In onze keuken vind je naast de koelkast een aantal jampotjes, gevuld met een piskleurige substantie. Omdat mijn huisgenoten moeilijk iets weggooien (jarenlang lag er een placenta in de vriezer) duurde het even voor ik deze groeiende verzameling zelf opmerkte. Maar op een avond deed mijn huisgenoot een bekentenis: ze spaart olie. Als wij iets gebakken of gefrituurd hebben sluipt ze ’s avonds naar de keuken om het braadvet met koffiefilters te zeven. In Spanje, waar zij vandaan komt, is dit een bekend gebruik. Oude olie wordt bewaard; niet om te voorkomen dat de gootsteen verstopt en ook niet uit ecologisch idealisme, maar omdat je er goedkoop je eigen zeep van kunt maken.
Negeer de misselijkmakende gedachte dat in Auschwitz misschien wel Jodenzeep gemaakt werd van mensenvet, want dit is de ultieme ‘ik wilde altijd al uitvinder worden’-activiteit. Dat was het in ieder geval voor mij.
Lang voor ik op de middelbare school het genadeloze bewijs kreeg dat ik echt geen bèta ben, was ik uitvinder. Met een oud koffiezetapparaat fabriceerde ik drankjes die mijn vriendinnetje van haar diabetes moesten genezen. Ondanks dit vroege enthousiasme is er waarschijnlijk geen briljant wetenschapper aan mij verloren gegaan. Ik gebruikte fijngemalen krijtjes en paracetamol en testte deze brouwsels op mijn jongere zusjes, geen van drie diabetespatiënt. Ik vraag me wel eens af wat er gebeurd was als ik toen wist welke spectaculaire experimenten je kunt doen met gootsteenontstopper.
Scène uit de film Fight Club
Op het internet vind je tientallen fora over de kunst van het zeep maken. En wat blijkt? Een dappere DIY huisvrouw maakt niet alleen zelf wasmiddel, maar ook dagcrème, wasverzachter en bodylotion. Een enkeling gebruikt zelfs een mengsel van Marseillezeep en baking soda als tandpasta. Het handige van zelfgemaakte zeep is dat je het voor van alles kunt gebruiken. Het zou nooit in mij opkomen om mijn haar te wassen met vloeibaar wasmiddel, maar met zelfgemaakte zeep kan dat dus wel. Je krijgt er trouwens ook een zachte huid van. Na een uitvoerige cursus van mijn huisgenoot en gesteund door de online expertise van Lucifall en Ageeth deel ik hier graag het recept waarmee ik mijn eerste zeep maakte.
Braadvetzeep
Bak een avondje loempia’s voor al je vrienden, en zeef de afgekoelde olie (olijfolie kan, maar zonnebloem- kokos- of andere olie is ook prima) zodat deze weer helder is. Verzamel zo 500 gram olie.
Neem 64 gram gootsteenontstopper. (Volgens Josette is alleen het Kruitvat huismerk in korrelvorm hiervoor geschikt, ik vertrouw in deze op haar vakkennis.) Los die voorzichtig op in 178 gram water. Gebruik hiervoor een glazen maatbeker of een pan die niet van aluminium is en zet een veiligheidsbril op, niet alleen voor dat Willie Wortelgevoel. Het water zal wit gaan bruisen en wordt al snel heel heet. (Wel een beetje opletten dus.) Laat het tot 50 graden afkoelen, bij mij duurde dat ongeveer minuten.
Intussen verwarm je de olie ook tot 50 graden, zodat je beide substanties op dezelfde temperatuur mengt. Roer de olie langzaam door het water, dat nu Natronloog heet. Als het goed is wordt dit gelijk troebel.
Mix het mengsel met een (oude) staafmixer tot het zo dik is als vla en zet het dan in een pan in oven die een temperatuur van 80-90 graden heeft. Wacht ongeveer een half uur. Je zal zien dat (en ik citeer hier het handige zeep.vanderleden.com) ...je zeep vanuit zijn vla-achtige fase langzaam een vaseline-fase (gelfase) ingaat.
Om te testen of je zeep klaar is moet je er even aan likken. Proef je zeep dan is het goed, smaakt het naar batterij dan heb je iets fout gedaan. Nu kun je nog een aroma of kleurstof toevoegen zodat de zeep, zoals echt wasmiddel, naar bloemetjes gaat ruiken. Daarna moet je het mengsel snel in een mal gieten om te laten stollen. Ik gebruikte hiervoor een schoenendoos met plastic erin. Als het gestold is, kun je de zeep in stukken snijden en om te wassen doe je één zo’n stuk in een lingeriezakje in je wasmachine.
In tegenstelling tot het bakje placenta in de vriezer werden de jampotjes in onze keuken al een stuk minder vies toen ik erachter kwam wat erin zat. Hoewel, moederkoek schijn je ook te kunnen bereiden tot een voedzame maaltijd of shake.
--
Een andere versie van dit artikel verscheen op Feed The World.
