Asset 14

Onbekende bestemmingen

In De Keldercast praten Miriam Rasch, Nikki Dekker en Emy Koopman vanuit een kelderstudio over recente en minder recente literatuur. De laatste uitzending voor de zomerstop gaat, met alle vakantieplannen in het verschiet, over ‘onbekende bestemmingen’.

Meer dan anders zijn we op zoek gegaan naar boeken die nieuwe werelden ontsluiten, boeken waarin de hoofdpersonen de hele aardbol afreizen en erachter proberen te komen waarom vreemde volkeren doen wat ze doen. We vonden boeken van een Poolse buitenlandcorrespondent, een Brits-Amerikaans-Nigeriaans-Ghanese debutant, en een Franse antropoloog. Verder keken we heel even rond in de wereld van de Britse bankiers, academici in de popcultuur en Chinese dichters.

Emy

Frank Westerman (red.) – De draagbare Kapuściński. Zijn mooiste reportages, gekozen en ingeleid door Frank Westerman (mei 2015 – Arbeiderspers)

De legendarische Ryszard Kapuściński (1932- 2007) deed verslag van een heleboel revoluties en staatsgrepen in Afrika en Zuid-Amerika. Hoeveel het er precies waren is onduidelijk, want in zijn ambitie om ‘creatieve non-fictie’ te schrijven verzon Kapuściński zo nu en dan ook wel eens wat. Emy vertelt waarom dat uiteindelijk niet uitmaakt, en sluit zich aan bij Kapuścińskibewonderaars als Susan Sontag, Salman Rushdie en… Miriam Rasch (die op hard//hoofd al eerder over de Pool schreef).

# Als je meer wilt weten over de controverse rondom Kapuściński, is hier een artikel uit The Guardian over de beruchte biografie.
# En als je geen genoeg kunt krijgen van Kapuściński, is hier een interview met hem door Scott Malcolmson (The Paris Review).

Nikki

Taiye Selasi – Ghana must go (2013, Penguin Books)

Op de dag dat Kweku onrechtmatig ontslagen wordt, verlaat hij zijn gezin. Elk van de vier kinderen komt ergens anders op de wereld terecht. Vijftien jaar lang is de familie van elkaar gescheiden, tot hun vader overlijdt, en ze samen naar de begrafenis moeten. In Selasi’s debuut raakt iedereen de weg kwijt, maar vindt ook z’n thuis terug. Nikki is geraakt door de lyrische schrijfstijl, ritmische zinnen en scherpe bespiegelingen – en leert ook nog iets bijzonders over de ‘turkentas’.

# In deze uitzending refereert Nikki aan Selasi’s stuk over hoe ze in het reine kwam met haar afkomst. Lees dat artikel hier.
# Maar haar eerste essay, ‘Bye Bye Babar’, is eigenlijk nog beter. Hierin betoogt ze dat ‘De Jonge Afrikaan’ niet meer bestaat; iedereen komt overal vandaan.

Miriam

Marcel Mauss – Essay over de gift (1923-1924, vertaling Jeanne Holierhoek en Willemijn Schretlen, 2015, Uitgeverij Boom)

Noord-Amerikaanse Indianenstammen, oude culturen in Melanesië, maar ook brahmaanse rituelen en het oude Germaanse recht: Marcel Mauss onderzoekt ze om meer te weten te komen over de betekenis van geven. De gift blijkt soms tot feesten vol vernieling te leiden, en altijd tot verplichte wederkerigheid. Miriam bespreekt de pareltjes uit een wat droge wetenschappelijke verhandeling: armbanden en halskettingen die rond de oceaan reizen en eten dat een moordenaar wordt.

# Meer over de feesten van vernieling, de potlatch: hier.
# Bataille liet zich inspireren door de theorie van Marcel Mauss. Henk Oosterling schreef erover in het Kritisch Denkers Lexicon.

Boekentips

# Joris Luyendijk – Dit kan niet waar zijn. Onder bankiers (2015 – Atlas Contact)
# Roxane Gay – Bad Feminist (2014 – Harper Perennial)
# Lees tientallen Chinese dichters, waaronder ‘Giraf’ van Shang Ch’in op de website van vertaalster Silvia Marijnissen.

Mail

Audioredactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Tussen marmeren goden en mythologische meesterwerken in de tentoonstelling 'Metamorfosen' ziet Nina Läuger vooral een pijnlijk gebrek aan context. Ze vraagt zich af waarom het Rijksmuseum geweld, misogynie en verkrachting in klassieke kunst toont zonder die beelden echt vanuit het heden te bevragen. Lees meer

Baka bana

Baka bana

‘Papa haatte ik omdat hij meer tijd met mama had gekregen dan ik. Mama haatte ik omdat ze me in de steek had gelaten én zwart had gemaakt.’ In dit verhaal van Sophia Blyden komt de hoofdpersoon na een lange tijd zonder contact voor het eerst haar vader weer tegen. Ze besluiten om op een vader-dochterweekend te gaan, op zoek naar verzoening, herinneringen, wie ze geworden zijn zonder elkaar, en de juiste bereidingswijze van baka bana. Lees meer

:Podcast: Maandagavond – Het wachten

Podcast: Maandagavond – Het wachten

Wachten is het thema van de 51ste Maandagavond van De Nwe Tijd. Al tien jaar lang komen een paar theatermakers op doodgewone maandagavonden bij elkaar om een nieuwe tekst voor te lezen over wat hen op dat moment bezighoudt. Tien jaar is een mijlpaal en mijlpalen hoor je te vieren. Dat gaan ze ook doen. Maar dat is pas in de volgende podcast. In deze podcast wachten ze nog. Lees meer

CAPTCHA

CAPTCHA: Can Anyone Prove They’re Clearly Human Anyway?

