Asset 14

Onbekende bestemmingen

In De Keldercast praten Miriam Rasch, Nikki Dekker en Emy Koopman vanuit een kelderstudio over recente en minder recente literatuur. De laatste uitzending voor de zomerstop gaat, met alle vakantieplannen in het verschiet, over ‘onbekende bestemmingen’.

Meer dan anders zijn we op zoek gegaan naar boeken die nieuwe werelden ontsluiten, boeken waarin de hoofdpersonen de hele aardbol afreizen en erachter proberen te komen waarom vreemde volkeren doen wat ze doen. We vonden boeken van een Poolse buitenlandcorrespondent, een Brits-Amerikaans-Nigeriaans-Ghanese debutant, en een Franse antropoloog. Verder keken we heel even rond in de wereld van de Britse bankiers, academici in de popcultuur en Chinese dichters.

Emy

Frank Westerman (red.) – De draagbare Kapuściński. Zijn mooiste reportages, gekozen en ingeleid door Frank Westerman (mei 2015 – Arbeiderspers)

De legendarische Ryszard Kapuściński (1932- 2007) deed verslag van een heleboel revoluties en staatsgrepen in Afrika en Zuid-Amerika. Hoeveel het er precies waren is onduidelijk, want in zijn ambitie om ‘creatieve non-fictie’ te schrijven verzon Kapuściński zo nu en dan ook wel eens wat. Emy vertelt waarom dat uiteindelijk niet uitmaakt, en sluit zich aan bij Kapuścińskibewonderaars als Susan Sontag, Salman Rushdie en… Miriam Rasch (die op hard//hoofd al eerder over de Pool schreef).

# Als je meer wilt weten over de controverse rondom Kapuściński, is hier een artikel uit The Guardian over de beruchte biografie.
# En als je geen genoeg kunt krijgen van Kapuściński, is hier een interview met hem door Scott Malcolmson (The Paris Review).

Nikki

Taiye Selasi – Ghana must go (2013, Penguin Books)

Op de dag dat Kweku onrechtmatig ontslagen wordt, verlaat hij zijn gezin. Elk van de vier kinderen komt ergens anders op de wereld terecht. Vijftien jaar lang is de familie van elkaar gescheiden, tot hun vader overlijdt, en ze samen naar de begrafenis moeten. In Selasi’s debuut raakt iedereen de weg kwijt, maar vindt ook z’n thuis terug. Nikki is geraakt door de lyrische schrijfstijl, ritmische zinnen en scherpe bespiegelingen – en leert ook nog iets bijzonders over de ‘turkentas’.

# In deze uitzending refereert Nikki aan Selasi’s stuk over hoe ze in het reine kwam met haar afkomst. Lees dat artikel hier.
# Maar haar eerste essay, ‘Bye Bye Babar’, is eigenlijk nog beter. Hierin betoogt ze dat ‘De Jonge Afrikaan’ niet meer bestaat; iedereen komt overal vandaan.

Miriam

Marcel Mauss – Essay over de gift (1923-1924, vertaling Jeanne Holierhoek en Willemijn Schretlen, 2015, Uitgeverij Boom)

Noord-Amerikaanse Indianenstammen, oude culturen in Melanesië, maar ook brahmaanse rituelen en het oude Germaanse recht: Marcel Mauss onderzoekt ze om meer te weten te komen over de betekenis van geven. De gift blijkt soms tot feesten vol vernieling te leiden, en altijd tot verplichte wederkerigheid. Miriam bespreekt de pareltjes uit een wat droge wetenschappelijke verhandeling: armbanden en halskettingen die rond de oceaan reizen en eten dat een moordenaar wordt.

# Meer over de feesten van vernieling, de potlatch: hier.
# Bataille liet zich inspireren door de theorie van Marcel Mauss. Henk Oosterling schreef erover in het Kritisch Denkers Lexicon.

Boekentips

# Joris Luyendijk – Dit kan niet waar zijn. Onder bankiers (2015 – Atlas Contact)
# Roxane Gay – Bad Feminist (2014 – Harper Perennial)
# Lees tientallen Chinese dichters, waaronder ‘Giraf’ van Shang Ch’in op de website van vertaalster Silvia Marijnissen.

Mail

Audioredactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe chef Kunst

Hard//hoofd zoekt een nieuwe chef Kunst

We zoeken een nieuwe chef Kunst! Reageren kan tot zondag 22 februari 2026. Lees meer

Auto Draft 12

Laat dat, zei ik

Op de binnenplaats van een muf hostel verlangt een man naar erkenning bij zijn vrouwelijke kamergenoot. In Laat dat, zei ik legt Robin van Ommen onze verwachtingen over wederkerigheid in sociale interacties bloot. Met een surreële twist. Lees meer

Mijn AI-persona staat alles beeldig, maar waarom vertelt ze me niet dat die trui kriebelt? 2

Mijn AI-persona staat alles beeldig, maar waarom vertelt ze me niet dat die trui kriebelt?

Het is de AI-era. Terwijl modemerken paraderen met virtuele modellen en digitale pasvormen, wordt het lichaam steeds minder relevant in hoe kleding wordt verkocht. Loïs Blank vraagt zich af wat er van mode overblijft als het lichaam niet langer nodig is. Lees meer

Vrijheid is geen taart

Vrijheid is geen taart

Wat te doen wanneer het je allemaal even te veel wordt in dit leven? Sharvin Ramjan bezocht in 2023 maar liefst tweemaal Isaac Juliens tentoonstelling What Freedom Is To Me. Ook Juliens oudere werk lijkt weinig aan relevantie te verliezen. ‘Hoe mooi zou het zijn als we de fantasierijke wereld en visie van Isaac Julien met beide handen uit het scherm trekken en met ons meedragen in de dagelijkse sleur van het leven?’ Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Dwalend door dromen en sluierende schaduwen

Dwalend door dromen en sluierende schaduwen

Soms vraagt een kunsttentoonstelling om een andere vorm dan een standaard recensie. Dit is ook het geval bij ‘Sculpting the senses’ van Iris van Herpen in Kunsthal Rotterdam. Merel Wolfkamp ging er heen en beschrijft haar ervaring op een gevoelige, poëtische manier. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Zand erover

Zand erover

In dit verhaal van Anouk Harkmans ligt een verteller op het strand, alleen, met een steen op haar navel, en ze overdenkt een relatie die voorbij is. 'Wat als dit geen einde is? Wat als het einde al heeft plaatsgevonden – zonder zichtbare erosie – en dit niet meer is dan de onverhoopte poging om te doen alsof dat niet zo is?' Lees meer

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Wat is magie? Een mysterieuze familiering gaf Marthe van Bronkhorst een ander perspectief. Lees meer

Het kerstmaal

Het kerstmaal

Het ouderlijk huis: een kern waar velen van ons naar terugkeren met de feestdagen. Dingen horen daar te zijn zoals je ze hebt achtergelaten. Maar wat als dat niet meer zo is? Wat als dat fundament niet meer zo stevig blijkt te zijn? Thomas D'heer schrijft zacht over toenadering, weemoed en familie. Lees meer

De dubbele bodems van Blommers & Schumm

De dubbele bodems van Blommers & Schumm

In fotografiemuseum Foam bezoekt Caecilia Rasch de tentoonstelling Mid-Air, en deze roept vragen op over contrasten: kunst en commercie, ironie en eerlijkheid. Lees meer

Een klein manifest voor tierelantijntjes

Een klein manifest voor tierelantijntjes

Pantone stelt dat de wereld gebaat is bij meer visuele zuiverheid, een esthetische keuze die midden in deze tijd allesbehalve apolitiek is. In reactie op de nieuwe kleur van het jaar laat Loïs Blank zien hoe kleur, macht en uitsluiting met elkaar verweven zijn. Haar column is een oproep voor meer kleur, meer geluid en meer weerstand. Lees meer

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Sporen’, het negende Hard//hoofd Magazine!

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Sporen’, het negende Hard//hoofd Magazine!

Maak jij een bijdrage die een nieuwe weg inslaat? Stuur vóór 1 februari je pitch in en draag met een (beeld)verhaal, essay, poëzie of kunstkritiek bij aan het magazine ‘Sporen’. Lees meer

Auto Draft 11

20240903 Fiat Punto

Met de handrem omlaag en handen aan het stuur rijdt Wim Landuyt je in dit gedicht langs zijn bloedlijn, van de pastasaus in zijn aderen tot in dit land van regels: een compilatie van zijn migratie. 'net als een geïmporteerde fiat punto / brandt mijn motor onder mijn huid' Lees meer

Lees dit boek vooral niet

Lees dit boek vooral niet

Wat doe je als je een boek leest dat totaal schuurt met je wereldbeeld, maar wel goed geschreven is? Dit overkwam boekenblogger Maartje van Tessel, toen ze een berichtje kreeg van een debutant met de vraag of ze zijn boek wilde lezen. Het zet haar aan het denken over wat literatuur kan en mag zijn. Lees meer

César Rogers 4

César Rogers maakt een print voor onze kunstverzamelaars: ‘De spanning tussen mechanisering en het lichaam vind ik belangrijk’

Word vóór 1 januari kunstverzamelaar bij Hard//hoofd en ontvang een unieke print van César Rogers! In gesprek met chef Kunst Jorne Vriens licht hij een tipje van de sluier op. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in maart je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!