Asset 14

Luisteren

Zo’n twee jaar geleden belandde ik, na een periode van aanhoudende rusteloosheid, bij een eerstelijnspsycholoog. Een eerstelijnspsycholoog kan je slechts enkele sessies aanbieden, dus een grondige analyse van mijn jeugd zat er niet in. In plaats daarvan probeerde ze mij de basisprincipes van mindfulness bij te brengen. Het idee van mindfulness – alleen het woord al doet mijn tenen krommen – is dat je aandachtig waarneemt. Als huiswerkoefening moet je tien minuten naar een appel staren voordat je er een hap van neemt. Vervolgens moet je die hap enorm gaan zitten proeven.

Ik kon hier eerlijk gezegd weinig mee. Kijken en proeven zijn voor mij bezigheden die het denken absoluut niet uitsluiten, terwijl de bedoeling van de oefeningen juist was om alleen maar te ‘zijn’ in plaats van te denken. Wat echter wel hielp, was de opdracht goed te gaan luisteren naar de omgeving. Terwijl ik van het kantoortje naar huis liep, ging ik erop letten wat er allemaal te horen was. Vogelgefluit, om te beginnen, de wind die langs bladeren blaast. Geratel van fietsen en gebrom van auto’s, gejoel twee straten verderop, pianoklanken uit een huiskamer. Even had ik geen gedachten. Ik luisterde.

We sluiten voortdurend geluiden buiten, er is nu eenmaal veel herrie. Als je aandachtig gaat luisteren is dat bijna te overweldigend. Er is zo ontzettend veel te horen. Het is niet iets om te vaak te doen, maar zo af en toe is het geweldig. Stel je voor dat je die keuze niet hebt, dat er niets meer te horen is. Mensen zijn van minder gek geworden. Misschien is het wel erger doof te zijn dan blind.

Ook in de documentaire Hoe luidt het land van Stella van Voorst van Beest staat het horen centraal. Zonder een woord commentaar laat Van Voorst van Beest op band horen hoe Nederland klinkt. Van het ruisen van een snelweg tot het sterven van een ster, van een gezellig klagende kletskous tot de verschillende liedjes van de koolmees. De meest fascinerende figuren komen voorbij. Een geluidskunstenaar die stad en land afzoekt naar “interessante geluiden” zegt dat hij altijd uitkomt bij de zee omdat die “je oren schoonmaakt”. Een breed lachende meneer in een paarse trui vindt zijn ‘bungawall’ (bungalow in een geluidswal) “de ideale plek om te wonen”: “Ik was vroeger bermtoerist, dus ik heb geen last van het geluid.” De salesmanager van een bedrijf in achtergrondmuziek laat trots zien hoe ze muziek verzamelen en in ‘programma’s’ onderbrengen om op de juiste doelgroep af te kunnen vuren: “Stilte is eigenlijk onze grootste concurrent.” De man die het geluid van stervende sterren in kaart brengt, wordt filosofisch: “Dit geluid is 2643 jaar onderweg geweest naar hier. (…) Dat relativeert het bestaan een beetje.”

Hoe luidt het land is kalm, associatief en humoristisch – al moet je voor dat laatste je ogen wel openhouden. Dan zie je, bijvoorbeeld, hoe een vliegtuig pal langs een begraafplaats rijdt, terwijl de vliegtuigspotters zich iets verderop staan te verkneukelen met friet en verrekijkers. Als je je ogen sluit, mis je die stille grapjes, maar de geluiden komen dan extra hard binnen. Je bent ineens in een andere wereld, waarin elk moment van alles kan gebeuren. Je wordt geleid.

En even, heel even, hoef je niets te denken...

-

Hoe luidt het land wordt 22 mei uitgezonden, om 23:00u, op Nederland 2.

Mail

Emy Koopman (1985) is Hard//hoofd-redactielid, literatuurwetenschapper, psycholoog en schrijver. Haar debuutroman Orewoet verscheen in september 2016 bij Prometheus. // emy@hardhoofd.com

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Een dag uit het leven

Een dag in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt

Er zijn zoveel dingen die je zou kunnen zijn. Bioboer, au-pair à Paris, muze, schrijver, schilder, heks... En tegelijk heb je maar één leven om al je ambities in waar te maken. Lies Jo Vandenhende deconstrueert deze tragiek liefdevol door ons een dag mee te nemen in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt. Met een illustratie van Tonke Koppelaar. Lees meer

Automatische concepten 38

Hard//hoofd zoekt een nieuwe adjunct-hoofdredacteur

De adjunct-hoofdredacteur denkt mee over de koers van het tijdschrift en heeft een stem in belangrijke beslissingen. Lees meer

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties) 2

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties)

Ter ondersteuning van de chef Illustratie zijn wij op zoek naar een beeldredacteur illustraties. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 43

Lekker soggen

Deze week worden onze redacteurs blij van lachen om Mark R., lessen over de media en het kunnen bijdragen aan de vismigratie in Utrecht. Lees meer

Een ritje maken

Een ritje maken

In dit verhaal van Sonja Buljevac maken Renée en haar oma een wandeling bij de boulevard van Vlissingen. Terwijl haar oma volop geniet, wordt Renée geconfronteerd met de gebeurtenissen van de vorige nacht. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Eindelijk lente

Eindelijk lente

Deze week worden we blij van een fijn boek, roze k-pop en Den Bosch. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer

De dochter van Baba Yaga met illustratie van Micky Dirkzwager

De dochter van Baba Yaga

Saar, een slapeloze studente, leeft op dubbeldrop en kan haar ex niet vergeten. Op een nacht belt ze haar moeder. ‘Vanaf mijn drieëntwintigste werd het allemaal beter, Saar.’ Is er hoop? Een rauw sprookje van Lena Plantinga over het herstellen van je vrouwelijke intuïtie, of pogingen doen tot. Lees meer

Nieuws in beeld: 12

'App me als je thuis bent'

Na de dood van de 33-jarige Sarah Everard uiten steeds meer Britse feministen hun woede over de mensen die hen zouden moeten beschermen: de politie is onderdeel van hun onveiligheid, zeggen zij. Lees meer

Alsof het stil was 1

Alsof het stil was

In dit korte verhaal van Janna Claudius slapen een van elkaar vervreemde moeder en dochter een nachtje op dezelfde kamer. Lees meer