Asset 14

Maak slecht werk

Tip: Maak slecht werk

Als kind was slaap voor mij alleen een vervelende onderbreking. ‘Maken, maken, maken,’ was mijn slogan en niet gehinderd door medium- of genrerestricties werkte ik aan detectiveverhalen, strips, rapnummers en ga zo maar door. Vanuit het gezichtspunt van een 31-jarige is het een jaloersmakende productiviteit.

Ook provocerende onderwerpen schuwde mijn jongere ik niet. Tijdens economie op de middelbare school vulde ik mijn schrift met een strip over de superheld Durexman die de strijd aanbond met kwaadaardige spermacellen (Durexman had ter bescherming een condoom op zijn hoofd). Was de laatste pagina vol, dan moest mijn wiskundeschrift eraan geloven. De inspiratie was eindeloos en de drempel van een leeg vel non-existent.

Inmiddels zou je kunnen zeggen dat ‘het maken van dingen’ mijn beroep is geworden. Maar tegenwoordig word ik helemaal niet zo enthousiast wakker als ik weet dat er een leeg vel – of een leeg document – op me wacht. Sterker nog, ik trek liever de dekens nog een keer over mijn hoofd. En niet alleen de onbeperkte maak-vreugde ben ik met de jaren kwijtgeraakt. Ook als ik naar het oude werk kijk, begrijp ik niet wat ik er toen goed aan vond. De Durexman-strip blader ik bijvoorbeeld door met lichte schaamte.

Als kind kon het me geen reet schelen wat iemand vond van wat ik maakte. Maar nu ik ‘volwassen’ ben en ik (bijvoorbeeld) deze tip aan het schrijven ben, heb ik de mening van anderen juist geïnternaliseerd in het creatieproces. En dat roept vragen op als: is dit niet al eens eerder gedaan? Wie ben ik om dit op te schrijven? Wat is de deadline? Het leidt tot een spagaat tussen risicomijdend schrijven én boos zijn op mezelf dat ik géén risico’s durf te nemen.

Gelukkig ben ik niet de enige. Ook de groten der aarde zijn vaak niet te spreken over hun eigen creaties. Kijk maar naar de lange lijst boeken over writer’s blocks. Of naar de auteurs – van Joyce tot Gogol – die hun manuscripten in het vuur gooiden. Jeanette Winterson (bekend van Oranges are not the only fruit) voerde een juridische strijd om een van haar éigen boeken uit de winkels te krijgen. Harper Lee bleek na haar dood een ongepubliceerd manuscript in een kluis te hebben gestopt, omdat ze haar oeuvre graag wilde beperken tot To Kill a Mockingbird.

Een kritische houding heeft natuurlijk voordelen, maar uiteindelijk worden we er denk ik productiever van als we ons niks aantrekken van de verwachtingen van anderen én van onszelf. Laten we de uitdaging aangaan: schrijven omdat we er zelf zin in hebben, het proces belangrijker maken dan het resultaat, slechte kunst durven maken, schrijven en tekenen als een kind. Misschien wordt het niks, maar dan hebben we toch een goede tijd gehad. En daarbij: wie zijn wij om zelf te bepalen of ons werk goed is?

Mail

Imre van Son is (eind)redacteur bij Hard//hoofd en beter in tafelvoetbal dan je zou denken.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Alfa's en Omega's

Alfa's en Omega's

Marthe van Bronkhorst verkent de verhoudingen in het dierenrijk, waarin de mens als absolute alfa de wereld domineert. Lees meer

Schrödingers Donnie

Schrödingers Donnie

De dood van Eva's kat Donnie beweegt haar tot filosofisch mijmeren over een natuurkundig experiment. Lees meer

Column: Boomstronk-achtig

Boomstronk-achtig

‘Is dit een gouden match of settelen we voor less omdat we te druk en niet wanhopig genoeg zijn om verder te zoeken?’, vraagt Iduna Paalman aan haar geliefde. Lees meer

Tip: Bereken je deadline

Bereken je deadline

Else Boer kreeg een deadline opgelegd waar niet alleen een kersverse roman uit voortkwam, maar ook een ontnuchterend inzicht. Een tip over stilstaan bij je eigen sterfelijkheid. Lees meer

Automatische concepten 46

Demoontjes

Marthe van Bronkhorst laat haar demoontjes uit. Dat scheelt, want dan hoeft ze ze even niet zelf te dragen. Lees meer

Fantoompijn Evangeline Habarurema

Fantoompijn

Alle dingen gaan voorbij, de mooiste, maar ook de pijnlijkste dingen. Een troostvolle tip voor iedereen die verliest en rouwt, en het officiële Hard//hoofd-debuut van schrijver en illustrator Evangeline Agape. Lees meer

Als het doek valt

Als het doek valt

De gevoelens van heimwee waardoor Eva als kind geteisterd werd, ervaart ze als volwassen vrouw van tijd tot tijd nog steeds. Lees meer

 Samen alleen op de wereld

Samen alleen op de wereld

Speciaal voor de Heimweek delen tien fotografen beelden die hen doen terugverlangen naar een plek of een moment in hun leven. Het resultaat is een uniek inkijkje in de diversiteit van heimwee en nostalgie; misschien wel de allerindividueelste emoties. Lees meer

Slentermijmeringen uit Oxford

Slentermijmeringen uit Oxford

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneken Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Oxford. Lees meer

Komt een gangster bij de dokter

Komt een gangster bij de dokter

Nu ze zelf psycholoog is, kijkt Marthe van Bronkhorst heel anders naar een van haar favoriete series. Lees meer

Column: Een Bert of een Ernie

Een Bert of een Ernie

Eva van den Boogaard is met vrienden op vakantie in de Ardèche. Liggend bij het zwembad stelt één van haar vrienden een vraag die in alle eenvoud doet nadenken over de groepsverhoudingen. Lees meer

Column: Volhouden stoppen volhouden 3

Volhouden stoppen volhouden

Iduna Paalman bezoekt haar zieke hond, en hoort haar 's nachts onrustig ademen. 'Ze jankt een beetje, dat doen honden als ze dromen. Of heeft ze pijn?' Lees meer

Complete overgave

Complete overgave

Marthe van Bronkhorst liet zich meevoeren door de Waddenzee - om zichzelf te herontdekken. De rustgevende bezigheid maakt haar al snel doodsbenauwd. Lees meer

Slentermijmeringen uit Brussel

Slentermijmeringen uit Brussel

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Brussel. Lees meer

Onder de vraagprijs

Onder de vraagprijs

Vragen als ‘Wat doe jij nu?’ en ‘Waar woon je tegenwoordig?’ bezorgen Eva van den Boogaards vriend M. een rood hoofd en het gevoel te willen verdwijnen. Zij snapt hem maar al te goed. Lees meer

Slentermijmeringen uit Rotterdam

Slentermijmeringen uit Rotterdam

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Rotterdam. Lees meer

Column: Vervuilde idylle

Vervuilde idylle

Iduna Paalman belt vanuit de camping in Frankrijk met haar oma. Net daarvoor las ze nog in de dichtbundel van de Duitse Monika Rinck. Lees meer

Slentermijmeringen uit Londen

Slentermijmeringen uit Londen

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Londen. Lees meer

Tip: zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Wat te doen als je gelooft dat ieder mens bestaansrecht heeft, behalve jij? Op grijze dagen verliest ook Annelies van Wijk zichzelf weleens uit het oog. Een tip om je ondermijnende gedachtes 180 graden te draaien. Lees meer

Column: Het is tijd

Strijdlied voor een nieuwe tijd

In haar eerste column op Hard//hoofd toont Marthe van Bronkhorst zich meteen onverschrokken: ze heft een strijdlied aan voor de nieuwe wereld. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan