Asset 14

Laten liggen

Het begon ’s nachts en het waren de kippen die me wakker maakten. Normaal geven die geen kik als het donker is, maar de wind had zo hard aan hun hok gerukt dat ze als oude wijven luid en ongerust zaten te kakelen. De eerste herfststorm zorgde in de loop van de dag ook voor veel gekakel op tv maar dat heb ik gelukkig gemist. Ik spendeerde de ochtenduren voor het raam, waar ik keek hoe de bomen uitbundig hun haren stonden uit te schudden - wat loskwam tolde wild en vrolijk in windhozen door de straten. Toen ik later op de dag door de stad fietste, zag ik hoe stapels en stapels bladeren – van diep rood over bruin en felgeel – lagen opgehoopt tussen en op auto’s, in bermen en in portieken. Ik zag stadswerkers staan vegen in een poging de bladeren op te scheppen, maar de wind schopte de containers om, en passant petten en paraplu’s met zich meetrekkend.

Het is niet per se de hoeveelheid cement, beton en stenen die me in de stad soms te veel wordt, of het afval op straat, of het grijs. Het is veeleer de opdringende perfectie van een altijd maar uitdijende ‘opwaardering’ waar ik ellendig van kan worden. Het lijkt alsof er een reus met opruimwoede steeds meer Antwerpse buurten oppoetst, ruimtelijk ordent, kartelige randjes wegvijlt, prostituees aan het zicht onttrekt, gevels zandstraalt en her en der ongemakkelijke designbankjes plant. Deze storm had de stad nu in een feestelijke staat van volmaakte chaos gebracht: kleine tornado’s van gekleurde bladeren trokken door de straten als confettikanonnen.

Ach, het vallen van de bladeren. Shakespeare en poëten van allerlei slag kunnen de pracht ervan honderd keer beter in woorden vatten. En deze aflevering van The Duncan Trussel Family Hour, waarin comedian Duncan Trussel de herfst bezingt, is een TIP op zich waardig.

Ik kan daaraan enkel een praktisch getint pleidooi toevoegen voor het laten liggen van die herfstrui. Ieder jaar zie ik containers vol met opgerakeld blad verdwijnen bij het huisvuil, terwijl gevallen bladeren zo nuttig zijn. Heb je een tuin, laat de bladeren dan tussen de planten liggen, waar ze een warm winters dekbed vormen voor al wat in de grond leeft: wormen en miljoenen micro-organismen die de grond gezond houden. Ook egels en muizen vinden het een prima nest. Bovendien ruikt rottend blad heerlijk naar verse bosgrond.

Als je geen tuin hebt, kun je de herfstbladeren ook verzamelen in een of meerdere vuilniszakken om compost te maken. Zorg dat de blaadjes niet kurkdroog zijn (je kunt er eventueel ook wat kalk bijdoen om de vertering te versnellen), en prik een paar gaten in de zak. Gewoon buiten of in de kelder laten staan en tegen het voorjaar heb je heerlijk bladcompost om in je bloembakken te strooien. Dat is eigenlijk ook de bedoeling van de herfst: voedingstoffen aanmaken voor de volgende lente.

 

Foto: Veronik Willems.

 

Een te netjes opgeharkte tuin is nefast voor het bodemleven, net zoals een te opgeruimde stad oersaai is. Laten liggen dus, en als je vandaag nog ergens zoiets als hierboven tegenkomt, laat je dan eens gaan. Erin ploffen. Rondschoppen. In de lucht gooien en dansen in de blaadjesregen; voor je het weet zit je weer achter de computer. Nog een tip: vul je jaszakken met blaadjes, dan kun je er ook binnenshuis af en toe aan snuffelen.

Mail

Joyce de Badts is Hard//hoofd-redactielid.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Een stem van een muze

Een stem van een muze

Bij het schilderen van een portret geven kunstenaar en muze zich bloot. Het resultaat is de interpretatie van de kunstenaar. Wat nou als ook de muze zou kunnen praten? Lees meer

 Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met name kleine webshops zijn vaak genoodzaakt om (veel) groter verpakkingsmateriaal te gebruiken. Illustrator Chloé Pérès-Labourdette brengt het nieuws in beeld. Lees meer

AVS:

Knuffels, superhelden en opgroeien

Deze week worden onze redacteurs blij van teddyberen, een maatschappelijk relevante superheldenserie en satire in zwart-wit. Lees meer

Interview: Suzanne Wallinga van Amsterdam Art

Verzamelen voor alle leeftijden tijdens het Amsterdam Art Weekend

Interim-directeur van Amsterdam Art Suzanne Wallinga vertelt hoe zij het verzamelen van kunst toegankelijk wil maken voor iedereen. Lees meer

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Moeten we een minister-president die Thatcher-fan is verwelkomen, alleen omdat ze een vrouw is? Lees meer

Of gewoon een boom

Of gewoon een boom

''We kunnen met schuim een nieuwe dampkring spuiten 
en van oceanen spiegels maken
alle fietshelmen, alle daken 
bedekken met restjes zilverpapier'' Lees meer

Ware kennis… Wat is dat eigenlijk en hoe vinden we die?

Ware kennis... Wat is dat precies en hoe vinden we die?

Ware kennis is kennis die door zo veel mogelijk mensen is ingegeven. Toch houden sommige leerprogramma’s van de studie filosofie nog geen of erg weinig rekening met de wijze waarop categorieën als gender, klasse en etniciteit invloed hebben op de politieke theorieën van een filosoof. En daar moet heel snel verandering in komen, aldus Stefanie Gordin. Lees meer

Vacature voor hemelbestormers: Hard//hoofd zoekt makers!

Hard//hoofd zoekt talent!

Wij zoeken vrije geesten, rusteloze zielen en ambitieuze daedalussen die ons tijdschrift structureel willen komen versterken als lid van de redactie. Lees meer

 Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

'Ik neem de eerste hap, dan neem jij de tweede,' zegt Sara Sadok, voor ze een hap neemt van een karameldonut. Lees meer

Hard//talk: Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Door haar eigen universiteit voor het gerecht te slepen, hoopt UvA-student Tammie Schoots de vrije en emancipatoire kern van het onderwijs te beschermen. Lees meer

Pictionary voor beginners

Pictionary voor beginners

"Ik wil je zeggen dat dit het moment is
het moment om mijn mond als een schelp aan je oren te leggen
en de hele wereld die nu zee is daar te horen ruisen." Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Hoe kunnen we zorgen dat een ziekte ‘gewoon’ een ziekte is en het lijden niet wordt versterkt door de denkbeelden die we eropna houden? In een tijd waarin bijna 60% van de bevolking met een chronische ziekte leeft is het belangrijk stil te staan bij hoe een ziekte-idee van invloed kan zijn op de ervaring van het ziek zijn, stelt Tiare van Paridon. Lees meer

Tabak en rooksignalen

Tabak en rooksignalen

De verteller van dit verhaal leeft al meer dan twee jaar teruggetrokken in een blokhut in het bos, tot op een dag zijn voorraad tabak op is. Er zit niks anders op dan terug te keren naar de bewoonde wereld. Lees meer

 Geen regenboog op de refoschool

Geen regenboog op de refoschool

Jongeren op reformatorische scholen geven aan dat er in de praktijk best over verschillen in geaardheid kan worden gepraat, maar dat betekent niet dat ze zelf voor hun identiteit uit durven komen. Lees meer

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

De schrijver van deze brief ging tegelijkertijd en naar dezelfde school als de kinderen van minister Arie Slob, en leeft nog altijd met de wonden van de homofobie op die school. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 38

(Amateur)kunst en de vrouwelijke Freek

Deze week worden onze redacteurs blij van dierenweetjes, vorken met persoonlijkheid en een podcast als vervanging voor het museum. Lees meer

Zilt

Zilt

''wij zeggen dat het niet erg is van de barsten
die we met onze vingertoppen volgen
als autowegen naar het zuiden''
Ellis Meeusen is één van de 160 klimaatdichters die samen de bundel Zwemlessen voor later maakten. Zij hebben één gedeelde zorg: de toestand van de aarde. Geïllustreerd door Lisette van der Maten. Lees meer

Column: Onherroepelijk nee

Onherroepelijk nee

Iduna Paalman leest brieven uit 1764 en herkent daar iets in: de angst voor het verlies van vrijheid. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan