Asset 14

Gelul

Vaak praat je met een doel. Je geeft een presentatie, of ontmoet een belangrijk contact. Je vraagt de slager of het onsje meer mag zijn, of je schreeuwt een aanwijzing naar de flegmatieke rechtsbuiten. Je woorden hebben een functie en de conversatie heeft een beoogd eindpunt.

Maar de fijnste gesprekken zijn natuurlijk de gesprekken die nergens over gaan. De associatieve praatjes die oeverloos door kaatsen. Uitdrukkingen als ‘oeverloos gelul’ of ‘hij raakte kant noch wal’ hebben een negatieve connotatie, maar als je goed leest zie je dat deze grenzeloosheid juist een oceaan aan mogelijkheden opent. Ik begin, jij haakt in, ik repliceer, jij lacht, ik luister ademloos, jij vertrouwt me iets toe, ik vertel je mijn favoriete verhaal, jij wordt herinnerd aan je kindertijd. Het is allemaal onzin, maar wel de beste onzin die er is. Niet nadenken, geen zelfbewustzijn, geen nut of doel. Gewoon ouwehoeren.

Ik leef op geleuter. Als jongetje werd ik al vaak de klas uit gestuurd wegens ‘kletsen’, dan wel mondeling, dan wel op briefjes. Nu is die behoefte alleen maar groter geworden, vanwege mijn werksituatie: alleen thuis achter de laptop. Gelukkig is er gezwets waar ik ook in deze situatie aan kan meedoen. Op Facebook natuurlijk – laten we eens niet te negatief doen over onze blauwe vriend, maar erkennen dat het daar vaak ook heel gezellig is. Heel soms bel ik een vriend en hangen we, net als vroeger, een uur aan de lijn terwijl we allebei op de vloer van onze kamer liggen. En dan zijn er nog de Podcasts.

Marc Maron is een behoorlijk goede comedian, maar een aantal jaar geleden ontdekte hij zijn grootste talent: interviews. Hij begon in zijn garage collega’s en helden te interviewen voor zijn WTF-show. Het werd al snel een groot succes. Maron is een ongelofelijke neuroot (Joods uiteraard), die elke uitzending begint met een vermakelijke monoloog over de arrogantie van zijn katten of de grillen van zijn vrouw. Vervolgens schakelt hij naar het interview. Hoewel, die term is niet helemaal correct. Het interview is een edele journalistieke vorm, die oefening en studie vergt. Maron bereidt zich niet of nauwelijks voor, maar gaat de interactie aan zoals zichzelf. Gewoon, met zijn eigen interesses, vragen en verhalen. Het levert bijzonder openhartige gesprekken op, met doodgeïnterviewde beroemdheden die blij verrast met Marons openheid zijn. Naast comedians ontvangt hij inmiddels ook andere kunstenaars: muzikanten als Nick Cave of schrijvers als David Sedaris. De dubbelaflevering met zijn vroegere beste vriend Louis CK is een aanrader: ze praten vrij over hun stukgelopen vriendschap, maar hun oude intimiteit laat zeldzaam veel emoties toe.

Marc Maron lult.

Een navolger van Marons gewauwel is Jeff Garlin, beter bekend als de dikke manager van Larry David in Curb Your Enthusiasm. In zijn show By The Way ontvangt hij voor een live publiek mensen die hij bewondert en grappig vindt: Larry David, Lena Dunham, Will Ferrell, Jeff Tweedy, Judd Apatow. Ook hier is er sprake van twee mensen die wellustig kwebbelen, met Garlins persoon als motor van de conversatie. Het levert (vanwege het aanwezige publiek) niet zozeer openhartige, maar wel hilarische momenten op; met name de afleveringen met David en Ferrell zijn goud waard.

Overigens is er ook een telg van het babbel-genre die helaas flink tegenvalt. Jerry Seinfeld, meester van de onzin, probeerde onlangs met Comedians in Cars Getting Coffee zijn voorliefde voor klassieke auto’s, koffie en gesprekken te combineren in een videoformat. Helaas zijn deze gesprekken vaak (door een overmaat aan camera’s) te geforceerd, of gewoon saai.

Nee, dan het project We Think Alone van kunstenaar Miranda July (You And Me And Everyone We Know). Zij verzamelde e-mails van bekende personen als (weer) Lena Duhnam en Etgar Keret, die per thema aan je doorgestuurd werden. Het project eindigde onlangs, maar met name de e-mails van Dunham zijn ontroerend en grappig, in al hun stomme onzinnigheid. Hier is er een aantal verzameld.

Misschien is gelul wel zo fijn omdat uiteindelijk alles chaos is, en we ondanks onze schijn van orde ons uiteindelijk toch het meest thuis voelen in de oeverloosheid van het bestaan.

Mail

Rutger Lemm is schrijver, grappenmaker en scenarist. In 2015 verscheen zijn debuut, 'Een grootse mislukking'. Hij is een van de oprichters van Hard//hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Een dag uit het leven

Een dag in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt

Er zijn zoveel dingen die je zou kunnen zijn. Bioboer, au-pair à Paris, muze, schrijver, schilder, heks... En tegelijk heb je maar één leven om al je ambities in waar te maken. Lies Jo Vandenhende deconstrueert deze tragiek liefdevol door ons een dag mee te nemen in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt. Met een illustratie van Tonke Koppelaar. Lees meer

Automatische concepten 38

Hard//hoofd zoekt een nieuwe adjunct-hoofdredacteur

De adjunct-hoofdredacteur denkt mee over de koers van het tijdschrift en heeft een stem in belangrijke beslissingen. Lees meer

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties) 2

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties)

Ter ondersteuning van de chef Illustratie zijn wij op zoek naar een beeldredacteur illustraties. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 43

Lekker soggen

Deze week worden onze redacteurs blij van lachen om Mark R., lessen over de media en het kunnen bijdragen aan de vismigratie in Utrecht. Lees meer

Een ritje maken

Een ritje maken

In dit verhaal van Sonja Buljevac maken Renée en haar oma een wandeling bij de boulevard van Vlissingen. Terwijl haar oma volop geniet, wordt Renée geconfronteerd met de gebeurtenissen van de vorige nacht. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Eindelijk lente

Eindelijk lente

Deze week worden we blij van een fijn boek, roze k-pop en Den Bosch. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer

De dochter van Baba Yaga met illustratie van Micky Dirkzwager

De dochter van Baba Yaga

Saar, een slapeloze studente, leeft op dubbeldrop en kan haar ex niet vergeten. Op een nacht belt ze haar moeder. ‘Vanaf mijn drieëntwintigste werd het allemaal beter, Saar.’ Is er hoop? Een rauw sprookje van Lena Plantinga over het herstellen van je vrouwelijke intuïtie, of pogingen doen tot. Lees meer

Nieuws in beeld: 12

'App me als je thuis bent'

Na de dood van de 33-jarige Sarah Everard uiten steeds meer Britse feministen hun woede over de mensen die hen zouden moeten beschermen: de politie is onderdeel van hun onveiligheid, zeggen zij. Lees meer

Alsof het stil was 1

Alsof het stil was

In dit korte verhaal van Janna Claudius slapen een van elkaar vervreemde moeder en dochter een nachtje op dezelfde kamer. Lees meer