Het begon ’s nachts en het waren de kippen die me wakker maakten. Normaal geven die geen kik als het donker is, maar de wind had zo hard aan hun hok gerukt dat ze als oude wijven luid en ongerust zaten te kakelen. De eerste herfststorm zorgde in de loop van de dag ook voor veel gekakel op tv maar dat heb ik gelukkig gemist. Ik spendeerde de ochtenduren voor het raam, waar ik keek hoe de bomen uitbundig hun haren stonden uit te schudden - wat loskwam tolde wild en vrolijk in windhozen door de straten. Toen ik later op de dag door de stad fietste, zag ik hoe stapels en stapels bladeren – van diep rood over bruin en felgeel – lagen opgehoopt tussen en op auto’s, in bermen en in portieken. Ik zag stadswerkers staan vegen in een poging de bladeren op te scheppen, maar de wind schopte de containers om, en passant petten en paraplu’s met zich meetrekkend.
Het is niet per se de hoeveelheid cement, beton en stenen die me in de stad soms te veel wordt, of het afval op straat, of het grijs. Het is veeleer de opdringende perfectie van een altijd maar uitdijende ‘opwaardering’ waar ik ellendig van kan worden. Het lijkt alsof er een reus met opruimwoede steeds meer Antwerpse buurten oppoetst, ruimtelijk ordent, kartelige randjes wegvijlt, prostituees aan het zicht onttrekt, gevels zandstraalt en her en der ongemakkelijke designbankjes plant. Deze storm had de stad nu in een feestelijke staat van volmaakte chaos gebracht: kleine tornado’s van gekleurde bladeren trokken door de straten als confettikanonnen.
Ach, het vallen van de bladeren. Shakespeare en poëten van allerlei slag kunnen de pracht ervan honderd keer beter in woorden vatten. En deze aflevering van The Duncan Trussel Family Hour, waarin comedian Duncan Trussel de herfst bezingt, is een TIP op zich waardig.
Ik kan daaraan enkel een praktisch getint pleidooi toevoegen voor het laten liggen van die herfstrui. Ieder jaar zie ik containers vol met opgerakeld blad verdwijnen bij het huisvuil, terwijl gevallen bladeren zo nuttig zijn. Heb je een tuin, laat de bladeren dan tussen de planten liggen, waar ze een warm winters dekbed vormen voor al wat in de grond leeft: wormen en miljoenen micro-organismen die de grond gezond houden. Ook egels en muizen vinden het een prima nest. Bovendien ruikt rottend blad heerlijk naar verse bosgrond.
Als je geen tuin hebt, kun je de herfstbladeren ook verzamelen in een of meerdere vuilniszakken om compost te maken. Zorg dat de blaadjes niet kurkdroog zijn (je kunt er eventueel ook wat kalk bijdoen om de vertering te versnellen), en prik een paar gaten in de zak. Gewoon buiten of in de kelder laten staan en tegen het voorjaar heb je heerlijk bladcompost om in je bloembakken te strooien. Dat is eigenlijk ook de bedoeling van de herfst: voedingstoffen aanmaken voor de volgende lente.
Foto: Veronik Willems.
Een te netjes opgeharkte tuin is nefast voor het bodemleven, net zoals een te opgeruimde stad oersaai is. Laten liggen dus, en als je vandaag nog ergens zoiets als hierboven tegenkomt, laat je dan eens gaan. Erin ploffen. Rondschoppen. In de lucht gooien en dansen in de blaadjesregen; voor je het weet zit je weer achter de computer. Nog een tip: vul je jaszakken met blaadjes, dan kun je er ook binnenshuis af en toe aan snuffelen.
