Asset 14

Marcos & Enise

In Re: kijkt hard//hoofd van een afstandje naar actuele zaken. Sanne was in Groningen toen Bonnie en Clyde daar waren gesignaleerd.

Hoe lang zou het duren voor er een film wordt gemaakt over Antonio Marcos van der P. en Enise B.? Alle ingrediënten zijn aanwezig: geweld, achtervolgingen, actie, vuurwapens en natuurlijk de twee aantrekkelijke hoofdrolspelers. De politiefoto’s die op de voorpagina’s van alle kranten hebben gestaan zijn echter weinig flatteus. Marcos (25) heeft iets arrogants, er krult bijna een lachje om zijn volle lippen. Enise (19) kijkt stuurs, haar mondhoeken wijzen naar beneden en iemand is iets te enthousiast aan de gang geweest met haar wenkbrauwen, die zijn teruggebracht tot dunne lijntjes. De foto’s doen denken aan die van Paul Brady en Myra Hindley, die in de jaren zestig in Engeland werden veroordeeld voor de zogenaamde Moors murders.

Op het moment dat ik dit schrijf, zijn Marcos en Enise net gearresteerd, in een hotel nabij Dortmund. In twee weken tijd hebben ze hun strafblad behoorlijk uitgebreid, onder meer met inbraak, ontvoering, gijzeling en mishandeling. Een van hun slachtoffers betrapte de twee bij een inbraak op een naturistencamping en werd neergeschoten. Diezelfde avond gijzelden ze een Enschedees gezin.

Hoewel de politie het duo omschreef als ‘levensgevaarlijk’ is de aanhouding zonder geweld verlopen. De angst voor een schietpartij was echter wel degelijk op feiten gebaseerd: vooral Marcos, die op zijn zestiende al is veroordeeld tot jeugd-tbs, zou er geen been in zien om naar zijn vuurwapen te grijpen. Enise is volgens getuigenverklaringen een actieve participant geweest, inplaats van een slachtoffer dat onder druk stond van haar geliefde.

Net als bankrovers Bonnie Parker en Clyde Barrow, en moordende echtparen als Paul Bernardo en Karla Homolka en Ian Brady en Myra Hindley zijn Marcos en Enise geliefden die samen misdaden plegen. En dat fascineert ons. Liefde is iets moois, iets wat mogelijk zelfs nieuw leven creëert. Maar wanneer sommige mensen bij elkaar komen ontstaat er juist een perfect storm die tot rampen leidt. Het is nog maar de vraag of Marcos en Enise zonder dat ze elkaar hadden ontmoet vergelijkbare misdaden hadden gepleegd; maar het is een feit dat Marcos al sinds zijn vijftiende in ‘het systeem’ zat, en dat het pas echt uit de hand is gelopen toen hij Enise tegenkwam. Het heeft ontegenzeggelijk iets romantisch om met zijn tweeën op de vlucht te zijn. Outlaws.

Toevallig was ik zelf in Groningen op dinsdagavond, toen Marcos en Enise daar waren gesignaleerd en de hele provincie werd uitgekamd. Op de terugweg naar Amsterdam luisterde ik naar de autoradio, waar iedereen het alleen maar had over ‘het duo’ en ik kon het niet laten om bij andere auto’s naar binnen te gluren. Ik merkte dat ik me vooral afvroeg wat de rol van Enise was in het geheel. Zou het deels haar schuld zijn, zou ze Marcos hebben opgehitst? Was ze bang? Of genoot ze van de adrenaline, van de macht die ze had over hun doodsbange slachtoffers? Ze hebben er voor gekozen om bij elkaar te blijven, dus hun band móet wel sterk zijn geweest. Of was misschien het enige dat ze nog overhadden.

In Bonnie and Clyde (1967) zegt Bonnie (Faye Dunaway) dat ze geen familie heeft, niet eens een moeder.
Hey”, zegt Clyde (Warren Beatty), “I’m your family.
Bonnie: “You know what, when we started out, I thought we was really goin' somewhere. This is it. We're just goin', huh?
Clyde: “I love you.

Mail

Sanne Rispens

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer

Steen 1

Steen

Stel je eens voor hoe een relatie met een steen kan beginnen, hoe die eruitziet en waarin jullie elkaar zullen vinden. Sjoukje Kamphorst neemt je mee op een literaire reis langs verloren zwerfkeien, gebarsten geliefdes en zinloos geploeter. ‘Wat een steen te zeggen heeft, kan alleen maar van groot gewicht zijn.’ Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Melissa Dhondt won de eerste prijs van Hooray for the Essay 2026, met haar essay ‘Wat zo is’ waarin ze haar moeders relatie tot alcohol op een invoelende manier beschrijft. De wedstrijd is een samenwerking tussen DeBuren, Rekto:Verso en Hard//hoofd. Lees meer

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Rocher Koendjbiharie en Tamara Hartman schreven een essay over de Nederlandse geschiedenis van het feminisme en kritiek op de Dolle Mina’s binnen een kader van intersectionaliteit voor een boekpublicatie van de Dolle Mina’s. Er kwam feedback dat het stuk ‘te moeilijk’ en niet ‘speels’ genoeg was – een vanoudse kritiek wanneer over racisme of witheid geschreven wordt. Ze besloten zich terug te trekken en plaatsten dit incident binnen de context van systematische witheid van de Dolle Mina’s. Nu lees je het essay hier, op Hard//hoofd. Lees meer

Laatste woorden

Laatste woorden

Na een overlijden in de familie, vraagt Vera Corben zich af welke geluiden permanent in ons hoofd wonen. Is dat de score van het leven? Hoe klinkt die dan? En is de dood dan niet meer dan de afwezigheid van dat geluid? Lees meer

Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Wat is magie? Een mysterieuze familiering gaf Marthe van Bronkhorst een ander perspectief. Lees meer

Lees dit boek vooral niet

Lees dit boek vooral niet

Wat doe je als je een boek leest dat totaal schuurt met je wereldbeeld, maar wel goed geschreven is? Dit overkwam boekenblogger Maartje van Tessel, toen ze een berichtje kreeg van een debutant met de vraag of ze zijn boek wilde lezen. Het zet haar aan het denken over wat literatuur kan en mag zijn. Lees meer

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Bij de media heerst ziekte, journalisten stellen te weinig vragen. Fausto en Marthe van Bronkhorst komen met een behandelplan. Lees meer

Essaywedstrijd: 'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

[Deadline verstreken] Essaywedstrijd: 'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

In deze editie van Hooray for the Essay dagen we je uit om na te denken over waarheid. Reageer voor 19 januari. Lees meer

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Mode lijkt glanzend en zorgeloos, maar er schuilt een wereld van politiek achter. Loïs Blank vraagt zich af: wie bepaalt eigenlijk welke verhalen verteld mogen worden? Wat gebeurt er met de progressieve stemmen van een bedrijf dat vooral voor de winst gaat? Lees meer

Suriname - van onafhankelijk land naar natie

Suriname - van onafhankelijk land naar natie

Op 25 november is het 50 jaar geleden dat Suriname onafhankelijk werd van Nederland. Kevin Headley bespreekt hoe de onafhankelijkheid van Suriname tot stand is gekomen en hoe het zich verder ontwikkelt tot natie: van politieke geschiedenis tot hedendaagse successen. Lees meer

De integratie-stok slaat wéér de ‘problematische Moslim’

De integratie-stok slaat wéér de ‘problematische Moslim’

'Een begrip als integratie lijkt een middel om te streven naar een inclusievere samenleving, maar dwingt in feite minderheden om hun culturele en religieuze identiteit op te geven.' Aslıhan Öztürk legt de retoriek bloot waarmee de integratie-stok dreigend boven het hoofd van generaties migranten wordt gehouden. Lees meer

Wifey material

Wifey material

Wifey of wervelwind, Madonna of hoer. Marthe van Bronkhorst had gehoopt dat dit binaire denken passé was, maar helaas, de emancipatietrein blijkt op dit spoor nog steeds haperen. Ik oefen een enorme aantrekkingskracht uit op één specifiek soort mensen: mensen van wie de favoriete contactfrequentie eens in het kwartaal is. Mensen van wie de love... Lees meer

Anders voel ik me zo oud 1

Anders voel ik me zo oud

In dit essay analyseert Loulou Drinkwaard de tegenstrijdige etiquetten die haar zijn geleerd of opgelegd: ‘Tussen u en jou in, zweef ik. De waarden van mijn vader in mijn ene hand en de waarheid van mijn moeder in mijn andere. Mijn oma deelt de kennis van ons moederland en ‘De Nederlander’ bepaalt wat hoort. Ondertussen vond ik een alternatief. Zullen wij elkaar vousvoyeren?’ Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in september je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!