Asset 14

Participeer

Toen de koning in zijn eerste troonrede direct een nieuw woord introduceerde, spitsten de onderdanen hun kritische oren. De participatiesamenleving. Gadverdamme. Wat voor neoliberaal gedrocht hadden Rutte en co onze ballerige majesteit daar nu weer in de mond gelegd? Het is toch te zot voor woorden. De priesters van het vrijemarktdenken gebruiken de kredietcrisis als excuus om onze hedonistische samenleving nog verder uit te hollen. De overheid trekt zich terug uit onze levens, terwijl de invloed van monsterlijk grote banken en bedrijven alleen maar groter dient te worden. Participeren betekent in dit geval dat we er alleen voor staan in een niet te winnen strijd, en maar beter beschutting bij elkaar kunnen zoeken.

Op zich is er niets mis met de roep om participatie. We zijn uit elkaar gegroeid. In elke groep zijn er een paar personen met verantwoordelijkheidsgevoel, en een paar wier betrokkenheid minder groot is. Maar de laatste jaren lijken steeds meer mensen te vergeten dat we toch echt kuddedieren zijn, die niet alleen kunnen overleven. Het individualisme maakte van zelfontplooiing het belangrijkste levensdoel, wat op zich een goede zaak is. We weten allemaal waar het toe kan leiden als we hersenloos achter een groter doel aan marcheren. Maar het zorgt ook voor een egoïsme dat zijn weerga niet kent. We zitten zo vast in de innerlijke monoloog die ons leven van een spannende beschrijving voorziet, dat we niet eens meer proberen om ons voor te stellen wat er in andere hoofden gebeurt. We staren verliefd naar onze met pluisjes gevulde navels en negeren het feit dat onze beslissingen altijd gevolgen voor anderen hebben.

Foto: Chadica.

Mijn voetbalteam bestaat voor het grootste deel uit apathische lamzakken, voor wie een bezoekje aan ons online aanmeldsysteem voor wedstrijden en trainingen vaak al een te grote opgave is. Ondanks vele gesprekken dringt nog steeds niet door dat een voor hen simpele handeling de groep een berg onzekerheid scheelt. Ze vergeten doordeweeks simpelweg dat ze lid van een collectief zijn. Een van hen weigert zelfs regelmatig om met de rest warm te lopen omdat hij dan à la Romario ‘te moe wordt voor de wedstrijd’. Vervolgens begrijpt hij niet dat niemand de bal nog naar hem speelt.

Tijdens sollicitatiegesprekken draaien leden van de jongste generaties de rollen om: “Zo. Wat kunnen jullie voor mij betekenen?” Als je een feestje of een uitje wilt organiseren, kost het de grootste moeite om een antwoord van iemand te krijgen. Initiatieven die puur op geestdrift zouden moeten draaien, hebben moeite om genoeg man op de been te krijgen. En altijd zegt men ‘sorry!’. “Sorry, ik was vergeten dat ik een afspraak had!” “Sorry! Ik zit in Berlijn!” Sorry, maar het draait niet om jou! We zitten niet te wachten op jouw individuele aanwezigheid, je kwetst ons niet persoonlijk door de voorkeur te geven aan je eigen leventje; you complete us. Dienstbaarheid is een beetje saai en anoniem, maar uiteindelijk levert het veel op.

Ik weet het: we zijn moe van altijd dat getrek aan onze aandacht. Iedereen wil dat we lid worden van hun groep, of hun merk liken. Kies toch een paar groepen waar je bij wilt horen, erken de groepen waar je sowieso deel van uitmaakt en zet je ego opzij. Offer je op en laat je meevoeren. Kom naar de vergadering, ook al ben je een beetje moe. Eet een hamburger op het buurtfeest, ook al is het eng. Organiseer zelf eens een feest. Loop niet kritiekloos achter een leider aan, maar hou ook af en toe je egocentrische geklaag binnen, in het belang van het geheel.

De groep heeft je nodig. Niet omdat de overheid zich terugtrekt en we niet anders kunnen, maar omdat we, net als spreeuwen, met al onze individuele kwaliteiten een prachtig geheel kunnen vormen.

Mail

Rutger Lemm is schrijver, grappenmaker en scenarist. In 2015 verscheen zijn debuut, 'Een grootse mislukking'. Hij is een van de oprichters van Hard//hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Alles Vijf Sterren: Revolutie in kleine stappen

In plaats van te praten

Deze week worden onze redacteuren nogmaals blij van Micha Wertheim en vinden ze alternatieve wijzen om gesprekken te voeren (of juist niet). Lees meer

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard. Lees meer

Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Blauwe maandagen

Blauwe maandagen

Max Beijneveld neemt de gevolgen van de coronamaatregelen onder de loep en observeert het gevoel van uitzichtloosheid dat hij zelf ervaart. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Automatische concepten 50

Eigen haard is fijnstof waard?

