Asset 14

Participeer

Toen de koning in zijn eerste troonrede direct een nieuw woord introduceerde, spitsten de onderdanen hun kritische oren. De participatiesamenleving. Gadverdamme. Wat voor neoliberaal gedrocht hadden Rutte en co onze ballerige majesteit daar nu weer in de mond gelegd? Het is toch te zot voor woorden. De priesters van het vrijemarktdenken gebruiken de kredietcrisis als excuus om onze hedonistische samenleving nog verder uit te hollen. De overheid trekt zich terug uit onze levens, terwijl de invloed van monsterlijk grote banken en bedrijven alleen maar groter dient te worden. Participeren betekent in dit geval dat we er alleen voor staan in een niet te winnen strijd, en maar beter beschutting bij elkaar kunnen zoeken.

Op zich is er niets mis met de roep om participatie. We zijn uit elkaar gegroeid. In elke groep zijn er een paar personen met verantwoordelijkheidsgevoel, en een paar wier betrokkenheid minder groot is. Maar de laatste jaren lijken steeds meer mensen te vergeten dat we toch echt kuddedieren zijn, die niet alleen kunnen overleven. Het individualisme maakte van zelfontplooiing het belangrijkste levensdoel, wat op zich een goede zaak is. We weten allemaal waar het toe kan leiden als we hersenloos achter een groter doel aan marcheren. Maar het zorgt ook voor een egoïsme dat zijn weerga niet kent. We zitten zo vast in de innerlijke monoloog die ons leven van een spannende beschrijving voorziet, dat we niet eens meer proberen om ons voor te stellen wat er in andere hoofden gebeurt. We staren verliefd naar onze met pluisjes gevulde navels en negeren het feit dat onze beslissingen altijd gevolgen voor anderen hebben.

Foto: Chadica.

Mijn voetbalteam bestaat voor het grootste deel uit apathische lamzakken, voor wie een bezoekje aan ons online aanmeldsysteem voor wedstrijden en trainingen vaak al een te grote opgave is. Ondanks vele gesprekken dringt nog steeds niet door dat een voor hen simpele handeling de groep een berg onzekerheid scheelt. Ze vergeten doordeweeks simpelweg dat ze lid van een collectief zijn. Een van hen weigert zelfs regelmatig om met de rest warm te lopen omdat hij dan à la Romario ‘te moe wordt voor de wedstrijd’. Vervolgens begrijpt hij niet dat niemand de bal nog naar hem speelt.

Tijdens sollicitatiegesprekken draaien leden van de jongste generaties de rollen om: “Zo. Wat kunnen jullie voor mij betekenen?” Als je een feestje of een uitje wilt organiseren, kost het de grootste moeite om een antwoord van iemand te krijgen. Initiatieven die puur op geestdrift zouden moeten draaien, hebben moeite om genoeg man op de been te krijgen. En altijd zegt men ‘sorry!’. “Sorry, ik was vergeten dat ik een afspraak had!” “Sorry! Ik zit in Berlijn!” Sorry, maar het draait niet om jou! We zitten niet te wachten op jouw individuele aanwezigheid, je kwetst ons niet persoonlijk door de voorkeur te geven aan je eigen leventje; you complete us. Dienstbaarheid is een beetje saai en anoniem, maar uiteindelijk levert het veel op.

Ik weet het: we zijn moe van altijd dat getrek aan onze aandacht. Iedereen wil dat we lid worden van hun groep, of hun merk liken. Kies toch een paar groepen waar je bij wilt horen, erken de groepen waar je sowieso deel van uitmaakt en zet je ego opzij. Offer je op en laat je meevoeren. Kom naar de vergadering, ook al ben je een beetje moe. Eet een hamburger op het buurtfeest, ook al is het eng. Organiseer zelf eens een feest. Loop niet kritiekloos achter een leider aan, maar hou ook af en toe je egocentrische geklaag binnen, in het belang van het geheel.

De groep heeft je nodig. Niet omdat de overheid zich terugtrekt en we niet anders kunnen, maar omdat we, net als spreeuwen, met al onze individuele kwaliteiten een prachtig geheel kunnen vormen.

Mail

Rutger Lemm is schrijver, grappenmaker en scenarist. In 2015 verscheen zijn debuut, 'Een grootse mislukking'. Hij is een van de oprichters van Hard//hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Een stem van een muze

Een stem van een muze

Bij het schilderen van een portret geven kunstenaar en muze zich bloot. Het resultaat is de interpretatie van de kunstenaar. Wat nou als ook de muze zou kunnen praten? Lees meer

 Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met name kleine webshops zijn vaak genoodzaakt om (veel) groter verpakkingsmateriaal te gebruiken. Illustrator Chloé Pérès-Labourdette brengt het nieuws in beeld. Lees meer

AVS:

Knuffels, superhelden en opgroeien

Deze week worden onze redacteurs blij van teddyberen, een maatschappelijk relevante superheldenserie en satire in zwart-wit. Lees meer

Interview: Suzanne Wallinga van Amsterdam Art

Verzamelen voor alle leeftijden tijdens het Amsterdam Art Weekend

Interim-directeur van Amsterdam Art Suzanne Wallinga vertelt hoe zij het verzamelen van kunst toegankelijk wil maken voor iedereen. Lees meer

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Moeten we een minister-president die Thatcher-fan is verwelkomen, alleen omdat ze een vrouw is? Lees meer

Of gewoon een boom

Of gewoon een boom

''We kunnen met schuim een nieuwe dampkring spuiten 
en van oceanen spiegels maken
alle fietshelmen, alle daken 
bedekken met restjes zilverpapier'' Lees meer

Ware kennis… Wat is dat eigenlijk en hoe vinden we die?

Ware kennis... Wat is dat precies en hoe vinden we die?

Ware kennis is kennis die door zo veel mogelijk mensen is ingegeven. Toch houden sommige leerprogramma’s van de studie filosofie nog geen of erg weinig rekening met de wijze waarop categorieën als gender, klasse en etniciteit invloed hebben op de politieke theorieën van een filosoof. En daar moet heel snel verandering in komen, aldus Stefanie Gordin. Lees meer

Vacature voor hemelbestormers: Hard//hoofd zoekt makers!

Hard//hoofd zoekt talent!

Wij zoeken vrije geesten, rusteloze zielen en ambitieuze daedalussen die ons tijdschrift structureel willen komen versterken als lid van de redactie. Lees meer

 Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

'Ik neem de eerste hap, dan neem jij de tweede,' zegt Sara Sadok, voor ze een hap neemt van een karameldonut. Lees meer

Hard//talk: Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Door haar eigen universiteit voor het gerecht te slepen, hoopt UvA-student Tammie Schoots de vrije en emancipatoire kern van het onderwijs te beschermen. Lees meer

Pictionary voor beginners

Pictionary voor beginners

"Ik wil je zeggen dat dit het moment is
het moment om mijn mond als een schelp aan je oren te leggen
en de hele wereld die nu zee is daar te horen ruisen." Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Hoe kunnen we zorgen dat een ziekte ‘gewoon’ een ziekte is en het lijden niet wordt versterkt door de denkbeelden die we eropna houden? In een tijd waarin bijna 60% van de bevolking met een chronische ziekte leeft is het belangrijk stil te staan bij hoe een ziekte-idee van invloed kan zijn op de ervaring van het ziek zijn, stelt Tiare van Paridon. Lees meer

Tabak en rooksignalen

Tabak en rooksignalen

De verteller van dit verhaal leeft al meer dan twee jaar teruggetrokken in een blokhut in het bos, tot op een dag zijn voorraad tabak op is. Er zit niks anders op dan terug te keren naar de bewoonde wereld. Lees meer

 Geen regenboog op de refoschool

Geen regenboog op de refoschool

Jongeren op reformatorische scholen geven aan dat er in de praktijk best over verschillen in geaardheid kan worden gepraat, maar dat betekent niet dat ze zelf voor hun identiteit uit durven komen. Lees meer

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

De schrijver van deze brief ging tegelijkertijd en naar dezelfde school als de kinderen van minister Arie Slob, en leeft nog altijd met de wonden van de homofobie op die school. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 38

(Amateur)kunst en de vrouwelijke Freek

Deze week worden onze redacteurs blij van dierenweetjes, vorken met persoonlijkheid en een podcast als vervanging voor het museum. Lees meer

Zilt

Zilt

''wij zeggen dat het niet erg is van de barsten
die we met onze vingertoppen volgen
als autowegen naar het zuiden''
Ellis Meeusen is één van de 160 klimaatdichters die samen de bundel Zwemlessen voor later maakten. Zij hebben één gedeelde zorg: de toestand van de aarde. Geïllustreerd door Lisette van der Maten. Lees meer

Column: Onherroepelijk nee

Onherroepelijk nee

Iduna Paalman leest brieven uit 1764 en herkent daar iets in: de angst voor het verlies van vrijheid. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan