Asset 14

Laten liggen

Het begon ’s nachts en het waren de kippen die me wakker maakten. Normaal geven die geen kik als het donker is, maar de wind had zo hard aan hun hok gerukt dat ze als oude wijven luid en ongerust zaten te kakelen. De eerste herfststorm zorgde in de loop van de dag ook voor veel gekakel op tv maar dat heb ik gelukkig gemist. Ik spendeerde de ochtenduren voor het raam, waar ik keek hoe de bomen uitbundig hun haren stonden uit te schudden - wat loskwam tolde wild en vrolijk in windhozen door de straten. Toen ik later op de dag door de stad fietste, zag ik hoe stapels en stapels bladeren – van diep rood over bruin en felgeel – lagen opgehoopt tussen en op auto’s, in bermen en in portieken. Ik zag stadswerkers staan vegen in een poging de bladeren op te scheppen, maar de wind schopte de containers om, en passant petten en paraplu’s met zich meetrekkend.

Het is niet per se de hoeveelheid cement, beton en stenen die me in de stad soms te veel wordt, of het afval op straat, of het grijs. Het is veeleer de opdringende perfectie van een altijd maar uitdijende ‘opwaardering’ waar ik ellendig van kan worden. Het lijkt alsof er een reus met opruimwoede steeds meer Antwerpse buurten oppoetst, ruimtelijk ordent, kartelige randjes wegvijlt, prostituees aan het zicht onttrekt, gevels zandstraalt en her en der ongemakkelijke designbankjes plant. Deze storm had de stad nu in een feestelijke staat van volmaakte chaos gebracht: kleine tornado’s van gekleurde bladeren trokken door de straten als confettikanonnen.

Ach, het vallen van de bladeren. Shakespeare en poëten van allerlei slag kunnen de pracht ervan honderd keer beter in woorden vatten. En deze aflevering van The Duncan Trussel Family Hour, waarin comedian Duncan Trussel de herfst bezingt, is een TIP op zich waardig.

Ik kan daaraan enkel een praktisch getint pleidooi toevoegen voor het laten liggen van die herfstrui. Ieder jaar zie ik containers vol met opgerakeld blad verdwijnen bij het huisvuil, terwijl gevallen bladeren zo nuttig zijn. Heb je een tuin, laat de bladeren dan tussen de planten liggen, waar ze een warm winters dekbed vormen voor al wat in de grond leeft: wormen en miljoenen micro-organismen die de grond gezond houden. Ook egels en muizen vinden het een prima nest. Bovendien ruikt rottend blad heerlijk naar verse bosgrond.

Als je geen tuin hebt, kun je de herfstbladeren ook verzamelen in een of meerdere vuilniszakken om compost te maken. Zorg dat de blaadjes niet kurkdroog zijn (je kunt er eventueel ook wat kalk bijdoen om de vertering te versnellen), en prik een paar gaten in de zak. Gewoon buiten of in de kelder laten staan en tegen het voorjaar heb je heerlijk bladcompost om in je bloembakken te strooien. Dat is eigenlijk ook de bedoeling van de herfst: voedingstoffen aanmaken voor de volgende lente.

 

Foto: Veronik Willems.

 

Een te netjes opgeharkte tuin is nefast voor het bodemleven, net zoals een te opgeruimde stad oersaai is. Laten liggen dus, en als je vandaag nog ergens zoiets als hierboven tegenkomt, laat je dan eens gaan. Erin ploffen. Rondschoppen. In de lucht gooien en dansen in de blaadjesregen; voor je het weet zit je weer achter de computer. Nog een tip: vul je jaszakken met blaadjes, dan kun je er ook binnenshuis af en toe aan snuffelen.

Mail

Joyce de Badts is Hard//hoofd-redactielid.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

''Het is een dag waarop je stevig in je schoenen moet staan.''
Lees een fragment uit het afstudeerwerk Stormvogel & Gelegenheidshaiku van Suzanne Reedijk: een tweeledige novelle over de zee, het leven dat soms vastloopt, en een reuzenkind dat in een veld verschijnt, en dat ook weer verdwijnt. Lees meer

Tendresse / Nederzettingen

Tendresse / Nederzettingen

Met zijn 'overrompelende, rijke poëzie' won dichter Erwin Hurenkamp dit jaar Editio's Debutantenschrijfwedstrijd. De jury roemde zijn poëzie, die vertrouwde thema's wonderlijk uitwerkt. Lees meer

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Floris Alkemade trapte het nieuwe seizoen Zomergasten af. Tot al te boude uitspraken liet de Rijksbouwmeester zich niet verleiden. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Malika Soudani verzamelt de herinneringen die ze nog heeft aan alle plekken waar ze een slaapkamer heeft gehad, vanaf haar geboorte tot aan het moment waarop ze haar afstudeerbundel schrijft. Hier lees je een fragment uit 'Waar ik een slaapkamer heb gehad'. Over een zusje met kanker, twee culturen onder één dak, bruin zijn in een witte familie en een gebroken gezin.  Lees meer

Vergeetweek mixtape

Een onvergetelijke mixtape

Traditiegetrouw sluiten we onze themaweek af met een mixtape, met nummers gekozen door onze redacteuren. Welke muziek doet ons vergeten of herinneren? Welke artiest maakte het beste nummer over vergeten en welk nummer waren we zelf geheel vergeten - en misschien was dat maar beter zo? Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Wat ik mezelf beloof

Wat ik mezelf beloof

Een poging om alles te vergeten, om je af te sluiten voor je herinneringen, is op voorhand gedoemd om te mislukken. Een kort verhaal over de (on)mogelijkheid om schoon schip te maken. Lees meer

 Weet je nog, de nacht?

Weet je nog, de nacht?

Het ‘vergeten’ nachtleven krabbelt terug, en onze eigen lichamen blijken zich als gisteren te herinneren hoe ze van hun eigen bewegingen kunnen genieten. Lees meer

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Marthe van Bronkhorst leidt haar lezer rond tussen de verloren schoenen en vergeten herinneringen in het Juttersmuseum. We stuiten op drie vergeten gedichten. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Kat, boom

Kat, boom

Een meisje klimt in een boom tijdens verstoppertje en wordt door de andere kinderen vergeten. Lees meer

De Ander (Vergeten)

De Ander (Vergeten)

Annelies van Wijk vraagt zichzelf nog voor ze is opgestaan om naar de ander te kijken. Dit gaat over zitten in een tweepersoonsbed,
Eenzaamheid die in alleen zijn verandert en een vijver in het matras met een eendenmoeder erin. Lees meer

Hard//hoofd duikt in de vergetelheid

Hard//hoofd duikt in de vergetelheid

Tijdens de Vergeetweek dreunen we geheugensteuntjes op, verzinnen we ezelsbruggetjes en zetten we kruisjes in onze handpalm waarvan we ons later afvragen waar die voor waren. Lees meer

Ook automobilist moet aan de bak

Ook automobilist moet aan (of uit) de bak

Illustrator Veerle van der Veer brengt het nieuws in beeld. Dat de rechter Shell opdraagt zijn CO2-uitstoot drastisch terug te dringen, leverde vooral instemming en leedvermaak op, zagen opiniemakers in de Volkskrant. En de klánten van Shell dan, vroegen zij zich af. Lees meer

Speech: Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Honderden demonstranten protesteerden tegen de vernederende en dehumaniserende zorg voor transgender personen. Ze eisen hervorming van het zorgsysteem en riepen een ‘zomer van trans woede’ uit. Non-binaire trans vrouw Nilin gaf een openhartige toespraak. Lees meer

Filmtrialoog: Gunda

Gunda

Onze redacteuren Eva van den Boogaard, Nora van Arkel en Jozien Wijkhuijs bekeken de documentaire Gunda. Ze zijn onder de indruk van de unieke vorm van de film, maar er bleken ook wat dingen die iedereen anders interpreteerde. Lees meer