Hier verschijnt elke dag een tip van een Hardhoofd-redactielid. Vandaag: briljante Britse satire op de massamedia." /> Hier verschijnt elke dag een tip van een Hardhoofd-redactielid. Vandaag: briljante Britse satire op de massamedia." />
Asset 14

Chris Morris

“FACT X IMPORTANCE = NEWS!” De presentator, type te veel witte tanden en een veel te brede das, staat voor een groot scherm waar de grafiek van deze formule op geprojecteerd is en kijkt ons veelbetekenend aan. “It’s a scientific fact!” roept hij, en het nieuws gaat verder, na een te lange jingle met ophitsende muziek en de bekende journaal-achtige computeranimaties van woest spinnende wereldbollen. “En dan nu: Hoe Engeland naar de knoppen gaat! The Day Today: This is the Neeeeeeews!”

Het programma komt levensecht over, maar “The Day Today”, is geen nieuwsprogramma. Het is satire van de bovenste plank. Hoewel programmamaker Chris Morris de serie in 1994 maakte, is deze geenszins gedateerd en herkennen we direct elementen uit nieuwsshow’s van nu; er wordt een cartoonist opgetrommeld om “het nieuws met zijn messcherpe pen te illustreren in een vreselijk grappig plaatje”. Er worden flauwe grapjes uitgewisseld tussen presentatoren, idiote bruggetjes gemaakt. Er is een jolige sportverslaggever, en een Franse filosoof becommentarieert het nieuws met een diep klinkend, maar onbegrijpelijk verhaal. The Day Today is ongenadig grappig.

Morris’ latere programma, Brass Eye, was een stuk controversiëler. Dit is een reeks semi-fictieve documentaires, die ingaat op grote, publiek gevoelige onderwerpen als drugs, sex, moreel verval en pedofilie. Het is een briljante combinatie tussen een gewone satire en een verborgen camera-programma. Op de manier die bijvoorbeeld Sacha Baron Cohen later van hem overnam neemt hij bekende Britten op de hak met grootse, fictieve “public awareness”-campagnes en laat ze voor de camera de meest idiote dingen zeggen.

Zo komt in de aflevering over drugs een hele trits aan MP’s en televisiepersoonlijkheden aan het woord, die kijkers waarschuwen tegen de gevaarlijke nieuwe partydrug “Cake” , een hype onder jongeren die, zo spreken de bezorgde burgers, uit Praag is overgewaaid en daar al duizenden slachtoffers gemaakt heeft. “Cake is a made-up metabolically bisterbile drug, it’s made of chemicals!” zeggen ze onder de hoede van Morris’ anti-drugs organisatie “Fukd & Bombd”. Mensen wordt geadviseerd hun kinderen op te sluiten in archiefkasten, omdat er een pedofiel “vermomd als een school” is gesignaleerd. Shannon Dorothy meldt zich aan als ambassadrice voor A.A.A.A.A.A.Z., een organisatie die het opneemt voor een Oost-Duitse olifant wier slurf door dierentuinstress is vast komen te zitten in haar eigen anus. Vooroordelen en boerenwijsheid worden genadeloos vastgelegd in de aflevering over De Wetenschap (“Has science gone too far yes or no?”)

Brass Eye is niet alleen maar grappig, geen kwestie van simpel politiek incorrect schoppen. De pedofilie-uitzending werd uitgezonden vlak voordat tabloid The Sun de foto’s van vermeende pedofielen op de voorpagina afdrukte, wiens huizen vervolgens in brand werden gestoken. Het Britse parlement sprak een paar jaar geleden een week lang over het verbieden van de drug “miauwmiauw”, waarvan later bleek dat deze helemaal niet bestond; het was een totale mediahype.

In Nederland hebben we de krokodil van Gouda en de breezerseks. Brass Eye benadrukt pijnlijk precies hoe smerig sommige media inspelen op nare dingen en schaamteloos morele paniek aanwakkeren om kijkcijfers te winnen. Ook toont het aan dat sommige publieke personen, en niet alleen de presentator van Deal or No Deal, maar ook parlementsleden, voor de grootste populistische nonsens komen opdraven. En voor een paar minuutjes airtime de raarste dingen zullen zeggen, zonder onderzoek vooraf of een greintje zelfreflectie. IJdele mediahoeren zijn het. Uit alles wat Morris maakt, spreekt een oprechte woede over het geleuter, de stomme formatjes en de holle onzin die ons door massamedia gevoerd worden. Ik zal nooit meer op dezelfde manier naar de televisie kijken.

Morris debuteerde eerder dit jaar met zijn eerste film, Four Lions. Wederom gaat hij de controverse niet uit de weg; het is een comedy over moslimterrorisme. Ik wacht de Nederlandse premiere met spanning af.

