Het is bijna sluitingstijd. Sinds vanmorgen loop ik al door deze supermarkt. Toen duwde ik één boodschappenkarretje, nu trek ik een keten van vier achter me aan. Gelukkig is Frits er om mij emotioneel bij te staan, want er gaat een hoop door je heen op zo’n dag. Frits begrijpt dat, want hij doet ook aan extreme bonus karting. We hebben elkaar ontmoet op een site voor bonusbuddy’s. Je hebt elkaar ook wel nodig, want het is een slopend proces. Maanden ben je aan het bijhouden welke producten in de bonus zitten en nét wanneer je op stap wil om je grote slag te slaan, gaan sommige van die producten weer uit de bonus en kan je dus van voren af aan met je berekening beginnen.
Maar vandaag is de grote dag, want alles lijkt eindelijk te kloppen. Met een kofferbak vol statieflessen, keurig gesorteerd naar waarde, een stapel gevulde zegelboekjes én natuurlijk die onmisbare blauwe totem, de bonuskaart, zijn wij op stap gegaan. En zónder portemonnee, want de grote kick is natuurlijk om voor een heel jaar boodschappen te doen zonder een cent te hoeven betalen. Wanneer de missie mislukt – en daarvoor hoeft maar een barcode verkeerd geplaatst te zijn, of iets niet gepakt te worden door de flessenautomaat - stort mijn wereld in.
Het kassameisje ziet ons aankomen. Wij hebben van tevoren al met de filiaalmanager afgesproken dat wij de laatste klanten zullen zijn, zo hoeft er niemand in de rij ons magische moment te verstoren met ongeduldig gevloek. Zelfs als alles in één keer goed gaat kan het afrekenen nog zeker een half uur in beslag nemen. Het zenuwslopende moment gaat zo beginnen. Als alles goed gaat kan ik vannacht onder meer zestig flessen Sanex-douchegel, veertien meter Peijnenburg-ontbijtkoek en een flink assortiment paasdecoratie in de voorraadkamer opslaan. Frits zal mijn hand vast moeten houden terwijl het kassameisje alle producten scant en we het totaalbedrag steeds verder op zien lopen. Dan is het wachten op de allesbepalende vraag: ‘‘Heeft u een bonuskaart?’’
Extatisch geluk bij de kassa
Onze grote inspiratie is het programma Extreme Couponing, dagelijks te zien op de verslavende vrouwenzender TLC. Mocht ik ooit uitgenodigd worden voor Zomergasten, zal ik hier zeker een fragment van tonen. Het is hypnotiserende televisie, omdat je meegezogen wordt in de zinloze obsessies van eenzame zielen (meestal huisvrouwen, soms een zonderlinge man en heel af en toe een militair opererend gezin of een ludieke studentenvereniging.) Ondanks deze minuscule variaties is elke aflevering volstrekt inwisselbaar.
Maar het systeem van Amerikaanse supermarkten is wel een stuk ingewikkelder dan die van de Appie, hoor. Er zijn kortingen op kortingen mogelijk, maar alleen in bepaalde combinaties, en zo is er nog een aantal onzekere variabelen dat het geluid van epische filmmuziek onder het gescan van de kilo’s coupons geheel rechtvaardigt. Iemand die voor duizenden dollars aan schoonmaakmiddelen en chocoladekoekjes op de band heeft gezet en dan toch nog vijftig cent moet betalen, zou - wanneer de cameraploeg verdwenen is en het grote inruimen kan beginnen - nog best wel eens de gaskraan een slinger kunnen geven. Want wat Frits en ik en al onze soortgenoten hamsteren is niet zomaar een weeshuis aan levensmiddelen, het is de broze illusie van controle over ons leven.
