Asset 14

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Kamala Harris is de eerste vrouwelijke vicepresident en Sigrid Kaag wil de eerste vrouwelijke premier van Nederland worden. Harriet Bergman juicht vrouwelijk leiderschap toe, maar vraagt zich wel af of representatie alleen genoeg is. Moeten we een Thatcher-fan verwelkomen alleen omdat ze een vrouw is?

Er is een speciale plek in de hel voor vrouwen die andere vrouwen afzeiken. Madeleine Albrights wijzende vingertje achtervolgt me in de discussies die ik met vrienden heb over vrouwelijk leiderschap. We mogen iedereen die de stropdassentirannie van witte mannen weet te doorbreken als een welkome verbetering zien. En toch mengt in mijn hoofd Kamala Harris’ verleden als prosecuter zich met Sigrid Kaags bewondering voor Margaret Thatcher. Vrouwen in leiderschapsposities zijn niet inherent vrouwvriendelijk omdat ze vrouw zijn; mensen van kleur zijn niet per definitie de meest geschikte kandidaat om institutioneel racisme aan te pakken, en beschrijvingen als ‘mega-prosecutor’ of ‘Thatcher-fan' hadden me bij een man direct afgeschrokken.

Mensen moeten gevierd worden omwille van wat ze doen, niet omwille van wie ze zijn. Maar soms is simpelweg zijn en volhouden ook al een prestatie waar je u tegen mag zeggen. Wie vanuit een gemarginaliseerde positie – de niet-witte ablebodied man – de weg naar boven heeft weten te vinden, moest daar hard voor vechten. Maar soms uit dat vechten zich vooral in naar beneden schoppen. Daarom twijfel ik of ik blij moet zijn met de ‘grassroots-campagne’ van Kaag. Mijn intuïtie is dat D66 al tevreden is wanneer de helft van de klimaatverwoestende CEO’s vrouw is. Tegelijkertijd is het makkelijk cynisch te zijn. Ja, Kamala Harris heeft veel zwarte mensen en mensen van kleur vervolgd. Maar ze is ook de eerste vrouwelijke vicepresident. De eerste zwarte vicepresident. Een vrouw die een enorme positie van macht heeft weten te bereiken. Zeker door zich aan te passen en het spel te spelen met de valse regels die er zijn – maar deelnemen aan het spel was eerst überhaupt onmogelijk.

Mensen moeten gevierd worden omwille van wat ze doen, niet omwille van wie ze zijn

Sommige vergaderingen die ik bijwoon zijn nog steeds een deprimerend wit en mannelijk moeras waar je in wegzakt. Leunstoelactivisme is ook van een afstand kunnen zeggen dat die kleine pleisters geen verschil maken, te weinig zijn, dat allesbehalve totale revolutie tekortschiet. Ik wens die mensen mijn vergaderingen toe. In een individueel leven kan er veel verschil gemaakt worden door kleine stappen. Harris is een vooruitgang op Trump; Kaag doet me meer deugd dan de zoveelste stropdas. 

Desalniettemin is representatie verre van afdoende – in het bijzonder wanneer die representatie gerekruteerd is uit het medewerkersbestand van Shell en de lof trompettert over Thatcher. Representatie als doekje tegen het bloeden is oké; representatie die gepaard gaat met verdere onderdrukking van gemarginaliseerde groepen mensen en niet-mensen niet. En natuurlijk, D66 houdt van beraadslagen met burgers – lekker met z'n allen stemmen of praten of op een andere manier input leveren. Maar niet iedereen is een hoogopgeleide witte middenklasser met groot gevoel voor rechtvaardigheid en een gigantische blinde vlek voor de eigen privileges. Delibereren heeft geen zin als je niet de belangen meerekent van degenen die structureel kapot gemaakt worden. 

Representatie die gepaard gaat met verdere onderdrukking van gemarginaliseerde groepen mensen en niet-mensen is niet oké

Mijn overtuiging is dat het meer helpt om een radicale partij een plek in de tweede kamer te bezorgen, dan te pogen een rechts-centristische partij de eerste vrouwelijke status-quo hoeder te laten leveren. Is er ook een speciaal plekje in de hel voor vrouwen die van D66 overstappen naar Shell en andersom, of wachten we tot de bosbranden ook vrouwelijke leiders bereiken?

 

Beeld: Bjane Levine via Flickr

Mail

Harriet Bergman (1992) doet verslag uit van acties, papers en vergaderingen. Ze onderzoekt sociale bewegingen en negatieve emoties over klimaatverandering, en brengt zowel het kill-joyen als de burgerlijke ongehoorzaamheid ook zelf in de praktijk.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Het vervolg van een rouwwoordenboek

Het vervolg van een rouwwoordenboek

De persoonlijke worsteling van Babet te Winkel om woorden te vinden voor haar rouw, was helemaal niet zo persoonlijk. Ze ontving vele berichten van mensen die zich in haar rouwwoordenboek herkenden. Dit is het vervolg van haar rouwwoordenboek. Lees meer

Hard//talk: Wie Thierry volgt

Wie Thierry volgt

Thierry Baudet heeft er heel wat kiezers bij die simpelweg hun vrijheid terug willen. Julius Koetsier vreest dat zij verzeild zullen raken in een moeras van verzinselen over UFO's en dinosaurussen. Lees meer

Nooit meer hier

Nooit meer genocide (hier)

Nooit meer genocide, dat beloven we elkaar op 4 mei. Maar wat zijn de lessen van 4 mei waard als we ze niet kunnen toepassen om nú een groep in nood te redden? Lees meer

Nieuws in beeld: Volle terrassen, volle ic's

Volle terrassen, volle ic's

Het demissionaire kabinet gaf groen licht voor het openen van de terrassen - en dus ook voor volle ic's. Lees meer

Ali B gaat je niet redden

Ali B gaat je niet redden

‘Self made men’ prediken in online succescursussen dat succes voor iedereen binnen handbereik ligt. Lees meer

Nieuws in beeld: Vogelgriep grijpt om zich heen

Vogelgriep grijpt om zich heen

Langs de Groningse Waddenkust zijn honderden vogels aangespoeld, die waarschijnlijk zijn geveld door de vogelgriep. Illustrator Aida de Jong brengt het lugubere nieuws in beeld. Lees meer

Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer

 Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Het maken van de digitale kunstwerken kost ‘kolossale hoeveelheden’ rekenkracht van computers, aldus the New York Times. Lees meer

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer

Nieuws in beeld: 12

'App me als je thuis bent'

Na de dood van de 33-jarige Sarah Everard uiten steeds meer Britse feministen hun woede over de mensen die hen zouden moeten beschermen: de politie is onderdeel van hun onveiligheid, zeggen zij. Lees meer

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling kreeg het afgelopen jaar duizend gezichten. Rijk Kistemaker vraagt zich af: hoe herinneren we ons die gezichten, zodra de coronacrisis (min of meer) voorbij is? Lees meer

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Wanneer grote bedrijven landen uit het Globale Zuiden in een economische wurggreep houden, knijpt Nederland een oogje toe. Maar ons land is evengoed overgeleverd aan de wensen van grote bedrijven. Lees meer