Ongetwijfeld heeft u bij De Wereld Draait Door, dan wel via YouTube, het filmpje gezien waarin ‘Mathieu van security Mobistar’ op briljante wijze voor de gek wordt gehouden, als wraak op de slechte klantenservice van het Belgische telecombedrijf. Waarschijnlijk zult u denken dat dit filmpje geheel op zichzelf staat en de rest van het televisieprogramma waaruit het afkomstig is alleen maar tegen kan vallen. Mogelijk werd u even aan het twijfelen gebracht toen een week later het programma alwéér in DWDD uitgebreid in de aandacht stond. Ditmaal vanwege een item waarin moraalfilosoof annex belspel-infiltrant Maxime de cryptische maffiapraktijken van nachttelevisie naar buiten brengt. En u zult gedacht hebben "dat programma hoef ik in ieder geval nooit te kijken, want ik word door Matthijs en zijn redactie toch wel op de hoogte gehouden". U heeft het faliekant mis.
Mathieu en Maxime waren weliswaar de absolute hoogtepunten uit de eerste twee afleveringen van Basta, maar dit programma bestaat (met uitzondering van het wat zwakke ‘de Hendriken’, een terugkerende sketch die echter nooit meer dan een minuut duurt en daardoor makkelijk door de vingers valt te zien) louter uit voltreffers! Neem nu de scène waarin een kind wordt gedropt bij het kantoor van een leenbedrijf, omdat deze reclame maakt met de boodschap ‘een echte vriendin’ te zijn. Of de absurde neponderzoeken die de programmamakers de wereld in sturen (waaronder een peiling naar de seksuele voorkeuren onder de kiezers van politieke partijen) en die vervolgens klakkeloos door zo’n beetje alle media worden overgenomen. Dit laatste legt niet alleen de miserabele kwaliteit van de huidige journalistiek genadeloos bloot, maar verandert ook daadwerkelijk de praktijk. Een vooraanstaande krant als De Morgen zal, na zo beet te zijn genomen, het immers voortaan wel uit zijn hoofd halen zomaar iets te plaatsen zonder eerst de bron te checken.
De jongens van cabaretgroep Neveneffecten (waaronder Kabouter Wesley-maker Jonas Geirnaert, wát een multitalent!) ergeren zich aan een heleboel zaken. Hun doel is niet om deze zaken, om het maar op z’n Hollands te zeggen, ‘aan de kaak te stellen’, driewerf neen, voor minder dan grondige eliminatie doen ze het simpelweg niet. En de doelen worden één voor één behaald. Mobistar heeft naar aanleiding van de eerste uitzending vijftig nieuwe werknemers in dienst genomen om de wachttijden van hun telefonische dienst te verkorten. De twee belangrijkste commerciële zenders van België hebben een dag na de tweede uitzending van Basta aangekondigd definitief met hun belspelletjes te gaan stoppen. En dan te bedenken dat we nog vier afleveringen van Basta te gaan hebben!
De grote kracht van Basta is dat dit programma nooit de makkelijkste weg kiest. Er moet zo belachelijk veel voorbereiding aan deze items besteed zijn, zoveel denkwerk en creativiteit, zoveel psychologisch lef, dat je hoofd ervan gaat tollen als je daar allemaal bij stil staat. Het laat zien wat het belang van de publieke omroep is, van een kritisch oog naar de samenleving en wat daar allemaal aan valsheid te koop wordt aangeboden. En het laat zien wat het belang van een productiebedrijf als Woestijnvis is, dat ondanks grote risico’s die worden genomen geloof blijft houden in zijn programmamakers en hun malle ideeën. Ik denk niet dat dit programma in Nederland gemaakt had kunnen worden. Wij vervallen te makkelijk in een goedkoop cynisme en flauwe persiflages. Deze Belgen zijn nooit bitter, maar blijven verwonderd naar de wereld om zich heen kijken en met een enorm charmante blik en een innemende lach maken ze kapot wat er kapot gemaakt moet worden.
Het moge duidelijk zijn: dit programma dient elke maandag integraal op Eén bekeken te worden en de afleveringen die u gemist heeft moet u via internet zien terug te vinden (voor de Belgische variant van uitzendinggemist moet potjandorie betaald worden, maar na enig speurwerk stuit je wel op een illegale torrent).
Om een lang verhaal kort te maken: Basta is het beste televisieprogramma in jaren.
