Want de jager is altijd net in de buurt, natuurlijk. " /> Want de jager is altijd net in de buurt, natuurlijk. " />
Asset 14

Sprookjes dissen

“Een mond zo rood als bloed, een huid zo blank als sneeuw, en haar zo zwart als ebbehout.” Zinnen uit sprookjes zitten ons stevig in het geheugen gegrift. Tientallen jaren nadat het bewuste verhaaltje voor het slapengaan door ouders of grootouders -of voor de wezen en sleutelkinderen onder ons, door die irritante roze cassettebandjes- werd voorgelezen, komen ze er nog altijd zonder moeite uitrollen.

Van knibbel knabbel knuisje tot wat heeft u grote oren, en van ik ruik mensenvlees tot ze leefden nog lang en gelukkig. Je kent die sprookjes meestal al sinds je heel klein was- toen de hele wereld nog compleet raar en onbegrijpelijk en onvoorspelbaar was. Daardoor klinken ze je nu nog steeds volkomen logisch in de oren, als een verhaal dat nou eenmaal zo gaat. Zevenmijlslaarzen? Ezels die munten poepen? Prinsen die langs meisjesharen in torens klimmen? Er gebeuren wel meer rare dingen, dus een bonenstaak die doorgroeit tot de hemel klinkt helemaal zo vreemd nog niet.

Maar laten we eerlijk zijn. Sprookjes zijn belachelijk. Sprookjes slaan nergens op. “Waarom blies die grote boze wolf eigenlijk die huisjes van de biggetjes om?” vroeg ik me laatst hardop af. “Hij had toch ook gewoon kunnen duwen?” Het werd een slepende discussie. Als je eenmaal begonnen bent met het bevragen van sprookjes is het hek kennelijk van de dam. Dat geperverteerde amfibie uit ‘de Kikkerprins’ bijvoorbeeld. Van een jonge prinses eist dat hij in ruil voor een gouden bal “Uit haar bekertje mag drinken en in haar bedje mag slapen”. Ik bedenk bij die kleine groene griezel de stem van De Vieze Man en de vunzigheid is compleet. Of Repelsteeltje: een naar mannetje dat uit alle macht wil voorkomen dat een prinses achter zijn naam komt. Anders hoeft ze namelijk haar eerstgeborene niet aan hem terug te geven. Die ze aan hem had gegeven omdat hij haar hielp met het spinnen van goud uit vlas. Omdat haar vader de molenaar dat aan de koning had beloofd. Reuze complex allemaal. Maar ondertussen danst die domme dwerg, of wat is het, in een bos rond een vuur, uit volle borst zijn eigen naam zingend, “Niemand weet, niemand weet, dat ik Repelsteeltje heet!” Tja, en dan is die brave jager natuurlijk net in de buurt. Hij komt in sprookjes altijd ergens tegen het einde uit de lucht vallen om te luistervinken, of om een wolf open te knippen en te vullen met stenen. De jager rent direct naar de prinses om het nieuws te vertellen. Als de prinses Repelsteeltje confronteert, “scheurt deze zichzelf van boosheid in twee”. In een andere versie “stampvoet hij van woede zo hard dat hij doormidden breekt”. Een verwarrend beeld.

Ga er maar eens lekker voor zitten. Ricky Gervais bespreekt hier bijvoorbeeld het verhaal van de Luie Muis en de IJverige Muis:

Maar het is natuurlijk veel fijner om zelf, met vrienden en familie in huiselijke kring, gezellig een sprookje te dissen. Begin bij het begin, “Er was eens...”, en associeer er op los. Het is een onaangeboorde bron van pret.

Mail

Hiske Versprille

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

"Ofwel we noemen mij voortaan een tokkie, en ik zal de titel met trots dragen. Of we stoppen met het gebruik van het woord tokkie en laten het weer alleen een familienaam zijn." In deze gastcolumn geeft Anne Schepers een ijzersterk pleidooi tegen het negatieve gebruik van het woord 'tokkie'. Lees meer

Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

Relatietherapie voor een  meningsverschil over AI en kunst 1

Relatietherapie voor een meningsverschil over AI en kunst

Drie kunstenaars komen samen om te praten over de relatie tussen AI en kunst. Twee verschillen flink van mening, de derde bemiddelt. Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Afgelopen woensdag opende het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië. Onze chef kunst Jorne Vriens zag hoe kunstenaar Renzo Martens in huilen uitbarstte toen hij sprak over zijn samenwerking met zijn Congolese medekunstenaars. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

De buschauffeur

De buschauffeur

'Kijk door me heen als door de voorruit'. In deze gedichtenreeks van Angelika Geronymaki probeert een buschauffeur krampachtig de kortstondigheid - in tijd, plaats, interactie - te behouden die eigen is aan zijn baan. Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer