Hier verschijnt elke dag een tip van een Hardhoofd-redactielid. Vandaag: Jacques Derrida in gesprek over de liefde en het zijn." /> Hier verschijnt elke dag een tip van een Hardhoofd-redactielid. Vandaag: Jacques Derrida in gesprek over de liefde en het zijn." />
Asset 14

Derrida en de liefde

Op Youtube staat een filmpje van Jacques Derrida, de Franse filosoof van de grote abstracties, die spreekt over de liefde. Het is een fragment uit een documentaire waarin Derrida een tijdje gevolgd wordt door twee filmmakers. Vermoedelijk houden ze ergens op weg van het ene college naar het andere een pauze. Een mooie gelegenheid om even over fundamentele zaken te praten.

Een van de filmmakers doet een subtiele suggestie: “Zeg eens wat over liefde?” Nu lijkt het soms schier onmogelijk om bij Franse filosofen vragen te stellen die met enthousiasme worden ontvangen, maar Derrida maakt het wel heel bont. Wild zwaaiend met zijn handen loopt hij door de kamer. “De liefde, de liefde, wat kan ik zeggen over de liefde?” Hij heeft een vraag nodig, een imperatief of een richting. Zomaar iets over de liefde zeggen wordt Derrida teveel. Even speelt hij Oost-Indisch doof: “Bedoelt u l’amour of le mort?” De reactie van de filmmakers op deze commotie mag van mij de geschiedenisboeken in. Ze laten zich op geen enkele manier van slag brengen. Ze zijn niet in beeld, maar je hoort een stem nonchalant zeggen: “Reageer dan op Plato, die heeft er ook iets over gezegd.”

Als ik een Franse filosoof was geweest, was ik op dat moment met mijn hoofd tegen de muur gaan bonken. Derrida daarentegen gebruikt de vraag om in de daaropvolgende twee minuten de essentie van de liefde te bespreken en die gelijk maar even te koppelen aan de essentie van het zijn. Die gaan volgens hem volstrekt hand in hand.
We moeten een onderscheid maken tussen het liefhebben van het wat en het wie. In het spel der verleiding schotelen we iemand vaak eigenschappen voor die niet tot onze essentie behoren: Schoonheid bijvoorbeeld en intelligentie. We worden al snel verliefd op zaken die niet tot iemands ware zijn behoren. Als die zaken om wat voor reden dan ook wegvallen, dan raken we teleurgesteld. Het onderscheid tussen het wie en het wat is de essentie van zijn en daarmee de essentie van de liefde. De grote valkuil is dat we verliefd worden op tijdelijke grapjes, een reputatie, een positie in de groep, mooie ogen of lange benen; allemaal zaken die tot het wat behoren. Pas als we iemand leuk vinden en niet iets, dan kunnen we liefhebben.

Ergens in dit filmpje spreekt Derrida een van de filmmakers aan met “Amy.” Ik viel als een blok voor Amy. Iemand die zulke nonchalante vragen stelt en Frans spreekt met zo’n belachelijk Engels accent, die kan niet anders dan leuk zijn. Maar ik zie er vanaf. Die zaken behoren namelijk tot het wat en niet tot het wie. Amy’s essentie, daar weet ik niets van. Hetzelfde geldt voor Derrida. Maar dat neemt niet weg dat ze samen een leuk filmpje hebben gemaakt. Het staat hier.

Mail

Tim

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Een stem van een muze

Een stem van een muze

Bij het schilderen van een portret geven kunstenaar en muze zich bloot. Het resultaat is de interpretatie van de kunstenaar. Wat nou als ook de muze zou kunnen praten? Lees meer

 Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met name kleine webshops zijn vaak genoodzaakt om (veel) groter verpakkingsmateriaal te gebruiken. Illustrator Chloé Pérès-Labourdette brengt het nieuws in beeld. Lees meer

AVS:

Knuffels, superhelden en opgroeien

Deze week worden onze redacteurs blij van teddyberen, een maatschappelijk relevante superheldenserie en satire in zwart-wit. Lees meer

Interview: Suzanne Wallinga van Amsterdam Art

Verzamelen voor alle leeftijden tijdens het Amsterdam Art Weekend

Interim-directeur van Amsterdam Art Suzanne Wallinga vertelt hoe zij het verzamelen van kunst toegankelijk wil maken voor iedereen. Lees meer

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Moeten we een minister-president die Thatcher-fan is verwelkomen, alleen omdat ze een vrouw is? Lees meer

Of gewoon een boom

Of gewoon een boom

''We kunnen met schuim een nieuwe dampkring spuiten 
en van oceanen spiegels maken
alle fietshelmen, alle daken 
bedekken met restjes zilverpapier'' Lees meer

Ware kennis… Wat is dat eigenlijk en hoe vinden we die?

Ware kennis... Wat is dat precies en hoe vinden we die?

Ware kennis is kennis die door zo veel mogelijk mensen is ingegeven. Toch houden sommige leerprogramma’s van de studie filosofie nog geen of erg weinig rekening met de wijze waarop categorieën als gender, klasse en etniciteit invloed hebben op de politieke theorieën van een filosoof. En daar moet heel snel verandering in komen, aldus Stefanie Gordin. Lees meer

Vacature voor hemelbestormers: Hard//hoofd zoekt makers!

Hard//hoofd zoekt talent!

Wij zoeken vrije geesten, rusteloze zielen en ambitieuze daedalussen die ons tijdschrift structureel willen komen versterken als lid van de redactie. Lees meer

 Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

'Ik neem de eerste hap, dan neem jij de tweede,' zegt Sara Sadok, voor ze een hap neemt van een karameldonut. Lees meer

Hard//talk: Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Door haar eigen universiteit voor het gerecht te slepen, hoopt UvA-student Tammie Schoots de vrije en emancipatoire kern van het onderwijs te beschermen. Lees meer

Pictionary voor beginners

Pictionary voor beginners

"Ik wil je zeggen dat dit het moment is
het moment om mijn mond als een schelp aan je oren te leggen
en de hele wereld die nu zee is daar te horen ruisen." Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Hoe kunnen we zorgen dat een ziekte ‘gewoon’ een ziekte is en het lijden niet wordt versterkt door de denkbeelden die we eropna houden? In een tijd waarin bijna 60% van de bevolking met een chronische ziekte leeft is het belangrijk stil te staan bij hoe een ziekte-idee van invloed kan zijn op de ervaring van het ziek zijn, stelt Tiare van Paridon. Lees meer

Tabak en rooksignalen

Tabak en rooksignalen

De verteller van dit verhaal leeft al meer dan twee jaar teruggetrokken in een blokhut in het bos, tot op een dag zijn voorraad tabak op is. Er zit niks anders op dan terug te keren naar de bewoonde wereld. Lees meer

 Geen regenboog op de refoschool

Geen regenboog op de refoschool

Jongeren op reformatorische scholen geven aan dat er in de praktijk best over verschillen in geaardheid kan worden gepraat, maar dat betekent niet dat ze zelf voor hun identiteit uit durven komen. Lees meer

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

De schrijver van deze brief ging tegelijkertijd en naar dezelfde school als de kinderen van minister Arie Slob, en leeft nog altijd met de wonden van de homofobie op die school. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 38

(Amateur)kunst en de vrouwelijke Freek

Deze week worden onze redacteurs blij van dierenweetjes, vorken met persoonlijkheid en een podcast als vervanging voor het museum. Lees meer

Zilt

Zilt

''wij zeggen dat het niet erg is van de barsten
die we met onze vingertoppen volgen
als autowegen naar het zuiden''
Ellis Meeusen is één van de 160 klimaatdichters die samen de bundel Zwemlessen voor later maakten. Zij hebben één gedeelde zorg: de toestand van de aarde. Geïllustreerd door Lisette van der Maten. Lees meer

Column: Onherroepelijk nee

Onherroepelijk nee

Iduna Paalman leest brieven uit 1764 en herkent daar iets in: de angst voor het verlies van vrijheid. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan