Asset 14

Gelul

Vaak praat je met een doel. Je geeft een presentatie, of ontmoet een belangrijk contact. Je vraagt de slager of het onsje meer mag zijn, of je schreeuwt een aanwijzing naar de flegmatieke rechtsbuiten. Je woorden hebben een functie en de conversatie heeft een beoogd eindpunt.

Maar de fijnste gesprekken zijn natuurlijk de gesprekken die nergens over gaan. De associatieve praatjes die oeverloos door kaatsen. Uitdrukkingen als ‘oeverloos gelul’ of ‘hij raakte kant noch wal’ hebben een negatieve connotatie, maar als je goed leest zie je dat deze grenzeloosheid juist een oceaan aan mogelijkheden opent. Ik begin, jij haakt in, ik repliceer, jij lacht, ik luister ademloos, jij vertrouwt me iets toe, ik vertel je mijn favoriete verhaal, jij wordt herinnerd aan je kindertijd. Het is allemaal onzin, maar wel de beste onzin die er is. Niet nadenken, geen zelfbewustzijn, geen nut of doel. Gewoon ouwehoeren.

Ik leef op geleuter. Als jongetje werd ik al vaak de klas uit gestuurd wegens ‘kletsen’, dan wel mondeling, dan wel op briefjes. Nu is die behoefte alleen maar groter geworden, vanwege mijn werksituatie: alleen thuis achter de laptop. Gelukkig is er gezwets waar ik ook in deze situatie aan kan meedoen. Op Facebook natuurlijk – laten we eens niet te negatief doen over onze blauwe vriend, maar erkennen dat het daar vaak ook heel gezellig is. Heel soms bel ik een vriend en hangen we, net als vroeger, een uur aan de lijn terwijl we allebei op de vloer van onze kamer liggen. En dan zijn er nog de Podcasts.

Marc Maron is een behoorlijk goede comedian, maar een aantal jaar geleden ontdekte hij zijn grootste talent: interviews. Hij begon in zijn garage collega’s en helden te interviewen voor zijn WTF-show. Het werd al snel een groot succes. Maron is een ongelofelijke neuroot (Joods uiteraard), die elke uitzending begint met een vermakelijke monoloog over de arrogantie van zijn katten of de grillen van zijn vrouw. Vervolgens schakelt hij naar het interview. Hoewel, die term is niet helemaal correct. Het interview is een edele journalistieke vorm, die oefening en studie vergt. Maron bereidt zich niet of nauwelijks voor, maar gaat de interactie aan zoals zichzelf. Gewoon, met zijn eigen interesses, vragen en verhalen. Het levert bijzonder openhartige gesprekken op, met doodgeïnterviewde beroemdheden die blij verrast met Marons openheid zijn. Naast comedians ontvangt hij inmiddels ook andere kunstenaars: muzikanten als Nick Cave of schrijvers als David Sedaris. De dubbelaflevering met zijn vroegere beste vriend Louis CK is een aanrader: ze praten vrij over hun stukgelopen vriendschap, maar hun oude intimiteit laat zeldzaam veel emoties toe.

Marc Maron lult.

Een navolger van Marons gewauwel is Jeff Garlin, beter bekend als de dikke manager van Larry David in Curb Your Enthusiasm. In zijn show By The Way ontvangt hij voor een live publiek mensen die hij bewondert en grappig vindt: Larry David, Lena Dunham, Will Ferrell, Jeff Tweedy, Judd Apatow. Ook hier is er sprake van twee mensen die wellustig kwebbelen, met Garlins persoon als motor van de conversatie. Het levert (vanwege het aanwezige publiek) niet zozeer openhartige, maar wel hilarische momenten op; met name de afleveringen met David en Ferrell zijn goud waard.

Overigens is er ook een telg van het babbel-genre die helaas flink tegenvalt. Jerry Seinfeld, meester van de onzin, probeerde onlangs met Comedians in Cars Getting Coffee zijn voorliefde voor klassieke auto’s, koffie en gesprekken te combineren in een videoformat. Helaas zijn deze gesprekken vaak (door een overmaat aan camera’s) te geforceerd, of gewoon saai.

Nee, dan het project We Think Alone van kunstenaar Miranda July (You And Me And Everyone We Know). Zij verzamelde e-mails van bekende personen als (weer) Lena Duhnam en Etgar Keret, die per thema aan je doorgestuurd werden. Het project eindigde onlangs, maar met name de e-mails van Dunham zijn ontroerend en grappig, in al hun stomme onzinnigheid. Hier is er een aantal verzameld.

Misschien is gelul wel zo fijn omdat uiteindelijk alles chaos is, en we ondanks onze schijn van orde ons uiteindelijk toch het meest thuis voelen in de oeverloosheid van het bestaan.

Mail

Rutger Lemm is schrijver, grappenmaker en scenarist. In 2015 verscheen zijn debuut, 'Een grootse mislukking'. Hij is een van de oprichters van Hard//hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Verf op je kleren #1 - Het Proces

Verf op je kleren #2 - Fictie en werkelijkheid

Waar ligt de grens tussen fictie en werkelijkheid, en hoe zet je die grens op spanning, zonder dat het saai of aanstellerig wordt? Lees meer

Column: Ik wens je alle goeds

Ik wens je alle goeds

Een afwijzing komt Eva koud op haar dak vallen. ‘Ik vond hem leuk, hij vond mij ook leuk, hij vond mij dus niet leuk, ik ben gewoon niet leuk genoeg.’ Lees meer

Kak! Een kritische kunstkoerier over De Kunstbode 1

Kak! Een kritische kunstkoerier over De Kunstbode

Als 'kritische kunstkoerier' neemt Marc Schoorl je mee door de kunstbijlage van zijn favoriete ochtendkrant. Lees meer

Nieuws in beeld: En hoe zit het met de achterstand in welzijn?

En hoe zit het met de achterstand in welzijn?

Na twee jaar af en aan wel en geen onderwijs op school te hebben gehad, ervaren leerlingen dat er 'hiaten in hun kennis' zijn ontstaan. Lees meer

Koop de roze bril

Koop de roze bril

Lang geloofde Shulamit Löwensteyn dat een ingebouwd stapelbed de oplossing zou zijn voor al haar moeilijkheden. Had ze daar gelijk in? Een tip over tulpen, taart en het kopen van troost. Lees meer

Automatische concepten 73

Engeland is gesloten

Maar liefst 28.000 vluchtelingen staken in 2021 het Engelse Kanaal over, met gevaar voor eigen leven. Lees meer

Nieuwe coronificatie

Nieuwe coronificatie

Marthe van Bronkhorst opent het nieuwe jaar op poëtische wijze. Lees meer

Column: Het enige woord dat het omschrijft

Het enige woord dat het omschrijft

Het voorlopig laatste uitstapje naar de bios met haar vader krijgt voor Eva een duistere lading. Lees meer

Verf op je kleren #1 - Het Proces

Verf op je kleren #1 - Het Proces

In Verf op je Kleren onderzoekt schrijver en documentairemaker Tiemen Hageman alle aspecten van het creatieve proces. Hij gaat in gesprek met allerlei creatieve makers, over hun proces en hoe je dat nou eigenlijk doet, werk maken. In deze eerste aflevering: schrijvers Martijn Brugman en Merlijn Huntjens. Lees meer

Stop met schrijven!

Stop met schrijven!

Jens Meijen vergelijkt het schrijfproces met auto-onderhoud en weet hoe je als schrijver goed zorgt voor je mentale gezondheid. Wat heeft schrijven te maken met het worden van een popster en waarom moet je volgens Jens eerst stoppen met schrijven? Lees meer

Ballen en Engelen

Ballen en Engelen

Na een klassiek ongemakkelijke kerstborrel op kantoor gaat Sascha mee naar huis met Ariane van hr. Maar dan neemt de avond een griezelige onverwachte wending... Een kerstverhaal van Loren Snel. Lees meer

Op elk potje past een probleempje

Op elk potje past een probleempje

Waarom moeten lesbische relaties in films altijd zo tragisch afgelopen? Esther Lamberigts pleit voor een positiever beeld van queer levens in hedendaagse media. Lees meer

Kon je maar aanbeden worden

Kon je maar aanbeden worden

Hologrammen, goud licht en een religieus lam laten Marthe van Bronkhorst zich klein voelen tijdens een kerkbezoek. Lees meer

Nieuws in beeld: Wat 'huist' er op de achterkant van de maan?

Wat 'huist' er op de achterkant van de maan?

Vond de Chinese maanlander een hutje, een kleine triomfboog, of toch maar gewoon een grote rots? Lees meer

Wees talentloos

Wees talentloos

Tijdens een date raakt Wolter de Boer verwikkeld in een socratisch vraaggesprek rond talent. Een tip over het afschaffen van aanleg. Lees meer

Nieuws in beeld: Weg met het kerstpakket!

Weg met het kerstpakket!

Er zit zelden iets in waar je op zit te wachten, laat staan iets van kwaliteit. Lees meer

Over geluk is het moeilijk praten 2

Over geluk is het moeilijk praten

Filmmaker Agnès Varda was een uitgesproken feminist. Julia de Dreu zag in haar een geestdriftige, politiek geëngageerde vrouw. Maar Varda's film 'Le bonheur' lijkt een ode aan het traditionele huwelijksgeluk. Wat wilde ze ons vertellen met dit onuitgesproken drama? Lees meer

Masterclass

Een vrouw die met zichzelf in de knoop zit besluit om een masterclass acteren te volgen. Een kort verhaal door Renske van den Broek over opnieuw leren lopen, majorettemeisjes en vrede sluiten met wie je bent. Lees meer

Stemmen op je zestiende voor een sterkere democratie

Het is goed voor Nederland als zestienjarigen mochten stemmen, zegt Jazz Komproe. Lees meer

Ik sla een praatje op het Godenpad

Shimanto Reza gaat tegen zijn achterhoofdstem in en ontdekt de waarde van taboes. Lees meer