nieuwsbrief
Asset 14

Laten liggen

Het begon ’s nachts en het waren de kippen die me wakker maakten. Normaal geven die geen kik als het donker is, maar de wind had zo hard aan hun hok gerukt dat ze als oude wijven luid en ongerust zaten te kakelen. De eerste herfststorm zorgde in de loop van de dag ook voor veel gekakel op tv maar dat heb ik gelukkig gemist. Ik spendeerde de ochtenduren voor het raam, waar ik keek hoe de bomen uitbundig hun haren stonden uit te schudden - wat loskwam tolde wild en vrolijk in windhozen door de straten. Toen ik later op de dag door de stad fietste, zag ik hoe stapels en stapels bladeren – van diep rood over bruin en felgeel – lagen opgehoopt tussen en op auto’s, in bermen en in portieken. Ik zag stadswerkers staan vegen in een poging de bladeren op te scheppen, maar de wind schopte de containers om, en passant petten en paraplu’s met zich meetrekkend.

Mail

Het is niet per se de hoeveelheid cement, beton en stenen die me in de stad soms te veel wordt, of het afval op straat, of het grijs. Het is veeleer de opdringende perfectie van een altijd maar uitdijende ‘opwaardering’ waar ik ellendig van kan worden. Het lijkt alsof er een reus met opruimwoede steeds meer Antwerpse buurten oppoetst, ruimtelijk ordent, kartelige randjes wegvijlt, prostituees aan het zicht onttrekt, gevels zandstraalt en her en der ongemakkelijke designbankjes plant. Deze storm had de stad nu in een feestelijke staat van volmaakte chaos gebracht: kleine tornado’s van gekleurde bladeren trokken door de straten als confettikanonnen.

Ach, het vallen van de bladeren. Shakespeare en poëten van allerlei slag kunnen de pracht ervan honderd keer beter in woorden vatten. En deze aflevering van The Duncan Trussel Family Hour, waarin comedian Duncan Trussel de herfst bezingt, is een TIP op zich waardig.

Ik kan daaraan enkel een praktisch getint pleidooi toevoegen voor het laten liggen van die herfstrui. Ieder jaar zie ik containers vol met opgerakeld blad verdwijnen bij het huisvuil, terwijl gevallen bladeren zo nuttig zijn. Heb je een tuin, laat de bladeren dan tussen de planten liggen, waar ze een warm winters dekbed vormen voor al wat in de grond leeft: wormen en miljoenen micro-organismen die de grond gezond houden. Ook egels en muizen vinden het een prima nest. Bovendien ruikt rottend blad heerlijk naar verse bosgrond.

Als je geen tuin hebt, kun je de herfstbladeren ook verzamelen in een of meerdere vuilniszakken om compost te maken. Zorg dat de blaadjes niet kurkdroog zijn (je kunt er eventueel ook wat kalk bijdoen om de vertering te versnellen), en prik een paar gaten in de zak. Gewoon buiten of in de kelder laten staan en tegen het voorjaar heb je heerlijk bladcompost om in je bloembakken te strooien. Dat is eigenlijk ook de bedoeling van de herfst: voedingstoffen aanmaken voor de volgende lente.

 

Foto: Veronik Willems.

 

Een te netjes opgeharkte tuin is nefast voor het bodemleven, net zoals een te opgeruimde stad oersaai is. Laten liggen dus, en als je vandaag nog ergens zoiets als hierboven tegenkomt, laat je dan eens gaan. Erin ploffen. Rondschoppen. In de lucht gooien en dansen in de blaadjesregen; voor je het weet zit je weer achter de computer. Nog een tip: vul je jaszakken met blaadjes, dan kun je er ook binnenshuis af en toe aan snuffelen.

Joyce de Badts is Hard//hoofd-redactielid.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Tip: Ga saneren

Ga saneren

Esmé van den Boom werkt sinds kort in een bibliotheek en dat werk draait tot haar grote schrik meer om boeken wegdoen dan boeken koesteren. Lees meer

 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Alles vijf sterren: Over straat in een andere wereld

Over straat in een andere wereld

Deze week worden we blij van een ontroerende, grappige bewerking van Oorlog en Vrede, een hilarische podcast over porno, en een app die hardlopen combineert met zombies. Lees meer

Column: Een brief op de schoorsteenmantel

Een brief op de schoorsteenmantel

In de jaren '70 hadden veel dertigers iets uit te vechten met hun moeder. Zo ook Trudy, die de hare speciaal daarvoor uitnodigde voor een weekend op het strand. Lees meer

Waterlanders

Waterlanders

Annelies van Wijk beschrijft een tragische familiegeschiedenis in de vorm van een kort verhaal. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

Tip: Neem geen kat 1

Neem geen kat

Eva van den Boogaard heeft een kat. Een hele mooie, die het goed doet op Instagram. Maar toch had ze hem liever niet gehad. Een tip om niet onwillekeurig te gaan houden van een dier. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Alles vijf sterren 2

Zo komen we de herfst wel door

Deze week worden we blij van een ouderwetse spelletjesavond (bij jou thuis), het elegie van Kate Tempest en een fotoarchief. Lees meer

Column: Joh wat origineel

Joh wat origineel

Iduna Paalman had een zinnelijke droom over iemand die niet haar vriend is. Wat moet ze daarvan maken? Lees meer

Is het demonstratierecht in Nederland een farce?

Is het demonstratie­recht in Nederland een farce?

Na roerige protestweken met boze boeren en blokkades door Extinction Rebellion maakt Jarmo Berkhout de balans op. Hoe staat het er eigenlijk voor met het demonstratierecht in Nederland? Lees meer

Tip: Maak zinloze lijstjes

Maak zinloze lijstjes

Het schrijven gaat Jozien Wijkhuis niet altijd even makkelijk af, terwijl ze eigenlijk niets liever doet. Een podcast van Tim Clare bood soelaas. Een tip om het schrijven te demystificeren. Lees meer

Beeldbrekers (VI): 'Wat betekent het om mens te zijn in een wereld van objecten?'

'Wat betekent het om mens te zijn in een wereld van objecten?'

Op de Dutch Design Week staat dit jaar de maakbaarheid van toekomst centraal. Tom Loois, een van de curatoren van de tentoonstelling ‘The Object Is Absent’, over hun tentoonstelling zonder objecten. Lees meer

Gedichten geïnspireerd op Long in the Tooth 3

Gedichten geïnspireerd op Long in the Tooth

Yentl van Stokkum schreef drie gedichten ter gelegenheid van de tentoonstelling Long in the Tooth van Josse Pyl. Joëlle de Ruiter maakte er illustraties bij. Lees meer

Een vuile plas regenwater

Een vuile plas regenwater

Alexander van der Weide bespreekt op intuïtieve wijze de klassieke film Stalker van Tarkovski. ‘Probeer nooit je idee over te brengen aan het publiek — het is een ondankbare en zinloze taak. Laat ze het leven zien en ze zullen in zichzelf de middelen vinden om het te beoordelen en te waarderen.’ Lees meer

Mevrouw Rouw in Zomergasten 2

Mevrouw Rouw in Zomergasten

Hard//hoofd grijpt terug op de Zomergasten-verslagen van deze zomer met een onconventionele gast die toepasselijk is voor de grauwe dagen. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5