De serie 7 up of The up series is een Britse documentaireserie waarbij een groep mensen al vanaf 1964 (toen ze zeven waren) iedere zeven jaar worden gevolgd. Vorige maand kwam de achtste serie uit; de groep is nu dus 56. Door de levens van deze mensen heen verzamelt regisseur Michael Apted steeds nieuw materiaal, en vraagt hen terug te kijken op de voorgaande jaren. “Een glimp opvangen van Engeland in het jaar 2000,” was de gedachte in de jaren zestig. “De vakbondsleider en de zakenman van het jaar 2000 zijn nu zeven jaar oud.”
De kinderen werden geselecteerd om de enorme klassenverschillen van Engeland te laten zien, en dat lukt. We volgen een aantal onuitstaanbare kostschooljongens die op hun zevende al weten naar welk universiteit van Oxford ze zullen gaan, die giechelende meisjes uit de East End van Londen die later in Woolworths, een soort Hema, willen gaan werken, en een dromerige boerenzoon uit Yorkshire. Wie wordt de natuurwetenschapper? Wie de advocaat? Wie de zwerver? De aanname was dat de klasse de toekomst van het kind zou bepalen. Alleen al de verschillende accenten zijn een pracht om te horen; “Oy those posh ‘uns, smack’em in the kisser!”, de jongen die later taxichauffeur wordt en waarvan je zou zweren dat het een schoorsteenvegertje uit Mary Poppins is, de verwende kostschoolknaapjes die kwaken “Stop this at once, you naughty poor boy!”
Maar al begon het project dus als een politieke documentaire, uiteindelijk werd het een film over de menselijke natuur, bijna een existentialistische oefening. Hoe verlopen mensenlevens, jouw eigen leven bijvoorbeeld? Als je er zelf middenin zit is zoiets lastig te bepalen - je bent zo bezig met de dagelijkse shit dat je het grote veranderen van je ideeën, je liefdes en je geheel niet kan overzien. Maar wat als je zeven jaar terugkijkt?
Kunst, vooral literatuur en film, kunnen heel mooie dingen zeggen over levens als geheel. Maar in fictie heb je altijd te maken met opbouw, spanningsbogen, leerzame ups en downs, en zo werkt het echte leven niet. Het mooie aan 7 up is juist dat de verhalen van deze Britten niet eindigen bij “ze leefden nog lang en gelukkig” noch bij “komt boontje om z'n loontje”. Als er al een moraal in zit, dan is het dat mensen geen geboren helden en boeven zijn, of succesnummers en mislukkelingen. Dat iedereen zich vooral gewoon beweegt tussen aanmodderen en je uiterste best doen, en daarbij liefdes en verlies en geluk en ongeluk tegenkomt waarvan we soms wel iets maar ook heel vaak niks opsteken, en daarin eigenlijk heel erg op elkaar lijken.
7 Up is zo bijzonder omdat het werd gemaakt van hetzelfde spul waar onze eigen levens van zijn gemaakt, doordrongen van alles wat wij, onze vrienden, onze ouders en iedereen die we kennen ook doormaken: het doorlopen van een jeugd, het ontwikkelen, najagen en al dan niet verliezen van ambities en dromen, het proberen zo goed en zo kwaad het gaat samen te leven met anderen. Het ongewoon gewone leven, en de manier waarop dat zich ontrolt.
Alle afleveringen van 7 up staan op Youtube, en het is prachtig om in de laatst uitgezonden afleveringen te zien hoe een kind van zeven binnen een uur opgroeit tot een grootmoeder van 56 of een brommende oude man. Maar eigenlijk moet je je inhouden en helemaal bij het begin beginnen: de hele serie bekijken van de eerste afleveringen tot de laatste. Dan is dat indrukwekkende van echte mensenlevens die zich versneld-gestaag voortbewegen het allermooist. En dan vanaf nu natuurlijk verder kijken in real time: uitkijken naar 2019 als zij (hopelijk) allemaal 63 zijn, en wijzelf ook weer zeven jaar ouder.