Bijna een kwart van de fijnstofuitstoot in Nederland wordt veroorzaakt door houtkachels. Daarmee zijn ze de voornaamste bron van uitstoot. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Inkijkjes

Inkijkjes

Deze week worden onze redacteurs blij van een documentaire over Egypte, een succesvolle Zoomvoorstelling en een geheime tuin. Lees meer

Voltooid Herstelde Tijd 1

Voltooid Herstelde Tijd. Voorbij de schaamte rondom slachtofferschap

Beelden die we doorgaans te zien krijgen van intiem geweld zijn vaak oppervlakkig en sensationeel. Tessel ten Zweege deed mee aan het kunstproject van Lara van Gaalen, dat laat zien dat het ook anders kan. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Kleine witte slang (reptiel

Kleine witte slang (reptiel)

Drie mensen zorgen samen voor een kleine witte slang. De slang lijkt alleen niets van hen aan te willen nemen. Is dat iets ergs, of wordt er een probleem gemaakt waar geen oplossing voor is? Een kort verhaal van Eva Salman over een advertentie op marktplaats, een stoel waarin nooit iemand zit en over hoe soms je best doen niet alles oplost. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Ongehinderd door waarheid

Ongehinderd door waarheid

Deze week werden onze redacteurs blij van alternatieve werkelijkheden. Lees meer

Nieuws in beeld: Jongeren zijn moe en moedeloos

Jongeren zijn moe en moedeloos

Illustrator Simcha van der Veen zag het al in haar eigen vriendengroep, en haar vermoeden wordt nu steeds vaker in de media bevestigd: jongeren staan massaal op omvallen. Lees meer

Kinken in een ruggengraat

Kinken in een ruggengraat

''We liggen samen in bed en ik vraag je om een herhaling van de tijd.
‘Herhaling bestaat niet,’ zeg je, ‘alleen verandering.’''
Een kort verhaal van Welmoed Jonas over hoe nachtvlinders elkaar kunnen vinden in het donker en het wachten op een nieuwe huid. Lees meer

Hard//talk: Er schuilt een superkracht in autisme

Er schuilt een superkracht in autisme

Autisme wordt vaak gezien als een ingewikkelde afwijking. Sofie Hees vraagt zich af wie bepaalt wat normaal is. Het is tijd voor meer neurodiversiteit. Lees meer

Het Hoofd//stuk: Een ongepland moederboek

Een ongepland moederboek

Helena Hoogenkamp vertelt over hoe haar debuutroman helemaal geen verhaal over moeders moest worden, maar over liefde. Uiteindelijk schreef ze óók over moeders, maar vooral over een verlangen dat zo groot is dat niet uitgesproken kan worden. Maar wat laat je weg en wat vertel je juist wel als je wil vertellen over het onzegbare? Lees meer

Vervolgzomer

Vervolgzomer

In de rubriek Luister Even vragen we Hard//hoofd-makers om een kort stukje audio te maken over de toekomst, wanneer er weer feest kan zijn, of reizen, of drukte. Het is een proeftuin voor het maken van audio, maar ook voor onze werkelijkheid. De eerste aflevering is van Annelies van Wijk. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

Nieuws in beeld: Zij speelt met kanker (en wint)

Zij speelt met kanker (en wint)

Na de dood van een goede vriend en mentor, besloot een Tsjechische speltheoreticus haar kennis in te zetten in de strijd tegen kanker. Lees meer

Joost Oomen wil de maan bezielen 3

Joost Oomen wil de maan bezielen

Onlangs verscheen Het Perenlied, de eerste roman van Joost Oomen. Roos Wolthers ging met hem in gesprek over vrolijkheid en twinkelende schuimspanen. Lees meer

Tijdens de avondklok

Tijdens de avondklok

Deze week geven onze redacteurs een inkijkje in wat zij doen als je na 21.00 uur niet meer op straat mag komen. Lees meer

De geruchten zijn waar. Lees Hard//hoofd nu ook op papier!

Bestel op tijd je eigen exemplaar van de eerste editie, met als thema: ‘Ik’. We hebben drie covers ontworpen. Kies je favoriet.

Bekijk de covers