Deze week: Jan Nagel wil dat we met ouderen gaan sporten, Sarah Palin en de Gifford-schietpartij, de hofnar en Kunduz, de oplages van de dagbladen en Dave Eggers in Brisbane." /> Deze week: Jan Nagel wil dat we met ouderen gaan sporten, Sarah Palin en de Gifford-schietpartij, de hofnar en Kunduz, de oplages van de dagbladen en Dave Eggers in Brisbane." />
Asset 14

hard//talk II

Duiding bij het nieuws van afgelopen week, vanuit het hard en hoofd van onze redactie, dat is de ambitie van hard//talk. Graag horen we wat u van deze ambitie vindt. En van de uitvoering. Mailt u ons!

De Hofstad

Spelen met 50+

Op de site van het Centraal Bureau voor de statistiek kun je spelen met de Bevolkingspiramide van Nederland. Jan Nagel deed dit een middag lang en bedacht de 50+ partij. Want Nederland vergrijst met rasse schreden. Nagel staat te boek als een opportunist, leert de Volkskrant en ook als een "redelijk" schaker en een "sluwe strateeg", meldt Wikipedia. Op het partijprogramma van 50+ staat, behalve een reeks maatregelen die ouderen er financieel op moeten doen vooruitgaan, ook deze eenzame maatregel: Een nationaal plan om de integratie van jong en oud te bevorderen via sport en spel.
Wellicht werd de toevoeging van het sportelement geëist door oud-wielrenner en kandidaat Cees Priem. "Lekker samen met de jongeren wielrennen en eens kijken wie wie eruit fietst!" Was het Nagel zelf die het spelelement inbracht? "Schaken met jongeren!"
Hoe dan ook: Met een 'nationaal plan' verordonneert een paternalistische overheid sport en spel ter integratie. "Er zal nationaal door jongeren met ouderen gesport en gespeeld worden en dat is dat!" Voor de integratie van jong en oud is verhoging van de AOW-leeftijd dan misschien toch een nuttiger instrument. En financieel voordelig voor de ouderen ook. En ik? Ik leer 50-plussers liever kennen in de werksfeer, waar ze me hun kostbare kennis kunnen meegeven, dan tijdens een potje Rummikub.

Door Merel Kamp

Rolmodel

Sarah Palin

Op zaterdag 8 januari 2011 schoot een verwarde jongeman van 22 in Arizona zes mensen dood en congreslid Gabrielle Giffords door haar hoofd. Snel begonnen de verwijten: Sarah Palin had een kaartje op haar site gezet met schietschijven op de plaatsen van de staten die voor ‘obamacare’ hadden gestemd, en Gaby Giffords’s staat was daar één van.
Palin wist niet hoe snel ze haar oproep van het internet moest halen, maar het kwaad was al geschied. Amerika schreeuwde van de daken dat het genoeg was met de polemiek en demonisering. Ongeacht de politieke overtuigingen van de schieter zou het politieke klimaat van Amerika gezorgd hebben voor de ingeving van de labiele jongeman.
Misschien zou het tijd worden om een keer wat genuanceerder met elkaar in debat te gaan. De Democraten wijzen ondertussen een beschuldigende vinger naar de opruiende retoriek van de Republikeinen, en de Republikeinen roepen heel hard dat de schutter vooral een ultralinkse anarchist is die zijn heil zocht in het communistisch manifest. Onder het mom van een minder hysterische toon, schreeuwt iedereen om het hardst: ‘Jij bent polemisch!’, ‘Nietes, jij!’.

Door Meredith Greer

Ver weg

Kunduz

We gaan weer. Opgewekt en overtuigd brengt premier Rutjes zijn plan. We gaan! Maar zijn toehoorders kijken angstvallig om zich heen: wie zal zijn plan steunen? Als een dommig figuur dat in een televisiequiz te vroeg op de rode knop heeft gedrukt, staat de PvdA met een antwoord klaar: wij doen niet mee! De schijnbaar bedachtzame heer en dame van D66 en GroenLinks hebben op hun beurt zoveel ingewikkelde vragen, dat er (gelukkig) flink geknipt is in hun reactie op het journaal. De blonde hofnar dan? Die wist al dat dit zou komen. Met een brede glimlach gaat hij verzitten, hij schudt zijn narrenhoed en de belletjes rinkelen. Anders dan het volk te vermaken heeft hij geen verplichtingen en speelt daarom de kaart met zijn eigen afbeelding erop.
Zijn heldhaftige adjudant kruipt bij de VARA aan tafel om met oud-generaal Berlijn in discussie te gaan. Herootje Brinker belooft plechtig het verre land niet in de steek te zullen laten, ‘en juist daarom zijn wij tegen!’ Dat klinkt niet erg logisch, maar dat hoeft ook niet voor iemand die praat over de problemen van Afghanistan als over de straatcriminaliteit in Madurodam. Intussen kijkt de nar voldaan naar de chaos en ellende; hij slaakt een zucht van tevredenheid en doet de belletjes aan zijn hoed nog eenmaal rinkelen.

Door Elon Heymans

De Machtige Media

Krantenland

De oplagen van De Telegraaf (600.000 ex.), Het Algemeen Dagblad (400.000), de Volkskrant (232.000), Trouw (91.000) en NRC Next (70.000) zijn in het derde kwartaal van 2010 flink gestegen, aldus Het Oplage Instituut.
Het AD, De Telegraaf en de Vk verkochten zelfs 10.000 kranten meer dan in dezelfde periode van het voorgaande jaar.
Bij de betaalde kranten daalden alleen NRC Handelsblad (180.000 ex.) en Het Parool licht (62.000) in de oplage. Bij de NRC zullen daar overstappers naar de Vk bij zitten (eindelijk een ‘kwaliteitskrant’ op compact formaat), en conscious objecters wat betreft de machtsovername van de Russische oligarch Derk S.
Bij Het Parool is er voor ons minder duidelijk wat er aan de hand is: misschien zijn er wat medewerkerabonnementen opgezegd na de mislukte benoeming van de beoogd nieuwe adjunct aldaar.
Hoe dan ook: al met al zijn er in Nederland op een beroepsbevolking van 7 miljoen mensen zo’n 1,6 miljoen personen, bedrijven en/of instellingen die een krantenabonnement – dus: dagelijkse, verdiepende nieuwsvoorziening – geld waard vinden.
Dat zijn er meer dan huishoudens die naar De Wereld Draait Door kijken.
Waar zij dan voor betalen – kwaliteitsjournalistiek, Wilma Nanninga, leestijd in de trein, een intelligentietoken, Gummbah – zal verschillen, maar in een tijd waarin de meeste gratis kranten juist krimpen (Metro naar 453.000, 10.000 exemplaren minder) en Sp!ts (309.000 ex, bijna 35.000 omlaag) en elke krantenmedewerker moord en brand roept (of te horen krijgt), zijn dit wellicht troostende getallen. Waarom? Welnu, ik weet niet veel.
Maar wat ik wel weet: hoe meer Uggs ik zie, hoe meer Uggs ik zie.

Door Philip Huff

De letteren

Dave Eggers in Brisbane

Tussen de beelden van een overstroomd Brisbane zaten ook - heel kort - helikopterbeelden die een rubber bootje filmden. ‘Are you okay?’ probeerden de filmers over het geluid van de propellers heen te schreeuwen. Daarna hielden de beelden op. Wat er met het bootje gebeurde, is onduidelijk. De mensen op de bank naast mij begrepen de ernst van de situatie niet, maar die hebben Zeitoun dan ook niet gelezen, het boek dat Dave Eggers vermoordde.
Toen New Orleans overstroomde voer er ook iemand rond in een dergelijk bootje. De Syrische Amerikaan Abdulrahman Zeitoun, die met zijn kano de omwonenden te hulp schoot, werd de hoofdpersoon in de laatste roman van Dave Eggers. Het is een indrukwekkend verhaal, over religie, naastenliefde en heldendaden, en waargebeurd bovendien, maar ik ben er halverwege in opgehouden. Na het even zo indrukwekkende en saaie verhaal van Valentino Achak Deng, in What is the what, kon ik het niet nog een keer aan.
Dave Eggers is creatief en vernieuwend, maar bij Zeitoun is de uitwerking nauwelijks hartverscheurend en al helemaal niet van een duizelingwekkende genialiteit. Het is eerder melodramatisch en middelmatig; creatief van buiten, uiterst saai van binnen. Heftige beelden uit Brisbane, die veel bekends opriepen: er verdronken mensen, dieren en veelbelovende schrijvers.

