Asset 14

Doe als een Noorman

Elke vakantie naar het buitenland is een kans om een andere blik op de wereld te krijgen. Niet zozeer omdat je dingen ziet die je normaal niet ziet (een berg, een fresco, een albatros), maar omdat je mensen ontmoet met andere gewoonten en een andere instelling. Ja, ik geloof in zoiets als een volksgeest. Niet in de zin van een of andere mystieke essentie, maar als een kwestie van ingesleten gedragsnormen, die vast te maken hebben met de geschiedenis, het weer en wellicht ook de genen. Hoe dan ook is het voor de gemiddelde Italiaan normaler om uitbundig te doen dan voor de gemiddelde Belg, en zul je eerder een hartelijke Amerikaan tegenkomen dan een hartelijke Rus.

Mijn laatste vakantie was naar Noorwegen. Ik zag schepen die nog op poolexpeditie zijn geweest, mollige beelden, veel water, veel bomen en veel bergen, maar wat het meeste opviel was hoe rustig de Noren zijn. Ik moest daar even aan wennen, want het is een vreemd soort rust, een rust, namelijk, waar niets ongemakkelijks achter lijkt te zitten. Geen arrogantie, geen schaamte, geen jarenlange zentraining die elk moment weer in elkaar kan kruimelen. Het is een ingetogenheid die geaccepteerd is als de standaard, precies zoals Susan Cain het graag zou zien. Dit zijn mensen die gewend zijn aan dagen en aan nachten waar geen eind aan komt. Misschien komt het daardoor. Tijd speelt geen rol meer – merkte ik ook toen ik in een hele gemoedelijke file terechtkwam. Of misschien voelen Noren zich als grote honden, die geen drukte meer hoeven te maken omdat ze weten dat ze sterk zijn. Zij waren het die als eersten de Zuidpool bereikten en een beetje hedendaagse Noor rent in het weekend met gemak en op z’n gympen drie rondjes over een berg. Hoe het ook komt, ze zijn kalm zonder saai te worden.

Halfnaakte Noor die van een steile helling galoppeert. Foto: Emy Koopman

In Noorwegen kwam ik erachter dat we tijdens de VARA oudejaarsconference van 2012 voorgelogen zijn. Het was de running gag tijdens die conference: elke keer als wij Nederlanders het goed doen op een lijstje, is er één land dat boven ons staat – Finland. Dit is niet waar. Niet de Finnen hebben de hoogste levensstandaard, maar de Noren. Het hangt af van het specifieke ‘beste-land-om-in-te-leven’-lijstje of ze niet door Australië verslagen worden, maar binnen Europa zijn zij de absolute winnaars. In de UN Human Development-lijst staan ze al jaren op 1 (Nederland haalde dit jaar de nr. 4). Het lijkt erop dat je in Noorwegen de grootste kans hebt op een lang en gelukkig leven.

De redenen volgens het UN rapport? Natuurlijk: het is er veilig, het is er schoon, er is een sterke verzorgingsstaat (gespekt door belastingen en olieinkomsten), en de inkomens zijn hoog. Maar het belangrijkste, dat waarop de Noren hoger scoren dan wie dan ook: vertrouwen. Volgens het UN rapport vindt 74% van de Noren dat de meeste mensen te vertrouwen zijn, veel hoger dan het wereldgemiddelde, dat op 50% blijft steken. De Noren zijn er ook vele malen zekerder van dan andere volken dat hun familie en vrienden er voor hen zullen zijn.

Natuurlijk is niet alles perfect in Noorwegen. Er is een onverklaarbare overdaad aan kappers, drank is veel te duur en er hangen bedelaars rond in de paar grotere steden. We hoeven ook niet alles van hen over te nemen, zelf doen we het immers ook lang niet slecht. Maar een beetje meer kalmte en vertrouwen, alleen van het idee al gaan mijn mondhoeken langzaam omhoog.

Mail

Emy Koopman was jarenlang Hard//hoofd-redactielid en is literatuurwetenschapper, psycholoog en schrijver. Ze debuteerde in 2016 met de roman Orewoet. Haar meest recente boek Tekenen van het universum verscheen in januari 2022 bij uitgeverij Prometheus.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Afgelopen woensdag opende het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië. Onze chef kunst Jorne Vriens zag hoe kunstenaar Renzo Martens in huilen uitbarstte toen hij sprak over zijn samenwerking met zijn Congolese medekunstenaars. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

De buschauffeur

De buschauffeur

'Kijk door me heen als door de voorruit'. In deze gedichtenreeks van Angelika Geronymaki probeert een buschauffeur krampachtig de kortstondigheid - in tijd, plaats, interactie - te behouden die eigen is aan zijn baan. Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Vacature Lid Raad van Toezicht

Vacature Lid Raad van Toezicht

Hard//hoofd wil per 1 juni de driekoppige Raad van Toezicht uitbreiden met twee nieuwe leden waaronder een voorzitter. Mocht je willen reageren dan ontvangen wij graag voor 1 mei een reactie. Lees meer

:Oproep: Wie illustreert de erotische verhalen van het Rode Oor?

Oproep: Wie illustreert de erotische verhalen van het Rode Oor?

De Stoute Stift is de gloednieuwe illustratiewedstrijd van deBuren, Stripgids, Hard//hoofd en Stichting Nieuwe Helden. Meedoen? De deadline is 1 mei 2024 (10:00). Lees meer

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva nodigt twee vrienden uit om bij haar te komen eten. Ze hoopt dat dit het begin zal zijn van een nieuwe vriendengroep. Lees meer

Witte tranen

Witte tranen

Vaak kan geconfronteerd worden met een racistische misstap veel losmaken in witte vrouwen. Waar komt dat door? Fleur den Boer onderzocht het perfectionisme van witte vrouwen en hoe zogeheten 'witte tranen' racisme in de hand werken. Lees meer

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Wat hebben stieren en vrouwen gemeen? In dit essay ziet Barbara Haenen tijdens het bezoeken van een stierengevecht gelijkenissen met haar eigen ervaringen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn 1

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Marthe van Bronkhorst bekijkt hypocrisie als spectrum: hoe hypocriet ben jij op een schaal van Frans Bauer tot Johan Derksen? Lees meer

Bijsturen 1

Bijsturen

In dit essay legt Belle de Rode de vinger op de zere plek. Ze beschrijft hoe zij de rol van bijsturende kapitein op zich moet nemen omwille van haar zieke vader, terwijl ze juist afscheid had willen nemen van de kritische kapitein die in haar huisde. Lees meer

In je eentje achterblijven

In je eentje achterblijven

Als vriendin K. op een date gaat, denkt Eva van den Boogaard na over hun onuitgesproken pact. Zo lang ze beiden ongelukkig in de liefde zijn, hebben ze elkaar. Maar wat als er iemand dat pact uitstapt? Lees meer

Gelukkig zien jonge mensen het verband tussen toen en nu

Durf te leren van het verleden

Op Dag 150 van de wrede vergeldingsactie van Israël is een eind van de ‘slachting’ van Palestijnen nog niet in zicht. Schrijver Marte Hoogenboom vestigt haar hoop op activisten en journalisten die het verband tussen ‘toen’ en ‘nu’ durven zien. Lees meer

Fatma Shanan: de lichtelijke melancholie van het zomerse alleen zijn 1

Fatma Shanan | De lichtelijke melancholie van het zomerse alleen zijn

Een oase van rust midden in Berlijn. De kleine geschilderde landschappen en zelfportretten in de natuur van Fatma Shanan (1986, Israël) komen goed tot hun recht in de expositieruimte van Dittriech en Schlechtriem. De tentoonstelling ‘The Inn River’ bestaat uit een bescheiden aantal van negen schilderijen. Aucke Paulusma laat zien dat een aandachtige observatie loont, maar dat de schilderijen laten niet per se een vrolijke indruk achterlaten. Lees meer

Reden tot paniek

Reden tot paniek

In dit droomachtige en persoonlijke essay blikt Wouter Degreve terug op zijn jeugd, en hij onderzoekt de effecten daarvan op het heden. Want 'de kracht van de plek waar je bent opgegroeid mag je nooit onderschatten.' Lees meer

Geld lenen

Geld lenen

‘Het spijt me,’ zeg ik. ‘Voor dit alles.’ Ik gebaar om me heen. ‘Voor Nederland.’ In deze column van Anne Schepers ontmoeten twee vrouwen, die uitkijken naar hun avond in een wijnbar, een man die een treinkaartje naar Ter Apel bij elkaar probeert te sprokkelen. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer