Asset 14

Lemco Lolly's

De alledaagsheid van een vraag als “Hoe kennen jullie elkaar?” maakt een kinderachtige baldadigheid in me los, waardoor ik zonder aarzelen antwoord: “We volgden een groepstherapie voor heroïneverslaafden.” Of: “Hij had een affaire met mijn vriendin, maar toen ik me voor hem openstelde bleek het een aardige vent te zijn.” Alles wat te gemakkelijk gaat, moet ik ongemakkelijk maken. Het is een tic.

Mijn vrienden geloven me niet meer zo snel als ik een bijzondere anekdote met ze deel. Zodra een verhaal of verklaring een onverwachte wending neemt, zie ik dat ze hun ogen samentrekken. "Dit is toch niet weer een van die stomme grappen, hè?"

Ken je die salmiaklolly’s van Lemco? Met die papegaai op de verpakking die zegt: “Lekkerrrr… Lemco!”? Die lichtbruine knotsen waar je het zout uit kunt zuigen, met zo’n wit stokje dat een beetje verkruimelt als het nat wordt? Welnu, dit fantastische snoepgoed is bedacht door mijn familie.

Mijn over-over-overgrootvader Theodorus Lemm was een van de rijkste ondernemers van Rotterdam. Er werd zelfs een straat in Kralingen naar hem vernoemd. In 1901, toen Kralingen officieel bij Rotterdam ging horen, werd de naam veranderd naar de Aegidiusstraat. Zoals het een goede miljonair betaamt, verdeelde Theodorus vlak voor zijn dood zijn fortuin onder zijn zoons. Een aantal van hen mocht de rest van hun leven rentenieren, de meer ondernemingsgezinden kregen een fabriek. Hij kocht een slepersbedrijf voor Theodorus jr., een papierfabriek voor zijn schoonzoon Clemens en een suikerfabriek voor Karel.

Karel Lemm verdeelde de verantwoordelijkheden van deze onderneming weer onder zijn eigen zoons (hij had zestien kinderen). Een van hen was mijn opa, Sjef. Na de Tweede Wereldoorlog brak de glorietijd van Lemm & Co aan: dankzij de groeiende welvaart ontdekten steeds meer mensen het verslavende suiker. Oom Aad was de creatieve van de zes broers: hij bedacht de schommelende loopband. Voorheen waren lolly’s altijd plat, omdat ze na het smeltproces inzakten. Maar door de lolly’s constant heen en weer te laten rollen, kregen ze de karakteristieke knotsvorm. Lemco, zoals het merk was gaan heten, bracht ook andere klassiekers als Antaflu en Tumtum op de markt.

Toen ik geboren werd, was Lemco allang verkocht aan het bedrijf Pervasco en was mijn opa met pensioen. Het geld van Theodorus Lemm was op. Mijn opa zat altijd in een hoekje van het bejaardentehuis en sprak zelden. Ik heb hem nooit over zijn Willy Wonka-wereld kunnen vragen. De koekjes en zuurtjes die mijn oma me gaf, waren oud en hard. Ik weet nog wel dat mijn vader eens voor een reclameopdracht bij Mars langsging, en thuis kwam met een kartonnen doos vol snoepgoed. Ze waren vereerd geweest om een nazaat van de beroemde suikerfamilie te ontmoeten.

Misschien ben ik niet helemaal objectief, maar ik vind de salmiakknotsen de beste lolly’s ter wereld. Soms staan ze bij de wc in een club in een schaaltje naast de pepermuntjes of krijg je er eentje bij het afrekenen in een restaurant. Dan voel ik een vreemde trots en heb ik zin om tegen het mooie meisje naast me te zeggen: “Die lolly, die heeft mijn familie bedacht.” Ik denk niet dat het echt indruk maakt, maar misschien is ze ook een fan. Andere families hebben Nobelprijswinnaars voortgebracht, atleten, acteurs. Mijn familie kwam met de schrik van elke tandarts.

Mijn vrienden geloven me maar net als ik ze dit verhaal vertel. Er is zelfs een Wikipedia-pagina over de lolly’s, maar ze blijven sceptisch. “Het zou wel je beste grap zijn,” zei Rob geamuseerd. “Dan lig je op je sterfbed en zeg je: ‘Kom dichterbij jongens… Weten jullie nog van die Lemco Lolly’s? Dat… was… bull… shit… haha.’ En dan sterven.” Maar het is echt waar. Geloof me. Heus.

Mail

Rutger Lemm is schrijver, grappenmaker en scenarist. In 2015 verscheen zijn debuut, 'Een grootse mislukking'. Hij is een van de oprichters van Hard//hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Een stem van een muze

Een stem van een muze

Bij het schilderen van een portret geven kunstenaar en muze zich bloot. Het resultaat is de interpretatie van de kunstenaar. Wat nou als ook de muze zou kunnen praten? Lees meer

 Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met name kleine webshops zijn vaak genoodzaakt om (veel) groter verpakkingsmateriaal te gebruiken. Illustrator Chloé Pérès-Labourdette brengt het nieuws in beeld. Lees meer

AVS:

Knuffels, superhelden en opgroeien

Deze week worden onze redacteurs blij van teddyberen, een maatschappelijk relevante superheldenserie en satire in zwart-wit. Lees meer

Interview: Suzanne Wallinga van Amsterdam Art

Verzamelen voor alle leeftijden tijdens het Amsterdam Art Weekend

Interim-directeur van Amsterdam Art Suzanne Wallinga vertelt hoe zij het verzamelen van kunst toegankelijk wil maken voor iedereen. Lees meer

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Moeten we een minister-president die Thatcher-fan is verwelkomen, alleen omdat ze een vrouw is? Lees meer

Of gewoon een boom

Of gewoon een boom

''We kunnen met schuim een nieuwe dampkring spuiten 
en van oceanen spiegels maken
alle fietshelmen, alle daken 
bedekken met restjes zilverpapier'' Lees meer

Ware kennis… Wat is dat eigenlijk en hoe vinden we die?

Ware kennis... Wat is dat precies en hoe vinden we die?

Ware kennis is kennis die door zo veel mogelijk mensen is ingegeven. Toch houden sommige leerprogramma’s van de studie filosofie nog geen of erg weinig rekening met de wijze waarop categorieën als gender, klasse en etniciteit invloed hebben op de politieke theorieën van een filosoof. En daar moet heel snel verandering in komen, aldus Stefanie Gordin. Lees meer

Vacature voor hemelbestormers: Hard//hoofd zoekt makers!

Hard//hoofd zoekt talent!

Wij zoeken vrije geesten, rusteloze zielen en ambitieuze daedalussen die ons tijdschrift structureel willen komen versterken als lid van de redactie. Lees meer

 Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

'Ik neem de eerste hap, dan neem jij de tweede,' zegt Sara Sadok, voor ze een hap neemt van een karameldonut. Lees meer

Hard//talk: Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Door haar eigen universiteit voor het gerecht te slepen, hoopt UvA-student Tammie Schoots de vrije en emancipatoire kern van het onderwijs te beschermen. Lees meer

Pictionary voor beginners

Pictionary voor beginners

"Ik wil je zeggen dat dit het moment is
het moment om mijn mond als een schelp aan je oren te leggen
en de hele wereld die nu zee is daar te horen ruisen." Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Hoe kunnen we zorgen dat een ziekte ‘gewoon’ een ziekte is en het lijden niet wordt versterkt door de denkbeelden die we eropna houden? In een tijd waarin bijna 60% van de bevolking met een chronische ziekte leeft is het belangrijk stil te staan bij hoe een ziekte-idee van invloed kan zijn op de ervaring van het ziek zijn, stelt Tiare van Paridon. Lees meer

Tabak en rooksignalen

Tabak en rooksignalen

De verteller van dit verhaal leeft al meer dan twee jaar teruggetrokken in een blokhut in het bos, tot op een dag zijn voorraad tabak op is. Er zit niks anders op dan terug te keren naar de bewoonde wereld. Lees meer

 Geen regenboog op de refoschool

Geen regenboog op de refoschool

Jongeren op reformatorische scholen geven aan dat er in de praktijk best over verschillen in geaardheid kan worden gepraat, maar dat betekent niet dat ze zelf voor hun identiteit uit durven komen. Lees meer

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

De schrijver van deze brief ging tegelijkertijd en naar dezelfde school als de kinderen van minister Arie Slob, en leeft nog altijd met de wonden van de homofobie op die school. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 38

(Amateur)kunst en de vrouwelijke Freek

Deze week worden onze redacteurs blij van dierenweetjes, vorken met persoonlijkheid en een podcast als vervanging voor het museum. Lees meer

Zilt

Zilt

''wij zeggen dat het niet erg is van de barsten
die we met onze vingertoppen volgen
als autowegen naar het zuiden''
Ellis Meeusen is één van de 160 klimaatdichters die samen de bundel Zwemlessen voor later maakten. Zij hebben één gedeelde zorg: de toestand van de aarde. Geïllustreerd door Lisette van der Maten. Lees meer

Column: Onherroepelijk nee

Onherroepelijk nee

Iduna Paalman leest brieven uit 1764 en herkent daar iets in: de angst voor het verlies van vrijheid. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan