Asset 14

Vette zeep

In onze keuken vind je naast de koelkast een aantal jampotjes, gevuld met een piskleurige substantie. Omdat mijn huisgenoten moeilijk iets weggooien (jarenlang lag er een placenta in de vriezer) duurde het even voor ik deze groeiende verzameling zelf opmerkte. Maar op een avond deed mijn huisgenoot een bekentenis: ze spaart olie. Als wij iets gebakken of gefrituurd hebben sluipt ze ’s avonds naar de keuken om het braadvet met koffiefilters te zeven. In Spanje, waar zij vandaan komt, is dit een bekend gebruik. Oude olie wordt bewaard; niet om te voorkomen dat de gootsteen verstopt en ook niet uit ecologisch idealisme, maar omdat je er goedkoop je eigen zeep van kunt maken.

Negeer de misselijkmakende gedachte dat in Auschwitz misschien wel Jodenzeep gemaakt werd van mensenvet, want dit is de ultieme ‘ik wilde altijd al uitvinder worden’-activiteit. Dat was het in ieder geval voor mij.

Lang voor ik op de middelbare school het genadeloze bewijs kreeg dat ik echt geen bèta ben, was ik uitvinder. Met een oud koffiezetapparaat fabriceerde ik drankjes die mijn vriendinnetje van haar diabetes moesten genezen. Ondanks dit vroege enthousiasme is er waarschijnlijk geen briljant wetenschapper aan mij verloren gegaan. Ik gebruikte fijngemalen krijtjes en paracetamol en testte deze brouwsels op mijn jongere zusjes, geen van drie diabetespatiënt. Ik vraag me wel eens af wat er gebeurd was als ik toen wist welke spectaculaire experimenten je kunt doen met gootsteenontstopper.

Scène uit de film Fight Club

Op het internet vind je tientallen fora over de kunst van het zeep maken. En wat blijkt? Een dappere DIY huisvrouw maakt niet alleen zelf wasmiddel, maar ook dagcrème, wasverzachter en bodylotion. Een enkeling gebruikt zelfs een mengsel van Marseillezeep en baking soda als tandpasta. Het handige van zelfgemaakte zeep is dat je het voor van alles kunt gebruiken. Het zou nooit in mij opkomen om mijn haar te wassen met vloeibaar wasmiddel, maar met zelfgemaakte zeep kan dat dus wel. Je krijgt er trouwens ook een zachte huid van. Na een uitvoerige cursus van mijn huisgenoot en gesteund door de online expertise van Lucifall en Ageeth deel ik hier graag het recept waarmee ik mijn eerste zeep maakte.

Braadvetzeep

Bak een avondje loempia’s voor al je vrienden, en zeef de afgekoelde olie (olijfolie kan, maar zonnebloem- kokos- of andere olie is ook prima) zodat deze weer helder is. Verzamel zo 500 gram olie.

Neem 64 gram gootsteenontstopper. (Volgens Josette is alleen het Kruitvat huismerk in korrelvorm hiervoor geschikt, ik vertrouw in deze op haar vakkennis.) Los die voorzichtig op in 178 gram water. Gebruik hiervoor een glazen maatbeker of een pan die niet van aluminium is en zet een veiligheidsbril op, niet alleen voor dat Willie Wortelgevoel. Het water zal wit gaan bruisen en wordt al snel heel heet. (Wel een beetje opletten dus.) Laat het tot 50 graden afkoelen, bij mij duurde dat ongeveer minuten.

Intussen verwarm je de olie ook tot 50 graden, zodat je beide substanties op dezelfde temperatuur mengt. Roer de olie langzaam door het water, dat nu Natronloog heet. Als het goed is wordt dit gelijk troebel.

Mix het mengsel met een (oude) staafmixer tot het zo dik is als vla en zet het dan in een pan in oven die een temperatuur van 80-90 graden heeft. Wacht ongeveer een half uur. Je zal zien dat (en ik citeer hier het handige zeep.vanderleden.com) ...je zeep vanuit zijn vla-achtige fase langzaam een vaseline-fase (gelfase) ingaat.

Om te testen of je zeep klaar is moet je er even aan likken. Proef je zeep dan is het goed, smaakt het naar batterij dan heb je iets fout gedaan. Nu kun je nog een aroma of kleurstof toevoegen zodat de zeep, zoals echt wasmiddel, naar bloemetjes gaat ruiken. Daarna moet je het mengsel snel in een mal gieten om te laten stollen. Ik gebruikte hiervoor een schoenendoos met plastic erin. Als het gestold is, kun je de zeep in stukken snijden en om te wassen doe je één zo’n stuk in een lingeriezakje in je wasmachine.

In tegenstelling tot het bakje placenta in de vriezer werden de jampotjes in onze keuken al een stuk minder vies toen ik erachter kwam wat erin zat. Hoewel, moederkoek schijn je ook te kunnen bereiden tot een voedzame maaltijd of shake.

--

Een andere versie van dit artikel verscheen op Feed The World

Mail

Maartje Smits Maartje Smits is schrijvend detective en imker. In 2015 verscheen haar dichtbundel Als je een meisje bent bij uitgeverij De Harmonie.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Galatea 1

Galatea

Een bezoek aan een Airbnb aan zee blijkt ook een bezoek aan asfalt, beton en een cementfabriek te betekenen. Andrea Koll plaatst dit beeld in dit door haar zelf geïllustreerde, tweestemmige gedicht tegenover het beeld van de door Pygmalion uit ivoor gemaakte Galatea. Lees meer

Nieuwe Barbaren 1

Nieuwe Barbaren

Met het essay 'Nieuwe barbaren' over de Kafkaëske, sci-fi serie Severance won Jacob Koolstra in 2024 de Drift Essaywedstrijd. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst 7

Dit maakten onze 1.660 kunstverzamelaars mogelijk in 2023

Kunstverzamelaars dragen bij aan onze missie om nieuw talent te ondersteunen. We leggen graag uit hoe we de donaties in 2023 hebben besteed. Lees meer

:Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Marthe van Bronkhorst bekijkt Europa als een treinreis en stemmen voor de Europese Parlementsverkiezingen als het zijn van de conducteur op die rammelende trein. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 7

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 3)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 6

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Nooit Verzonden - wacht op titel

Afscheidsbrief aan een waardeloze dokter

Er zijn nog steeds dokters die de gezondheidsklachten van hun patiënten niet serieus nemen. Luuk Schokker schreef een openhartige brief aan één van hen. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1) 1

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

Zo beweegt ze niet

Zo beweegt ze niet

Ze had zich er grondig op voorbereid. Spotify-playlists, het juiste jurkje, en zelfs een plan voor gespreksonderwerpen. Maar nu, in de rij voor de club, voelt alles vreemd en ongepast. Een audioverhaal van Lakaver (Werner de Valk en Roderik Maes). Lees meer

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

"Ofwel we noemen mij voortaan een tokkie, en ik zal de titel met trots dragen. Of we stoppen met het gebruik van het woord tokkie en laten het weer alleen een familienaam zijn." In deze gastcolumn geeft Anne Schepers een ijzersterk pleidooi tegen het negatieve gebruik van het woord 'tokkie'. Lees meer

Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

Relatietherapie voor een  meningsverschil over AI en kunst 1

Relatietherapie voor een meningsverschil over AI en kunst

Drie kunstenaars komen samen om te praten over de relatie tussen AI en kunst. Twee verschillen flink van mening, de derde bemiddelt. Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Steun Hard//hoofd en verzamel kunst!

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe schrijvers en kunstenaars. We zijn al dertien jaar gratis toegankelijk en advertentievrij. Zo’n vrije ruimte is harder nodig dan ooit. Steun de makers van de toekomst; sluit je vóór 1 juli aan als kunstverzamelaar en ontvang in juli een unieke print van Hanane El Ouardani!

Word kunstverzamelaar