vaak de vraag of een tekst potentie heeft om Het Boek te worden. Maar heb je eigenlijk wel iets aan die vraag, en wat is het antwoord? Lees meer

Winterslaap

Winterslaap

Madeleine grapte al jaren over het houden van een winterslaap. Tot een onderzoeker dit ook echt mogelijk maakt. Wat als mensen een winterslaap zouden houden zoals dassen of beren dat doen? Een kort verhaal door Else Boer. Lees meer

Praat met mij, niet met de tekst

Praat met mij, niet met de tekst

Wout Waanders is niet alleen dichter en deel van een sexy boyband, maar ook schrijfcoach. Advies geven is natuurlijk leuk en aardig, maar wat gebeurt er als je zelf vastloopt tijdens het schrijven? Kan je jezelf terug de inspiratie in coachen? Alvast een tip: pak geen rode pen.  Lees meer

Een dag uit het leven

Een dag in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt

Er zijn zoveel dingen die je zou kunnen zijn. Bioboer, au-pair à Paris, muze, schrijver, schilder, heks... En tegelijk heb je maar één leven om al je ambities in waar te maken. Lies Jo Vandenhende deconstrueert deze tragiek liefdevol door ons een dag mee te nemen in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt. Met een illustratie van Tonke Koppelaar. Lees meer

Een ritje maken

Een ritje maken

In dit verhaal van Sonja Buljevac maken Renée en haar oma een wandeling bij de boulevard van Vlissingen. Terwijl haar oma volop geniet, wordt Renée geconfronteerd met de gebeurtenissen van de vorige nacht. Lees meer

De dochter van Baba Yaga met illustratie van Micky Dirkzwager

De dochter van Baba Yaga

Saar, een slapeloze studente, leeft op dubbeldrop en kan haar ex niet vergeten. Op een nacht belt ze haar moeder. ‘Vanaf mijn drieëntwintigste werd het allemaal beter, Saar.’ Is er hoop? Een rauw sprookje van Lena Plantinga over het herstellen van je vrouwelijke intuïtie, of pogingen doen tot. Lees meer

Alsof het stil was 1

Alsof het stil was

In dit korte verhaal van Janna Claudius slapen een van elkaar vervreemde moeder en dochter een nachtje op dezelfde kamer. Lees meer

De tanden van opa

De tanden van opa

Bart en zijn vader brengen het kunstgebit van Barts opa terug naar een Duitse soldaat. Een verhaal van Pieter Drift over het onkenbare verleden en de anoniem gestorven vijand die we nooit helemaal zullen kennen. Lees meer

Ik Zeg Emily

Het verlangen naar Emily is simpel

De debuutbundel van Yentl van Stokkum bevindt zich tussen poëzie en spookverhaal in, waarin een jonge dichter het graf bezoekt van een door haar geliefde schrijver en bezeten terugkeert. Lees meer