Al het werk van Chris Morris is te vinden op www.cookdandbombd.co.uk

Mail

Hiske Versprille

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
het laatste
 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 1

Een radslag weg

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om een Ottolenghi-recept uit te proberen of de badkamer opnieuw te betegelen. Lees meer

Ons hulsel ligt verscholen

Emma Zuiderveen onderzoekt de digitale werkelijkheid in deze twee gedichten over performance, schijn en vega-worst. Lees meer

Tip: Ga een potje schaken

Ga een potje schaken

Jihane Chaara heeft een hobby uit de oude doos nieuw leven ingeblazen: het schaken. Het spel blijkt een grote metafoor voor het echte leven. Een tip om niet te haasten, je verbeelding in te zetten en natuurlijk om een vermakelijk spel te spelen. Lees meer

Kosmische Mixtape 1

Kosmische Mixtape

Een playlist met kosmische muziek om onze themaweek uit te luiden in stijl! Lees meer

Automatische concepten 36

So simple that we couldn't

Twee mannen zoeken antwoorden op vragen die ze niet begrijpen, om tot een allesomvattend inzicht te komen. Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Hemellichaamgedichten

Alle sterrenstelsels drijven langzaam uit elkaar

Yentl van Stokkum is behoorlijk fan van sterrenkunde. Voor de Kosmische Week schreef ze een reeks gedichten over astronauten, zwarte gaten en afgebeeld worden met een stralenkrans (ook al ben je daar eigenlijk te bescheiden voor). Lees meer

Alles Vijf Sterrenbeelden: Een kosmische quarantaine 7

De kosmische kijk- en luisterhoroscoop

Onze mediums hebben een horoscoop gemaakt om je weer terug op aarde te brengen. Voor als je even uit je hoofd en in je scherm of je speakers wilt. Lees meer

De aarde als jukebox

De aarde als jukebox

Imre van Son nodigt je met dit verhaal uit om deel te nemen aan een kosmische Zoom-vergadering. Wees gewaarschuwd: ‘Subtiele signalen die je in een offline-gesprek opvangt – lichaamstaal gezichtsuitdrukkingen, robot-expressie – ontbreken of worden vertekend in een online conversatie.’ Lees meer

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Al jaren kijkt Marte Hoogenboom uit naar de lancering van James Webb, de opvolger van de beroemde Hubble-telescoop. We doen alles om onze plek in het heelal te begrijpen, terwijl we soms alleen maar willen horen dat het wel goedkomt met ons. Lees meer

Het Archief der Verloren Gedachten

Het Archief der Verloren Gedachten

Voor de Kosmische Week schreef Annemieke Dannenberg een kort verhaal over Gijsje Nachtegaal: een eenzame oudere die op zoek is naar een verloren gedachte... en daarbij wordt geholpen door een mysterieus call-center. Lees meer

 Kosmisch perspectief

Kosmisch perspectief

Tomas Mutsaers zoekt in zijn werk naar het wonderlijke van de wereld. Doelloos flanerend richt hij zijn lens met een kosmisch perspectief, zoals een telescoop door een wazige voorgrond van de atmosfeer kijkt, en scherpstelt op wat zich daarachter bevindt. Lees meer

Azul

Azul

'Azul', een kort verhaal van Nora van Arkel, verkent de uitwassen van een driehoeksverhouding. Hoe verwerk je verlies wanneer je aan de kant bent gezet? Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

Tip: Bouw een tedere takkenhut

Bouw een tedere takkenhut

Rijk Kistemaker troost zich tijdens de coronacrisis met de kosmische vraagstukken die Lars von Triers Melancholia opwerpt. Hoe rouwen we om het verlies van de aarde of - iets kleiner - een achteloze manier van leven? Lees meer

Hard//hoofd gaat op een ruimte-odyssee

Hard//hoofd gaat op een ruimte-odyssee

Tijdens de Kosmische week stijgen we duizenden kilometers boven het aardoppervlak uit, om daar te reflecteren op het heelal en op onszelf, op de astrologie en op onze omgang met de aarde. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

Alles vijf sterren: 24

Nuttig gebruik van weinig wilskracht

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om de groeven van onze badkamer te poetsen of een muur uit te breken. Lees meer

 Damien Hirst is verknipt

Damien Hirst is verknipt

Ruim 30.000 dollar betaalde het New Yorkse kunstcollectief MSCHF voor een werk van Damien Hirst: een zeefdruk met 88 gekleurde stippen in elf rijen van acht. Geen weggegooid geld, als je het werk vervolgens in stukjes doorverkoopt. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers zo goed mogelijk kunnen ondersteunen. Een niet-commerciële vrije ruimte als Hard//hoofd is in deze tijd bijzonder, en jouw steun hieraan is onmisbaar. Als je vóór 1 juni aanmeldt dan ontvang je als dank een kunstwerk van Raquel van Haver en mag je gratis naar ons jubileumevenement. Sluit je nu aan bij Hard//hoofd!

Meer info