Asset 14

Luisteren

Zo’n twee jaar geleden belandde ik, na een periode van aanhoudende rusteloosheid, bij een eerstelijnspsycholoog. Een eerstelijnspsycholoog kan je slechts enkele sessies aanbieden, dus een grondige analyse van mijn jeugd zat er niet in. In plaats daarvan probeerde ze mij de basisprincipes van mindfulness bij te brengen. Het idee van mindfulness – alleen het woord al doet mijn tenen krommen – is dat je aandachtig waarneemt. Als huiswerkoefening moet je tien minuten naar een appel staren voordat je er een hap van neemt. Vervolgens moet je die hap enorm gaan zitten proeven.

Ik kon hier eerlijk gezegd weinig mee. Kijken en proeven zijn voor mij bezigheden die het denken absoluut niet uitsluiten, terwijl de bedoeling van de oefeningen juist was om alleen maar te ‘zijn’ in plaats van te denken. Wat echter wel hielp, was de opdracht goed te gaan luisteren naar de omgeving. Terwijl ik van het kantoortje naar huis liep, ging ik erop letten wat er allemaal te horen was. Vogelgefluit, om te beginnen, de wind die langs bladeren blaast. Geratel van fietsen en gebrom van auto’s, gejoel twee straten verderop, pianoklanken uit een huiskamer. Even had ik geen gedachten. Ik luisterde.

We sluiten voortdurend geluiden buiten, er is nu eenmaal veel herrie. Als je aandachtig gaat luisteren is dat bijna te overweldigend. Er is zo ontzettend veel te horen. Het is niet iets om te vaak te doen, maar zo af en toe is het geweldig. Stel je voor dat je die keuze niet hebt, dat er niets meer te horen is. Mensen zijn van minder gek geworden. Misschien is het wel erger doof te zijn dan blind.

Ook in de documentaire Hoe luidt het land van Stella van Voorst van Beest staat het horen centraal. Zonder een woord commentaar laat Van Voorst van Beest op band horen hoe Nederland klinkt. Van het ruisen van een snelweg tot het sterven van een ster, van een gezellig klagende kletskous tot de verschillende liedjes van de koolmees. De meest fascinerende figuren komen voorbij. Een geluidskunstenaar die stad en land afzoekt naar “interessante geluiden” zegt dat hij altijd uitkomt bij de zee omdat die “je oren schoonmaakt”. Een breed lachende meneer in een paarse trui vindt zijn ‘bungawall’ (bungalow in een geluidswal) “de ideale plek om te wonen”: “Ik was vroeger bermtoerist, dus ik heb geen last van het geluid.” De salesmanager van een bedrijf in achtergrondmuziek laat trots zien hoe ze muziek verzamelen en in ‘programma’s’ onderbrengen om op de juiste doelgroep af te kunnen vuren: “Stilte is eigenlijk onze grootste concurrent.” De man die het geluid van stervende sterren in kaart brengt, wordt filosofisch: “Dit geluid is 2643 jaar onderweg geweest naar hier. (…) Dat relativeert het bestaan een beetje.”

Hoe luidt het land is kalm, associatief en humoristisch – al moet je voor dat laatste je ogen wel openhouden. Dan zie je, bijvoorbeeld, hoe een vliegtuig pal langs een begraafplaats rijdt, terwijl de vliegtuigspotters zich iets verderop staan te verkneukelen met friet en verrekijkers. Als je je ogen sluit, mis je die stille grapjes, maar de geluiden komen dan extra hard binnen. Je bent ineens in een andere wereld, waarin elk moment van alles kan gebeuren. Je wordt geleid.

En even, heel even, hoef je niets te denken...

-

Hoe luidt het land wordt 22 mei uitgezonden, om 23:00u, op Nederland 2.

Mail

Emy Koopman was jarenlang Hard//hoofd-redactielid en is literatuurwetenschapper, psycholoog en schrijver. Ze debuteerde in 2016 met de roman Orewoet. Haar meest recente boek Tekenen van het universum verscheen in januari 2022 bij uitgeverij Prometheus.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Dé vluchteling bestaat niet

Dé vluchteling bestaat niet

Marthe van Bronkhorst hoort bij de huisartsenpraktijk verhalen van vluchtelingen. Ze raakt gefrustreerd, omdat de politiek niet ziet 'dat een individu meer is dan twee vierkante meter ruimte en een lichaam dat gevoed moet worden'. Lees meer

De bomen in Roemenië zijn ook vaderloos 2

De bomen in Roemenië zijn ook vaderloos

'ik miste collectieve haast / treinen waar de airco nooit gewerkt heeft / de eenheid die in eenzaamheid zit'. In gedichten die geuren naar 'oostblokstank' onderzoekt Francesca Birlogeanu vervreemding en verdwenen vaders. Lees meer

Column: Objectief gelukkiger met onszelf

Objectief gelukkiger met onszelf

Ook op vakantie blijkt de tijd niet stil te staan, merken Eva en haar vrienden in Zuid-Frankrijk. Gelukkig gaan ze er qua uiterlijk alleen maar op vooruit, vindt één van hen. Lees meer

Hard//talk: Evita 3.0 1

Evita 3.0

De voormalige Argentijnse president Cristina Fernández de Kirchner overleeft een aanslag op haar leven, maar een twaalfjarige gevangenisstraf vanwege corruptie hangt boven haar hoofd. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 3/3: Métro

In ieder geval bleven we stuurloos - Métro

Zelfs de sterkste vriendschappen leden aan betonrot. Vrienden verjaren hier als sprinkhanen, hele groepen ontstonden en verdwenen in enkele seizoenen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 2/3: Á pied

In ieder geval bleven we stuurloos - À pied

 Voor eenzaamheid heb je geen kostschool nodig. Niemand keek op wanneer ik ‘DRRRAAAAK’ schreeuwde zonder mijn pas te vertragen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 1/3: Vélo

In ieder geval bleven we stuurloos - Vélo

Tijdens een afdaling vol kinderkoppen ging mijn hangslot uit zichzelf op slot, waarna mijn sleutelbos in een nabijgelegen afvoerputje verdween. Lees meer

Automatische concepten 77

Lang niet alles klopte bij Zomergast Bessel van der Kolk

Van een echt gesprek kwam het niet, zag Marthe van Bronkhorst. Lees meer

Nieuws in beeld: Het kind in het badwater terugvinden

Het kind in het badwater terugvinden

Amerikaanse onderzoekers wisten het geheugen van 150 ouderen te verbeteren middels een schokkend badmutsje. Lees meer

Dit is ook mijn vakantie

Dit is ook mijn vakantie

"Dit ben ik, met mijn nieuwe wandelschoenen, helemaal uitgerust en braaf nog." Hij hoogtevrees. Zij onverschrokken. In dit korte verhaal van Werner de Valk pakt een hike door de bergen wel heel anders uit dan verwacht. Na afloop zijn daar gelukkig altijd nog de foto's. Lees meer

Wat Chinees porselein ons kan leren over de geschiedenis van de Chinese vrouw

Wat Chinees porselein ons kan leren over de geschiedenis van de Chinese vrouw

Martine Bontjes legt een link tussen de porseleincollecties van het Rijksmuseum en de rol van vrouwen in de Chinese cultuurgeschiedenis. Lees meer

Automatische concepten 78

De natuur huilt droge tranen

Europa maakt waarschijnlijk het ergste droogteseizoen mee in ruim 500 jaar. Lees meer

Wanneer je jezelf vergeet

Een klein beetje Selbstvergessenheit

Jezelf vergeten in een relatie, wat betekent dat eigenlijk? Marthe van Bronkhorst worstelt met hoe ze is veranderd door een geliefde. Lees meer

Automatische concepten 76

Een ontwapenende Raven van Dorst kaatste de bal regelmatig terug

Zomergast Raven van Dorst was openhartig en verlangde hetzelfde van Janine Abbring. Lees meer

Bloed en havermout

Bloed en havermout

Een verhaal van Jan Wester over twee zussen, onvoorwaardelijke liefde, klauwende vingers, mantelzorg en Teletubbies. Lees meer

 1

Tijd voor een dekoloniale Indië-herdenking!

Benjamin Caton organiseert jaarlijks op 16 augustus een dekoloniale Indië/Indonesië-Nederland Herdenking, omdat een grote en groeiende groep mensen zich niet gezien voelt door de Nationale Indië-herdenking, een dag ervoor. Lees meer

Zomergast Lieke Marsman was eenzaam tussen de camera's

Zomergast Lieke Marsman was eenzaam tussen de camera's

Lieke Marsman bleek een eerlijke en grootmoedige Zomergast, met liefde voor het onverklaarbare en het ongemakkelijke. Lees meer

Nieuws in beeld: Van Trump mag de FBI de pot op

Van Trump mag de FBI de pot op

Elf 'topgeheime' documenten nam de FBI mee van Donald Trumps landgoed. Hij wil ze terug. Lees meer

Nieuws in beeld: Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Sommige loofbomen begonnen vorige maand al hun bladeren af te stoten - veel vroeger dan normaal. Lees meer

Nieuws in beeld: Iedereen voor? Hallo?

Iedereen voor? Hallo?

De weinige Tunesiërs die kwamen opdagen voor het referendum, stemden massaal voor meer macht voor de zittende president. Lees meer

Het is eindelijk zover: 12,5 jaar Hard//hoofd in Het HEM!

Op zaterdag 1 oktober viert Hard//hoofd haar 12,5-jarige jubileum in kunsthal Het HEM, een oude munitiefabriek die is omgetoverd tot culturele vrijplaats. In 2020 moesten we ons 10-jarige jubileum om bekende redenen helaas annuleren, nu vieren we alsnog het verleden, het heden en de toekomst van Hard//hoofd!

Bestel je ticket!