Door Tim de Gier

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
:Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

In ons collectieve geheugen lijkt er weinig plaats voor moeders* die na de bevalling lijden aan depressieve gevoelens: deze verhalen ondermijnen het klassieke beeld van het moederschap als een roze wolk. Gelukkig brengen steeds meer vertellingen nuance aan, waarbij de vraag rijst in hoeverre we als maatschappij verantwoordelijkheid dragen voor de eenzaamheid die kersverse moeders kan overvallen. Een essay door Anne Louïse van den Dool. Lees meer

:Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Is literatuur links of rechts? Sarah Neutkens duikt in twee klassiekers en gaat na of ze wel zo links zijn als vaak wordt beweerd. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer

Steen 1

Steen

Stel je eens voor hoe een relatie met een steen kan beginnen, hoe die eruitziet en waarin jullie elkaar zullen vinden. Sjoukje Kamphorst neemt je mee op een literaire reis langs verloren zwerfkeien, gebarsten geliefdes en zinloos geploeter. ‘Wat een steen te zeggen heeft, kan alleen maar van groot gewicht zijn.’ Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Melissa Dhondt won de eerste prijs van Hooray for the Essay 2026, met haar essay ‘Wat zo is’ waarin ze haar moeders relatie tot alcohol op een invoelende manier beschrijft. De wedstrijd is een samenwerking tussen DeBuren, Rekto:Verso en Hard//hoofd. Lees meer

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Rocher Koendjbiharie en Tamara Hartman schreven een essay over de Nederlandse geschiedenis van het feminisme en kritiek op de Dolle Mina’s binnen een kader van intersectionaliteit voor een boekpublicatie van de Dolle Mina’s. Er kwam feedback dat het stuk ‘te moeilijk’ en niet ‘speels’ genoeg was – een vanoudse kritiek wanneer over racisme of witheid geschreven wordt. Ze besloten zich terug te trekken en plaatsten dit incident binnen de context van systematische witheid van de Dolle Mina’s. Nu lees je het essay hier, op Hard//hoofd. Lees meer

Laatste woorden

Laatste woorden

Na een overlijden in de familie, vraagt Vera Corben zich af welke geluiden permanent in ons hoofd wonen. Is dat de score van het leven? Hoe klinkt die dan? En is de dood dan niet meer dan de afwezigheid van dat geluid? Lees meer

Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Wat is magie? Een mysterieuze familiering gaf Marthe van Bronkhorst een ander perspectief. Lees meer

Lees dit boek vooral niet

Lees dit boek vooral niet

Wat doe je als je een boek leest dat totaal schuurt met je wereldbeeld, maar wel goed geschreven is? Dit overkwam boekenblogger Maartje van Tessel, toen ze een berichtje kreeg van een debutant met de vraag of ze zijn boek wilde lezen. Het zet haar aan het denken over wat literatuur kan en mag zijn. Lees meer

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Bij de media heerst ziekte, journalisten stellen te weinig vragen. Fausto en Marthe van Bronkhorst komen met een behandelplan. Lees meer

Essaywedstrijd: 'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

[Deadline verstreken] Essaywedstrijd: 'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

In deze editie van Hooray for the Essay dagen we je uit om na te denken over waarheid. Reageer voor 19 januari. Lees meer

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Mode lijkt glanzend en zorgeloos, maar er schuilt een wereld van politiek achter. Loïs Blank vraagt zich af: wie bepaalt eigenlijk welke verhalen verteld mogen worden? Wat gebeurt er met de progressieve stemmen van een bedrijf dat vooral voor de winst gaat? Lees meer

Suriname - van onafhankelijk land naar natie

Suriname - van onafhankelijk land naar natie

Op 25 november is het 50 jaar geleden dat Suriname onafhankelijk werd van Nederland. Kevin Headley bespreekt hoe de onafhankelijkheid van Suriname tot stand is gekomen en hoe het zich verder ontwikkelt tot natie: van politieke geschiedenis tot hedendaagse successen. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in september je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!