Asset 14

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Kamala Harris is de eerste vrouwelijke vicepresident en Sigrid Kaag wil de eerste vrouwelijke premier van Nederland worden. Harriet Bergman juicht vrouwelijk leiderschap toe, maar vraagt zich wel af of representatie alleen genoeg is. Moeten we een Thatcher-fan verwelkomen alleen omdat ze een vrouw is?

Er is een speciale plek in de hel voor vrouwen die andere vrouwen afzeiken. Madeleine Albrights wijzende vingertje achtervolgt me in de discussies die ik met vrienden heb over vrouwelijk leiderschap. We mogen iedereen die de stropdassentirannie van witte mannen weet te doorbreken als een welkome verbetering zien. En toch mengt in mijn hoofd Kamala Harris’ verleden als prosecuter zich met Sigrid Kaags bewondering voor Margaret Thatcher. Vrouwen in leiderschapsposities zijn niet inherent vrouwvriendelijk omdat ze vrouw zijn; mensen van kleur zijn niet per definitie de meest geschikte kandidaat om institutioneel racisme aan te pakken, en beschrijvingen als ‘mega-prosecutor’ of ‘Thatcher-fan' hadden me bij een man direct afgeschrokken.

Mensen moeten gevierd worden omwille van wat ze doen, niet omwille van wie ze zijn. Maar soms is simpelweg zijn en volhouden ook al een prestatie waar je u tegen mag zeggen. Wie vanuit een gemarginaliseerde positie – de niet-witte ablebodied man – de weg naar boven heeft weten te vinden, moest daar hard voor vechten. Maar soms uit dat vechten zich vooral in naar beneden schoppen. Daarom twijfel ik of ik blij moet zijn met de ‘grassroots-campagne’ van Kaag. Mijn intuïtie is dat D66 al tevreden is wanneer de helft van de klimaatverwoestende CEO’s vrouw is. Tegelijkertijd is het makkelijk cynisch te zijn. Ja, Kamala Harris heeft veel zwarte mensen en mensen van kleur vervolgd. Maar ze is ook de eerste vrouwelijke vicepresident. De eerste zwarte vicepresident. Een vrouw die een enorme positie van macht heeft weten te bereiken. Zeker door zich aan te passen en het spel te spelen met de valse regels die er zijn – maar deelnemen aan het spel was eerst überhaupt onmogelijk.

Mensen moeten gevierd worden omwille van wat ze doen, niet omwille van wie ze zijn

Sommige vergaderingen die ik bijwoon zijn nog steeds een deprimerend wit en mannelijk moeras waar je in wegzakt. Leunstoelactivisme is ook van een afstand kunnen zeggen dat die kleine pleisters geen verschil maken, te weinig zijn, dat allesbehalve totale revolutie tekortschiet. Ik wens die mensen mijn vergaderingen toe. In een individueel leven kan er veel verschil gemaakt worden door kleine stappen. Harris is een vooruitgang op Trump; Kaag doet me meer deugd dan de zoveelste stropdas. 

Desalniettemin is representatie verre van afdoende – in het bijzonder wanneer die representatie gerekruteerd is uit het medewerkersbestand van Shell en de lof trompettert over Thatcher. Representatie als doekje tegen het bloeden is oké; representatie die gepaard gaat met verdere onderdrukking van gemarginaliseerde groepen mensen en niet-mensen niet. En natuurlijk, D66 houdt van beraadslagen met burgers – lekker met z'n allen stemmen of praten of op een andere manier input leveren. Maar niet iedereen is een hoogopgeleide witte middenklasser met groot gevoel voor rechtvaardigheid en een gigantische blinde vlek voor de eigen privileges. Delibereren heeft geen zin als je niet de belangen meerekent van degenen die structureel kapot gemaakt worden. 

Representatie die gepaard gaat met verdere onderdrukking van gemarginaliseerde groepen mensen en niet-mensen is niet oké

Mijn overtuiging is dat het meer helpt om een radicale partij een plek in de tweede kamer te bezorgen, dan te pogen een rechts-centristische partij de eerste vrouwelijke status-quo hoeder te laten leveren. Is er ook een speciaal plekje in de hel voor vrouwen die van D66 overstappen naar Shell en andersom, of wachten we tot de bosbranden ook vrouwelijke leiders bereiken?

 

Beeld: Bjane Levine via Flickr

Mail

Harriet Bergman (zij/haar, 1992) doet verslag van acties, papers en vergaderingen. Ze onderzoekt sociale bewegingen en negatieve emoties over klimaatverandering, en brengt zowel het kill-joyen als de burgerlijke ongehoorzaamheid ook zelf in de praktijk.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Witte tranen

Witte tranen

Vaak kan geconfronteerd worden met een racistische misstap veel losmaken in witte vrouwen. Waar komt dat door? Fleur den Boer onderzocht het perfectionisme van witte vrouwen en hoe zogeheten 'witte tranen' racisme in de hand werken. Lees meer

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Wat hebben stieren en vrouwen gemeen? In dit essay ziet Barbara Haenen tijdens het bezoeken van een stierengevecht gelijkenissen met haar eigen ervaringen. Lees meer

Bijsturen 1

Bijsturen

In dit essay legt Belle de Rode de vinger op de zere plek. Ze beschrijft hoe zij de rol van bijsturende kapitein op zich moet nemen omwille van haar zieke vader, terwijl ze juist afscheid had willen nemen van de kritische kapitein die in haar huisde. Lees meer

Gelukkig zien jonge mensen het verband tussen toen en nu

Durf te leren van het verleden

Op Dag 150 van de wrede vergeldingsactie van Israël is een eind van de ‘slachting’ van Palestijnen nog niet in zicht. Schrijver Marte Hoogenboom vestigt haar hoop op activisten en journalisten die het verband tussen ‘toen’ en ‘nu’ durven zien. Lees meer

Reden tot paniek

Reden tot paniek

In dit droomachtige en persoonlijke essay blikt Wouter Degreve terug op zijn jeugd, en hij onderzoekt de effecten daarvan op het heden. Want 'de kracht van de plek waar je bent opgegroeid mag je nooit onderschatten.' Lees meer

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Tom Kniesmeijer leerde dansen op de remixes van discopionier Tom Moulton. Nu zijn eerste kennismaking met de muziek van deze sterproducent bijna vijftig jaar geleden is, blikt hij terug en komt hij tot een inzicht over onze tijd. Lees meer

Neoliberaal Lang Covid 2

Neoliberaal Lang Covid

Voor ons 'Aaah'-magazine, schreef Harriët Bergman een essay over hoe long covid-patiënten vallen tussen pech en onrecht. "Er is iets grondig mis met hoe we in Nederland omgaan met mensen met een beperking en chronisch zieke mensen." Lees meer

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

In dit persoonlijke essay reflecteert Tom Kniesmeijer op queer activisme en literatuur, oftewel: de reden dat we strijden en schrijven. Lees meer

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Zelfs 150 jaar na de afschaffing van de slavernij, zijn de gevolgen daarvan nog steeds voelbaar. Veel Nederlanders zien helaas niet in hoe de koloniale geschiedenis het heden heeft vormgegeven. Pas als je de bloedrode draad door de Nederlandse geschiedenis begrijpt, kun je de huidige ontwikkelingen echt begrijpen stelt Jazz Komproe. ‘Een onzichtbare wond laat zich immers moeilijk genezen.’ Lees meer

:Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

In april 2023 werd een onschuldige dragqueen-voorleesmiddag plots het middelpunt van ophef. Opgefokt door radicaal-rechtse groeperingen, werd er die middag luid geprotesteerd tegen het initiatief. Op het verkeerde tijdstip, maar toch: de morele paniek was niet te overzien. Reden genoeg voor Rijk Kistemaker om na te gaan: die paniek, waar komt die vandaan? En wat zit er eigenlijk achter? Lees meer

Navelstaren als rebellie

Navelstaren als rebellie

Voor ons vorige magazine, schreef Lena Plantinga een essay over waarom het revolutionair is als vrouwen schrijven over emoties, liefde, alledaagse dingen en seks. ‘Ik schrijf omdat ik boos ben terwijl iedereen me altijd lief noemt.’ Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname

Het Sranantongo leeft

Het Sranantongo wordt steeds meer gesproken in Suriname om de massa aan te spreken. Toch is het Nederlands nog steeds de enige officiële taal van het land. Voor het drieluik dat Kevin Headley schrijft over hoe het koloniale verleden nog voortleeft in Suriname, gaat hij in dit derde en laatste deel in op de geschiedenis... Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname 1

Wie blijft er over na de kennisvlucht in Suriname?

Hoogopgeleiden trekken steeds vaker weg uit Suriname. In dit tweede deel van een drieluik over hoe het koloniale verleden doorleeft in Suriname, gaat Kevin Headley in op hoe de kennisvlucht zich verhoudt tot de economische staat van het land. Lees meer

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eva van den Boogaard schreef een brief aan Roland Barthes, die in zijn dagboeken over eenzaamheid en vrijheid schreef wat zij zelf niet kon verwoorden. ‘Je hebt me lang gerustgesteld, maar waar ik de herkenning eerst geruststellend vond, vind ik haar de laatste tijd steeds verontrustender.’ Lees meer

Suriname is één groot slavernijmuseum

Suriname is één groot slavernijmuseum

Een slavernijmuseum is niet genoeg. Kevin Headley stelt de vraag hoe Nederland Suriname tegemoet kan komen op gebied van cultureel erfgoed rondom het koloniale verleden. ‘Ik denk dat de belangrijkste vraag die Nederland aan Suriname moet stellen is: “Wat heb je nodig?”’ Lees meer

Wanneer steek je nou eindelijk je middelvinger op?

Wanneer steek je nou eindelijk je middelvinger op?

Waarom wil je nog altijd niet-homo en meer genderbevestigend zijn? In deze brief bespreekt Jochum de waanvrijheid rondom homoseksualiteit. Lees meer

Lieve Mr. Dickhead

Lieve Mr. Dickhead

Op 7 januari schreef N. een liefdevolle goedmaakbrief en wilde deze persoonlijk overhandigen aan M. Zeven dagen eerder, op nieuwjaarsdag, mondde een akkefietje uit in de dramatische afloop van hun kortstondige doch intensieve liefdesrelatie. Het bleef niet bij een enkele ochtendbrief. Lees meer

:The chosen family: Beelden van queer vruchtbaarheid

The chosen family: Beelden van queer vruchtbaarheid

Marit Pilage onderzoekt beelden van queer vruchtbaarheid in de kunst om zo de definitie van vruchtbaarheid, zwangerschap en ouderschap te herdefiniëren. Lees meer

Een woud vol dichtgetimmerde hokjes

Een woud vol dichtgetimmerde hokjes

Zazie Duinker baant zich een weg door het oerwoud van de (hergedefinieerde) woorden. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer