Moeite met poep- en plasgerelateerde zaken? Schaam je niet langer voor je schaamte." /> Moeite met poep- en plasgerelateerde zaken? Schaam je niet langer voor je schaamte." />
Asset 14

Schaamte

Mijn opa maakte vaak dezelfde grap. Hij pakte dan heel teder je polsen vast, bekeek uitgebreid je palmen en zei: “Wat een mooie handen.” Vervolgens keek hij glunderend op en bekende: “Daar zou ik wel eens in willen poepen,” waarna hij schaterend wegliep. Mijn eigen vader heeft deze poep- en plashumor overgenomen en is een groot fan van het trek-eens-aan-mijn-vinger-principe. Het is ook een belangrijk deel van de Nederlandse cultuur, zie Ome Willem met zijn broodje poep, de Raggende Manne met hun nummer ‘Zal ik jou eens even in je bek schijten?’ en Hans Teeuwen die dezelfde vraag aan een zieke oude non stelde. Ikzelf heb echter een grote weerzin ontwikkeld tegen alles wat met de ontlasting te maken heeft.

Wat dat betreft ben ik een echte tuthola. Mannen uit alle lagen van de bevolking verkondigen graag dat ze ‘effe gaan schijten’ en pissen waar het maar kan. Ik kan tot mijn grote ergernis niet eens plassen in urinoirs als er iemand naast me staat, tenzij ik net zo lang door-associeer op het porseleinmerk dat mijn zelfbewustzijn vanzelf vervliegt en de stroom aarzelend op gang komt (het beste merk is ‘Sphinx’, van daar maak je de volgende serie: sphinx-egypte-cleopatra-asterix en obelix-kuifje-kapper-slager-kipfilet-Jolande Sap-fruitsap… aaaaarrgghhh).

Het meest lastige vind ik de grote boodschap. In plaats van de gebruikelijke mannelijke trots over hun creatie, voel ik slechts gêne over de vuiligheid die mijn lichaam produceert. Ik doe het dan ook zoveel mogelijk in de veilige omgeving van mijn huis, wanneer mijn huisgenoot afwezig is. Dit heeft inmiddels tot een soort Pavlov-reactie in mijn verteringsstelsel geleid: zodra ik mijn straat binnenfiets, voel ik de aandrang.

Maar soms is de nood te hoog of zijn de omstandigheden te moeilijk. Dan moet ik het doen in het (indirecte) gezelschap van familie, vrienden of op z’n minst mijn huisgenoot. Ook dan heb ik verschillende trucs: ik verlaat de WC nep-bellend om mijn lange afwezigheid te verklaren of ik zet de kraan open om het geluid te smoren.

Dit past natuurlijk niet in deze ongegeneerde tijd, waarin verlegenheid een zonde lijkt te zijn. "Schaam jij je? Je moet je schamen voor dat schamen van je!" Maar ik moet zeggen dat ik deze lullige momenten steeds meer koester (net als mijn ongemak), omdat het goed is om te merken dat je nog grenzen hebt. Het zijn in feite de kaders van wie je bent. Dus schaam je gewoon, schaamteloos.

De grootste uitdaging kwam echter deze week, toen ik met een vriendin in een stacaravan in Zeeland verbleef. Het was doodstil in en om dit ‘huisje’ en de muren waren flinterdun. Bovendien zat er geen wasbakje in het WC-tje. Toch moest ik. Terwijl ik plaatsnam op de bril, hoorde ik heel duidelijk elke beweging die zij in de woonkamer maakte: een slokje thee, het zachte typen op haar laptop… Dat betekende dat ze ook van mij… Alles… Ik had muziek op moeten zetten, sukkel die ik was. Maar het was te laat, ik voelde het. Dus zette ik me schrap en dempte met een uiterste concentratie en krachtsinspanning elk geluid. Mijn onderrug kraakte, mijn spieren spanden zich aan; dit was beter dan honderd yogalessen bij elkaar. In deze stilte kwam ik met gesloten ogen tot allerlei kosmische inzichten.

Het was het toppunt van beschaving.

Mail

Rutger Lemm is schrijver, grappenmaker en scenarist. In 2015 verscheen zijn debuut, 'Een grootse mislukking'. Hij is een van de oprichters van Hard//hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
het laatste
 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 1

Een radslag weg

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om een Ottolenghi-recept uit te proberen of de badkamer opnieuw te betegelen. Lees meer

Ons hulsel ligt verscholen

Emma Zuiderveen onderzoekt de digitale werkelijkheid in deze twee gedichten over performance, schijn en vega-worst. Lees meer

Tip: Ga een potje schaken

Ga een potje schaken

Jihane Chaara heeft een hobby uit de oude doos nieuw leven ingeblazen: het schaken. Het spel blijkt een grote metafoor voor het echte leven. Een tip om niet te haasten, je verbeelding in te zetten en natuurlijk om een vermakelijk spel te spelen. Lees meer

Kosmische Mixtape 1

Kosmische Mixtape

Een playlist met kosmische muziek om onze themaweek uit te luiden in stijl! Lees meer

Automatische concepten 36

So simple that we couldn't

Twee mannen zoeken antwoorden op vragen die ze niet begrijpen, om tot een allesomvattend inzicht te komen. Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Hemellichaamgedichten

Alle sterrenstelsels drijven langzaam uit elkaar

Yentl van Stokkum is behoorlijk fan van sterrenkunde. Voor de Kosmische Week schreef ze een reeks gedichten over astronauten, zwarte gaten en afgebeeld worden met een stralenkrans (ook al ben je daar eigenlijk te bescheiden voor). Lees meer

Alles Vijf Sterrenbeelden: Een kosmische quarantaine 7

De kosmische kijk- en luisterhoroscoop

Onze mediums hebben een horoscoop gemaakt om je weer terug op aarde te brengen. Voor als je even uit je hoofd en in je scherm of je speakers wilt. Lees meer

De aarde als jukebox

De aarde als jukebox

Imre van Son nodigt je met dit verhaal uit om deel te nemen aan een kosmische Zoom-vergadering. Wees gewaarschuwd: ‘Subtiele signalen die je in een offline-gesprek opvangt – lichaamstaal gezichtsuitdrukkingen, robot-expressie – ontbreken of worden vertekend in een online conversatie.’ Lees meer

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Al jaren kijkt Marte Hoogenboom uit naar de lancering van James Webb, de opvolger van de beroemde Hubble-telescoop. We doen alles om onze plek in het heelal te begrijpen, terwijl we soms alleen maar willen horen dat het wel goedkomt met ons. Lees meer

Het Archief der Verloren Gedachten

Het Archief der Verloren Gedachten

Voor de Kosmische Week schreef Annemieke Dannenberg een kort verhaal over Gijsje Nachtegaal: een eenzame oudere die op zoek is naar een verloren gedachte... en daarbij wordt geholpen door een mysterieus call-center. Lees meer

 Kosmisch perspectief

Kosmisch perspectief

Tomas Mutsaers zoekt in zijn werk naar het wonderlijke van de wereld. Doelloos flanerend richt hij zijn lens met een kosmisch perspectief, zoals een telescoop door een wazige voorgrond van de atmosfeer kijkt, en scherpstelt op wat zich daarachter bevindt. Lees meer

Azul

Azul

'Azul', een kort verhaal van Nora van Arkel, verkent de uitwassen van een driehoeksverhouding. Hoe verwerk je verlies wanneer je aan de kant bent gezet? Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

Tip: Bouw een tedere takkenhut

Bouw een tedere takkenhut

Rijk Kistemaker troost zich tijdens de coronacrisis met de kosmische vraagstukken die Lars von Triers Melancholia opwerpt. Hoe rouwen we om het verlies van de aarde of - iets kleiner - een achteloze manier van leven? Lees meer

Hard//hoofd gaat op een ruimte-odyssee

Hard//hoofd gaat op een ruimte-odyssee

Tijdens de Kosmische week stijgen we duizenden kilometers boven het aardoppervlak uit, om daar te reflecteren op het heelal en op onszelf, op de astrologie en op onze omgang met de aarde. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

Alles vijf sterren: 24

Nuttig gebruik van weinig wilskracht

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om de groeven van onze badkamer te poetsen of een muur uit te breken. Lees meer

 Damien Hirst is verknipt

Damien Hirst is verknipt

Ruim 30.000 dollar betaalde het New Yorkse kunstcollectief MSCHF voor een werk van Damien Hirst: een zeefdruk met 88 gekleurde stippen in elf rijen van acht. Geen weggegooid geld, als je het werk vervolgens in stukjes doorverkoopt. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers zo goed mogelijk kunnen ondersteunen. Een niet-commerciële vrije ruimte als Hard//hoofd is in deze tijd bijzonder, en jouw steun hieraan is onmisbaar. Als je vóór 1 juni aanmeldt dan ontvang je als dank een kunstwerk van Raquel van Haver en mag je gratis naar ons jubileumevenement. Sluit je nu aan bij Hard//hoofd!

Meer info