Asset 14

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Kamala Harris is de eerste vrouwelijke vicepresident en Sigrid Kaag wil de eerste vrouwelijke premier van Nederland worden. Harriet Bergman juicht vrouwelijk leiderschap toe, maar vraagt zich wel af of representatie alleen genoeg is. Moeten we een Thatcher-fan verwelkomen alleen omdat ze een vrouw is?

Er is een speciale plek in de hel voor vrouwen die andere vrouwen afzeiken. Madeleine Albrights wijzende vingertje achtervolgt me in de discussies die ik met vrienden heb over vrouwelijk leiderschap. We mogen iedereen die de stropdassentirannie van witte mannen weet te doorbreken als een welkome verbetering zien. En toch mengt in mijn hoofd Kamala Harris’ verleden als prosecuter zich met Sigrid Kaags bewondering voor Margaret Thatcher. Vrouwen in leiderschapsposities zijn niet inherent vrouwvriendelijk omdat ze vrouw zijn; mensen van kleur zijn niet per definitie de meest geschikte kandidaat om institutioneel racisme aan te pakken, en beschrijvingen als ‘mega-prosecutor’ of ‘Thatcher-fan' hadden me bij een man direct afgeschrokken.

Mensen moeten gevierd worden omwille van wat ze doen, niet omwille van wie ze zijn. Maar soms is simpelweg zijn en volhouden ook al een prestatie waar je u tegen mag zeggen. Wie vanuit een gemarginaliseerde positie – de niet-witte ablebodied man – de weg naar boven heeft weten te vinden, moest daar hard voor vechten. Maar soms uit dat vechten zich vooral in naar beneden schoppen. Daarom twijfel ik of ik blij moet zijn met de ‘grassroots-campagne’ van Kaag. Mijn intuïtie is dat D66 al tevreden is wanneer de helft van de klimaatverwoestende CEO’s vrouw is. Tegelijkertijd is het makkelijk cynisch te zijn. Ja, Kamala Harris heeft veel zwarte mensen en mensen van kleur vervolgd. Maar ze is ook de eerste vrouwelijke vicepresident. De eerste zwarte vicepresident. Een vrouw die een enorme positie van macht heeft weten te bereiken. Zeker door zich aan te passen en het spel te spelen met de valse regels die er zijn – maar deelnemen aan het spel was eerst überhaupt onmogelijk.

Mensen moeten gevierd worden omwille van wat ze doen, niet omwille van wie ze zijn

Sommige vergaderingen die ik bijwoon zijn nog steeds een deprimerend wit en mannelijk moeras waar je in wegzakt. Leunstoelactivisme is ook van een afstand kunnen zeggen dat die kleine pleisters geen verschil maken, te weinig zijn, dat allesbehalve totale revolutie tekortschiet. Ik wens die mensen mijn vergaderingen toe. In een individueel leven kan er veel verschil gemaakt worden door kleine stappen. Harris is een vooruitgang op Trump; Kaag doet me meer deugd dan de zoveelste stropdas. 

Desalniettemin is representatie verre van afdoende – in het bijzonder wanneer die representatie gerekruteerd is uit het medewerkersbestand van Shell en de lof trompettert over Thatcher. Representatie als doekje tegen het bloeden is oké; representatie die gepaard gaat met verdere onderdrukking van gemarginaliseerde groepen mensen en niet-mensen niet. En natuurlijk, D66 houdt van beraadslagen met burgers – lekker met z'n allen stemmen of praten of op een andere manier input leveren. Maar niet iedereen is een hoogopgeleide witte middenklasser met groot gevoel voor rechtvaardigheid en een gigantische blinde vlek voor de eigen privileges. Delibereren heeft geen zin als je niet de belangen meerekent van degenen die structureel kapot gemaakt worden. 

Representatie die gepaard gaat met verdere onderdrukking van gemarginaliseerde groepen mensen en niet-mensen is niet oké

Mijn overtuiging is dat het meer helpt om een radicale partij een plek in de tweede kamer te bezorgen, dan te pogen een rechts-centristische partij de eerste vrouwelijke status-quo hoeder te laten leveren. Is er ook een speciaal plekje in de hel voor vrouwen die van D66 overstappen naar Shell en andersom, of wachten we tot de bosbranden ook vrouwelijke leiders bereiken?

 

Beeld: Bjane Levine via Flickr

Mail

Harriet Bergman (1992) doet verslag uit van acties, papers en vergaderingen. Ze onderzoekt sociale bewegingen en negatieve emoties over klimaatverandering, en brengt zowel het kill-joyen als de burgerlijke ongehoorzaamheid ook zelf in de praktijk.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nieuws in beeld: In de klauwen van de blauwe leeuw

In de klauwen van de blauwe leeuw

Gedupeerden in de toeslagenaffaire moeten de 30.000 euro, die zij ter compensatie krijgen, grotendeels weer terugbetalen. Lees meer

Koop online bij je favoriete boekhandel 1

Koop online bij je favoriete boekhandel

Max Beijneveld ziet met lede ogen aan hoe de boekhandels uit het straatbeeld verdwijnen door de coronacrisis, ondanks het feit dat we het afgelopen jaar gezamenlijk meer boeken hebben gekocht. Steun juist nu je favoriete boekhandels door direct op hun site onze aankopen te doen. Lees meer

