Asset 14

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Bart van der Zeijden keek met lede ogen toe hoe rechts er vandoor ging met de verkiezingszege. Hoe kan het dat in een tijd van ongekende nationale en internationales crises de linkse partijen optimistisch bleven in hun campagne? Hij vindt dat het tijd is voor de linkse politiek om te worden als de burgers die zij vertegenwoordigt: boos.

Voor iedereen die links is, moet dit een rampzalige tijd zijn. Na decennia aan rechtse kabinetten – met desastreuze crises als gevolg – zien we toenemend gefrustreerde groepen aan de onderkant van de sociale ladder. We zien complottheorieën die het debat verstommen, slachtoffers van rechts beleid die naar nog rechtsere partijen als de PVV en FvD worden gesleurd, en een links ‘blok’ dat hier machteloos tegenover staat. Het gevolg? Links is kleiner dan ooit, terwijl het zetelaantal van JA21, FvD en de PVV bij elkaar blijft toenemen. 

De rechts-populistische verhaallijn waarin een tegenstelling tussen ‘de gewone burger’ en ‘de linkse elite’ wordt gecreëerd, is zich steeds meer gaan wortelen in het publieke debat, tot dusdanige mate dat veel mensen er instinctief in zijn gaan geloven. JA21, FvD en de PVV hebben voor ieder probleem een voorgekauwd antwoord: je levert veel geld in, maar lijkt weinig van de overheid terug te krijgen? Dat komt omdat alles in de bodemloze putten genaamd ‘de buitenlanders’ en het ‘klimaatsprookje’ wordt gestort. Je voelt je niet gehoord? Dat komt omdat de overheid niet met jou, de ‘Nederlandse burger’ bezig is, maar enkel met het vergroten van haar eigen macht! Een kinderfeest dat je je leven lang kent wordt lichtelijk aangepast? Dat komt omdat de linkse elite (die blijkbaar aan de macht is) jou haat

Waar minderbedeelden baat zouden hebben bij economisch links beleid, wordt een aanzienlijk deel van hen naar rechts getrokken op basis van misleidende maar emotioneel aanlokkelijke verhalen over ‘onze mooie cultuur’ die ‘in verval raakt’, ‘bedreigd door de buitenstaander’ die ‘geen respect heeft voor onze samenleving’. Steeds meer mensen worden gemobiliseerd door racistische en leugenachtige verhalen over ‘massa-immigratie’, ‘omvolking’, ‘islamisering’, de ondermijning van onze cultuur en ‘globalisme’ die aantoonbaar niet kloppen. 

Blijkbaar ziet een groot deel van de Nederlandse stemmers niet in dat verhuurders en werkgevers er voor kiezen om mensen arm te houden, te weinig te betalen en om de huurprijzen omhoog te drijven. Zij die de macht en de middelen hebben om mensenlevens te verbeteren weigeren dit: het is gewoon niet winstgevend. Iedereen wordt achtergelaten, behalve de mensen die machtig genoeg zijn om niets te veranderen.

De frustratie die heerst, is niet onterecht. Onze samenleving lijkt langzaamaan te ontwrichten. Dit komt alleen niet door de vluchtelingen die hier uit noodzaak komen leven en worden afgezonderd in kampen zonder kans op een behaaglijk leven. Dit zijn de mensen die het hardst worden getroffen door de falende huizenmarkt, toenemende racistische sentimenten en de structurele verwaarlozing van die mensen die overheidssteun het best kunnen gebruiken. 

De ontwrichting van onze samenleving is juist het gevolg van het neoliberale beleid waarin het welzijn van de samenleving wordt opgeofferd in dienst van een economie die enkel de rijksten dient. Mensen zien miljardengiften en belastingkortingen voor de grote bedrijven, terwijl onze samenleving na tien jaar Rutte kampt met een verdubbeling van de dakloosheid, een overbelasting van de zorg en het onderwijs, een stikstofprobleem, groeiende vermogensongelijkheid, institutioneel racisme, en zo kan ik nog langer doorgaan.

Mensen in armoede verliezen hun vertrouwen in de heersende macht volledig als ze zien dat de overheid steeds minder aan hun leed wil doen, terwijl de rijksten cadeautje na cadeautje krijgen. De woede die hier ontstaat is vanzelfsprekend, maar wordt niet beantwoord vanuit links. Dit is waar het mis is gegaan. Waar frustratie heerst, zullen zij die zich niet gehoord voelen zich vastklampen aan het eerste beste narratief dat deze woede erkent. En dat narratief ligt in de handen van rechts.

Het verhaal van de gevestigde linkse partijen had deze gepaste en oprechte vormen van woede daadwerkelijk moeten vertegenwoordigen. Keer op keer blijkt echter dat ze niets weten van de belevingswereld van de mensen die ze claimen te representeren. GroenLinks, de SP en de PvdA hadden de ‘boze burger’ met open armen moeten verwelkomen met de boodschap: ja, klopt, jij bent boos. En om goede redenen. Hoe kan je niet boos zijn? Jij hebt het recht op een goed leven en jij zou moeten razen, tieren en schreeuwen om de huidige staat van onze samenleving. 

De huidige toon werkt gewoon niet. De boze en benadeelde burger herkent zich niet in de dromerige toekomstplaatjes en pislauwe kookvlogs die door Jesse Klaver de wereld in worden gegooid, terwijl het voelt alsof hun wereld op instorten staat. Ze herkent zich niet in de vriendelijk glimlachende ‘Zekerheid’-posters die de PvdA verspreidt, de partij die zo’n groot aandeel heeft gehad in de ondermijning van de verzorgingsstaat. Met het wegvallen van de geloofwaardigheid van de gevestigde linkse partijen blijven er voor veel mensen maar twee geluiden over: het bekende riedeltje van de status quo en de lokroep van het fascisme. 

Wat linkse partijen lijken te vergeten, is dat frustratie mensen de politiek in brengt. Waar we streven naar gelijkwaardigheid, moeten we boos zijn op die partijen die gedijen op ongelijkheid. Waar we pleiten voor inclusie, moeten we woedend zijn op degenen die gedijen op racistische sentimenten. Waar we pleiten voor groener beleid, moeten we pisnijdig zijn zolang multinationals onze toekomst blijven ondermijnen. Waar we voor gelijkwaardigheid zijn, moeten we uitgesproken anti-kapitalistisch, anti-racistisch en anti-fascistisch zijn. 

Alleen wanneer wij beseffen dat woede onderdeel is van politiek, kan de ‘boze burger’weer vertrouwen krijgen in de linkse politiek. Het is tijd dat wij de woede terugnemen van de racisten, fascisten en demagogen.

Dit artikel verscheen in uitgebreidere vorm al eerder op BROODBUIS.

 

Beeld: Flickr.com

Mail

Bart van der Zeijden is master in Philosophy of Contemporary Challenges. Hij houdt zich bezig met populisme, de manier waarop populisme het politieke landschap heeft veranderd en de rol van emoties in de politiek. Bart is vanaf het eerste uur betrokken bij BROODBUIS, een nieuw pluriform links-progressief platform waar jonge makers hun linkse eieren kwijt kunnen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomChef Magazine
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Over racistisch politiegeweld zing je geen aria’s – of wel?

Over racistisch politiegeweld zing je geen aria’s – of wel?

Het publiek bij de allerlaatste voorstelling van Blue, over racistisch politiegeweld, hoefde niet verteld te worden hoe hyperactueel de voorstelling was die ze zagen. Lees meer

Afscheidsrede: ‘Hard//hoofd is een vrije ruimte, niet een vrije markt’

‘Hard//hoofd is een vrije ruimte, geen vrije markt’

Marte Hoogenboom blikt terug op haar tijd als hoofdredacteur van Hard//hoofd. Na tweeënhalf jaar dienst vraagt ze zich nog steeds af wat Hard//hoofd eigenlijk is. Lees meer

Van 0-en en 1-en of: waarom ik me eindelijk programmeur durf te noemen

Van 0'en naar 1'en, of: waarom ik me eindelijk programmeur durf te noemen

Als schrijver die 'iets' met computers doet, krijgt Marten Hoekstra vaak de vraag wat dat werk precies inhoudt. In dit essay onderbouwt hij de kracht achter dit ambacht. Lees meer

Nieuws in beeld: De macht van het volk

De macht van het volk

De beelden die uit Iran naar buiten komen zijn schaars. Dat raakt illustrator Pirmin Rengers, die een wereld gewend is waarin media volledig worden gedomineerd door beeld. Lees meer

Hard//talk: Evita 3.0 1

Evita 3.0

De voormalige Argentijnse president Cristina Fernández de Kirchner overleeft een aanslag op haar leven, maar een twaalfjarige gevangenisstraf vanwege corruptie hangt boven haar hoofd. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 3/3: Métro

In ieder geval bleven we stuurloos - Métro

Zelfs de sterkste vriendschappen leden aan betonrot. Vrienden verjaren hier als sprinkhanen, hele groepen ontstonden en verdwenen in enkele seizoenen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 2/3: Á pied

In ieder geval bleven we stuurloos - À pied

 Voor eenzaamheid heb je geen kostschool nodig. Niemand keek op wanneer ik ‘DRRRAAAAK’ schreeuwde zonder mijn pas te vertragen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 1/3: Vélo

In ieder geval bleven we stuurloos - Vélo

Tijdens een afdaling vol kinderkoppen ging mijn hangslot uit zichzelf op slot, waarna mijn sleutelbos in een nabijgelegen afvoerputje verdween. Lees meer

Nieuws in beeld: Het kind in het badwater terugvinden

Het kind in het badwater terugvinden

Amerikaanse onderzoekers wisten het geheugen van 150 ouderen te verbeteren middels een schokkend badmutsje. Lees meer

Automatische concepten 78

De natuur huilt droge tranen

Europa maakt waarschijnlijk het ergste droogteseizoen mee in ruim 500 jaar. Lees meer

 1

Tijd voor een dekoloniale Indië-herdenking!

Benjamin Caton organiseert jaarlijks op 16 augustus een dekoloniale Indië/Indonesië-Nederland Herdenking, omdat een grote en groeiende groep mensen zich niet gezien voelt door de Nationale Indië-herdenking, een dag ervoor. Lees meer

Nieuws in beeld: Van Trump mag de FBI de pot op

Van Trump mag de FBI de pot op

Elf 'topgeheime' documenten nam de FBI mee van Donald Trumps landgoed. Hij wil ze terug. Lees meer

Nieuws in beeld: Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Sommige loofbomen begonnen vorige maand al hun bladeren af te stoten - veel vroeger dan normaal. Lees meer

Nieuws in beeld: Iedereen voor? Hallo?

Iedereen voor? Hallo?

De weinige Tunesiërs die kwamen opdagen voor het referendum, stemden massaal voor meer macht voor de zittende president. Lees meer

Nieuws in beeld: We moeten kopen, reizen, vliegen, drinken, eten, feesten, zo niet doorgaan

We moeten kopen, reizen, vliegen, drinken, eten, feesten, zo niet doorgaan

Hoelang kunnen we nog boven de zelfgegraven afgrond blijven bungelen? Lees meer

Nee, Anna Sorokin is geen Robin Hood en dit is waarom

Nee, Anna Sorokin is geen Robin Hood en dit is waarom

Netflix zet in Inventing Anna een oplichtster op een voetstuk. Emma Stomp zet daar vraagtekens bij. Lees meer

Nieuws in beeld: We zitten krap bij gas (dus kolencentrales mogen weer)

We zitten krap bij gas (dus kolencentrales mogen weer)

Om de gasvoorraden te ontzien, mogen de (uiterst vervuilende) kolencentrales jarenlang op volle toeren draaien. Lees meer

Nieuws in beeld: Blokkeert de boer zijn eigen protest?

Blokkeert de boer zijn eigen protest?

Driekwart van de Nederlanders vindt de acties tijdens boerenprotesten te ver gaan. Lees meer

Automatische concepten 75

Filmmaker liet angst achter zich

Dit jaar werden de Olympische Winterspelen ‘gewoon ’in China gehouden. In het licht van deze – voor mensenrechtenactivisten – verbijsterende keuze door het Internationaal Olympisch Comité maakte de Tibetaanse documentairemaker Dhondrub Wangchen een tournee door Europa. Op het moment dat hij tot zes jaar gevangenisstraf werd veroordeeld was de eerste keer dat de wereld hoorde... Lees meer

Nieuws in beeld: Een wereld zonder plastic, kunnen we ons die nog wel voorstellen?

Een wereld zonder plastic, kunnen we ons die nog wel voorstellen?

Illustrator Finn Rogers liet zich inspireren door een gedachte-experiment: wat als we - met één zwaai van een toverstaf - al het plastic lieten verdwijnen? Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd!

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe kunstenaars en schrijvers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Wij zijn al meer dan twaalf jaar bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Onze kunstverzamelaars maken dit mogelijk. Sluit je nu aan en ontvang jaarlijks gesigneerde kunstwerken van veelbelovende kunstenaars én je eigen Hard//hoofd-tasje. Veel verzamelplezier!

Steun en verzamel