De relatie tussen mens, dier en internet staat centraal in dit verhaal van Leonie Moreels. De hoofdpersoon balanceert een zieke teckel en een afstandelijke partner die diens identiteit via het internet probeert te achterhalen. Dit alles leidt tot een reflectie over wat echt is en wat niet, en vooral over wat ‘leven’ in verhouding tot het internet betekent. Lees meer

Kom naar ‘Cultuur op de barricade’ op de Reinwardt Academie in Amsterdam! 1

Kom naar ‘Cultuur op de barricade’ op de Reinwardt Academie in Amsterdam!

Kom naar het evenement ‘Cultuur op de barricade – hoe helpen we elkaar?’ op de Reinwardt Academie in Amsterdam! Tijdens deze avond slaan Hard//hoofd, The Collectors Circle en de Reinwardt Academie de handen ineen om te onderzoeken hoe solidariteit de kunstwereld kan veranderen. Reserveer hier je kaartje! De cultuursector voelt vaak als een ‘winner takes... Lees meer

Hoe de genocide overal doorwerkt, zelfs in de spreekkamer van de psycholoog

Hoe de genocide overal doorwerkt, zelfs in de spreekkamer van de psycholoog

Marthe van Bronkhorst ziet: psychische zorg tijdens een genocide is niet neutraal. Lees meer

:Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Datingapps: een vloek en een zegen. Enerzijds laten ze je toe zonder grenzen gelijkgestemden te ontmoeten, anderzijds monetariseren ze je seks- en relatiebehoeftes. Bestaat er een best of both worlds? Onder de Griekse zon overdenkt Sharvin Ramjan de liefde in al haar vormen. Lees meer

Reuzenalken

De laatste reuzenalk en wat hij ons leert over de klimaatcrisis

In een Brusselse opslagkast staat een vogel die we nooit meer levend zullen zien. We weten al eeuwen hoe soorten verdwijnen en toch lijken we opnieuw weer toe te kijken. Wanneer wordt weten eindelijk handelen? Lees meer

:Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

In ons collectieve geheugen lijkt er weinig plaats voor moeders* die na de bevalling lijden aan depressieve gevoelens: deze verhalen ondermijnen het klassieke beeld van het moederschap als een roze wolk. Gelukkig brengen steeds meer vertellingen nuance aan, waarbij de vraag rijst in hoeverre we als maatschappij verantwoordelijkheid dragen voor de eenzaamheid die kersverse moeders kan overvallen. Een essay door Anne Louïse van den Dool. Lees meer

:Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Is literatuur links of rechts? Sarah Neutkens duikt in twee klassiekers en gaat na of ze wel zo links zijn als vaak wordt beweerd. Lees meer

:Een lesje kapitalisme: door Shein betalen we straks dubbel bij Zara

Een lesje kapitalisme: door Shein betalen we straks dubbel bij Zara

Wanneer goedkoop steeds goedkoper wordt en luxe verder naar de sterren rijkt, rekt het middensegment zich onverstoorbaar op. In haar column toont Loïs Blank hoe ooit betaalbare merken via een facelift hun high-end ambities najagen. Wanneer zijn we uitgespeeld in dit kapitalistische spel? Lees meer

:Terugblik op de lancering van 'Harnas' in Museum Arnhem 13

Terugblik op de lancering van ‘Harnas’ magazine in Museum Arnhem

Afgelopen maand werd ons nieuwste nummer feestelijk gelanceerd in Museum Arnhem, want Hard//hoofd en Museum Arnhem bundelden de krachten! De tentoonstelling Naakt dat raakt vindt literaire en poëtische verdieping in een speciaal katern in Hard//hoofd magazine Harnas. We blikken terug op het evenement. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Het sanatorium

Het sanatorium

Elin ligt roerloos op de ligstoel van een sanatorium, hoog in de bergen. Stil en uitgespreid op het terras wordt ze geconfronteerd met een doordringende geur, die ze niet kan identificeren. In dit surreële, filosofische verhaal zoekt Stefanie Gordin naar de betekenis en de verstikkende werking van rust. Lees meer

Introverte mensen zijn awesome

Introverte mensen zijn awesome

In een wereld van schreeuwende extraversie, eert Marthe van Bronkhorst de introverten. 'Doe mij maar ‘raven’-energy. ' Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer

Dogs that cannot touch each other

Dogs that cannot touch each other

Een theatrale vertelling van Louky van Eijkelenburg over warmte, wrangheid en het controversiële kunstwerk 'Dogs That Cannot Touch Each Other'. Lees meer

:De strijd om vorm: looksmaxxen met volume of bevrijding uit de vorige eeuw?

De strijd om vorm

Dior en Chanel grijpen terug op historische silhouetten, en dat wordt breed gevierd. In haar column onderzoekt Loïs Blank of we ons voldoende bewust zijn van de oude idealen die daarin meekomen, en wat het over onze tijd zegt dat we daar zo enthousiast applaus voor geven. Lees meer

Steen 1

Steen

Stel je eens voor hoe een relatie met een steen kan beginnen, hoe die eruitziet en waarin jullie elkaar zullen vinden. Sjoukje Kamphorst neemt je mee op een literaire reis langs verloren zwerfkeien, gebarsten geliefdes en zinloos geploeter. ‘Wat een steen te zeggen heeft, kan alleen maar van groot gewicht zijn.’ Lees meer

Oproep: De Stoute Stift

De Stoute Stift [deadline verstreken]

Doe mee aan De Stoute Stift, een zoektocht naar vier Nederlandse en vier Vlaamse illustratoren die een beeld willen maken bij de beste verhalen van de erotische schrijfwedstrijd Het Rode Oor. Deadline: 1 mei 2026. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in september je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!