Succes is geen keuze

Succes is geen keuze

Krijgen we in onze samenleving altijd wat ons toekomt? Bas van Weegberg ziet meritocratie als een optimistisch rookgordijn waarachter sociale ongelijkheid makkelijker in stand wordt gehouden. Lees meer

Het populisme van de VVD, gekraakt

Het populisme van de VVD, gekraakt

De #DanielKoerhuisChallenge begon als een ludieke hashtag, maar bleek gaandeweg om veel meer te gaan, schrijft Sander van der Kraan. Lees meer

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Het beste van 2020

Tien hoogtepunten van een jaar discussies, ruzies en gepassioneerde betogen die de revue passeerden. Lees meer

Alain Bachellier

Te vaccineren of niet te vaccineren, dat is de kwestie

De keuze om je wel te vaccineren is vaak net zo irrationeel als de keuze om je niet te vaccineren. Uiteindelijk is niet kennis, maar vertrouwen de doorslaggevende factor. Jihane Chaara heeft vertrouwen. Lees meer

 Staat er een doctor voor de zaal?

Staat er een doctor voor de zaal?

Epsteins gastbijdrage was tekenend voor het seksisme en de neerbuigendheid waarmee vrouwelijke academici te maken krijgen. Lees meer

Vergeet het lichaam van de ander niet 1

Vergeet het lichaam van de ander niet

Juist in een tijd waarin gezondheid als een individuele verplichting wordt gezien, dwingt een pandemie ons om over onze lichamelijkheid na te denken, merkt Rijk Kistemaker. En over die van de ander. Lees meer

Nieuws in beeld: Met afstand de raarste kerst

Met afstand de raarste kerst

Illustrator Loes van Gils blikt vooruit op een afstandelijke kerst. Lees meer

Diversiteit in het academisch curriculum

De 'pure gaze' van de witte wetenschapper

Grâce Ndjako neemt ons mee langs schrijvers en denkers uit alle tijdperken die de academische wereld probeerden te dekoloniseren. Lees meer

Filmtrialoog: King of the Belgians

King of the Belgians

Een documentairemaker volgt de Belgische koning Nicolaas III op staatsbezoek in Turkije. Ondertussen splitst Wallonië zich in afwezigheid van de koning af van Vlaanderen. Lees meer

 Minister Kaag houdt het bij een kledingadvies

Minister Kaag houdt het bij een kledingadvies

Minister Kaag (Buitenlandse Handel) hield deze week twee Kamermoties tegen, die ons in staat hadden moeten stellen de import te beperken van kleding die onder dwang is gemaakt door Oeigoeren. Lees meer

Een cruciaal EU-wetsvoorstel over Big Tech laten we zomaar aan onze aandacht ontglippen

Waarom laten we een cruciaal EU-wetsvoorstel over Big Tech zomaar vallen?

Na jaren van kritiek en waarschuwingen van klokkenluiders komt de Europese Commissie eindelijk met een wetsvoorstel over de macht en invloed van Big Tech. En wat gebeurt er? De grootste bedrijven lobbyen het voorstel gewoon van de baan. Kom op, media: reageer! Lees meer

 Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met name kleine webshops zijn vaak genoodzaakt om (veel) groter verpakkingsmateriaal te gebruiken. Illustrator Chloé Pérès-Labourdette brengt het nieuws in beeld. Lees meer

Ware kennis… Wat is dat eigenlijk en hoe vinden we die?

Ware kennis... Wat is dat precies en hoe vinden we die?

Ware kennis is kennis die door zo veel mogelijk mensen is ingegeven. Toch houden sommige leerprogramma’s van de studie filosofie nog geen of erg weinig rekening met de wijze waarop categorieën als gender, klasse en etniciteit invloed hebben op de politieke theorieën van een filosoof. En daar moet heel snel verandering in komen, aldus Stefanie Gordin. Lees meer

 Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

'Ik neem de eerste hap, dan neem jij de tweede,' zegt Sara Sadok, voor ze een hap neemt van een karameldonut. Lees meer

Hard//talk: Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Door haar eigen universiteit voor het gerecht te slepen, hoopt UvA-student Tammie Schoots de vrije en emancipatoire kern van het onderwijs te beschermen. Lees meer

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Hoe kunnen we zorgen dat een ziekte ‘gewoon’ een ziekte is en het lijden niet wordt versterkt door de denkbeelden die we eropna houden? In een tijd waarin bijna 60% van de bevolking met een chronische ziekte leeft is het belangrijk stil te staan bij hoe een ziekte-idee van invloed kan zijn op de ervaring van het ziek zijn, stelt Tiare van Paridon. Lees meer

 Geen regenboog op de refoschool

Geen regenboog op de refoschool

Jongeren op reformatorische scholen geven aan dat er in de praktijk best over verschillen in geaardheid kan worden gepraat, maar dat betekent niet dat ze zelf voor hun identiteit uit durven komen. Lees meer

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

De schrijver van deze brief ging tegelijkertijd en naar dezelfde school als de kinderen van minister Arie Slob, en leeft nog altijd met de wonden van de homofobie op die school. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan