Morgan Knibbe studeerde dit jaar met de film A Twist in the Fabric of Space af aan de Filmacademie in Amsterdam (richting Regie Documentaire). Samen met zijn crew sleepte hij de VPRO Documentaireprijs 2012 in de wacht.
A Twist in the Fabric of Space stelt zich in de persmap als volgt voor: ‘Na onze geboorte
proberen we overal grip op te krijgen en scheppen we collectief een gevangenis van
structuren. Diep van binnen schuilt een oerkracht die wil losbreken in extase’. De
eclectische, ritmische documentaire van Knibbe is onderverdeeld in vier hoofdstukken
die min of meer een levenscyclus voorstellen. De ‘gevangenis van structuren’ wordt
fraai getoond in de ‘stadssymfonie’, waarbij beelden van verschillende gebouwen en
bouwplaatsen samen met een doordringende technobeat de kijker naar een extatisch
hoogtepunt toebrengen. Opvallend en dapper is de seksscène die door de hele film heen is gevlochten: de abstracte, zachte close-ups (waarin De Daad werkelijk te zien is) vormen
een mooi en betekenisvol contrast met de verder bombastische, apocalyptische beelden en
bijna bedreigende sfeer van A Twist in the Fabric of Space.
Trailer van a Twist in the Fabric of Space
Waarover gaat deze film volgens jou?
We wilden iets maken over hoe hypocriet mensen bezig zijn met hun oerdriften. Onze hele
samenleving is opgebouwd uit structuren, we moeten allemaal in dezelfde pas lopen. Maar
tegelijkertijd kijken we graag naar keiharde seks en geweld, de online pornoconsumptie is
groter dan ooit. Ik vroeg me af hoe dat kan. Met deze vragen kwam ik terecht bij de Franse
filosoof Georges Bataille: hij heeft het in zijn werk L’érotisme over de seksuele daad en de
waarde daarvan. Volgens Bataille probeert de mensheid grip op het leven te krijgen door
regels te maken, om zo om te kunnen gaan met het feit dat we niet continue zijn, dat we
sterfelijk zijn. Maar regels veroorzaken taboes, en het doorbreken van die taboes geeft de
mens een gevoel van vrijheid en extase. Door de seks expliciet te tonen in deze film, juist in
de setting van een gestructureerde filmzaal, hopen we een taboe te doorbreken, waardoor
de kijker een gevoel van vrijheid ervaart. En van gêne natuurlijk, dat gevoel bevestigt het feit
dat kijken naar seks nog steeds een taboe is.
In het derde hoofdstuk laat de film zien dat mensen de behoefte hebben hun oerdriften
te stillen, dat we genieten van heftige seks en geweld. Er bestaat een excessief verlangen
naar sensatie, waardoor we volgens mij vervreemd zijn geraakt van driften en onze eigen
natuur. Het is niet de bedoeling om los van elkaar te leven, om zo liefdeloos en krampachtig
keiharde porno te consumeren: dat wil ik in het laatste hoofdstuk laten zien met de mooie,
liefdevolle seksscène.
Was het maken van deze film een experiment?
Zeker was een deel van dit project een experiment, niet alles was meteen gevat in
een filmplan of een script. Maar op de Academie waren mijn docenten meteen enthousiast
over het plan om een film te maken die op een andere manier werkt. We begonnen met
het uitproberen van een concept, met ideeën over hoe de wereld om ons heen wordt
vormgegeven. De stadssymfonie met de heftige architectonische structuur is onder andere
geïnspireerd op Mondriaan zijn schilderijen, en met de technomuziek erbij laat het zien wat
ik wilde overbrengen. Ook heb ik veel slapende mensen in het openbaar vervoer gefilmd
met mijn mobiel, dat vind ik een mooi beeld: ze lijken vermoeid door de stadskolos waar ze
in leven.
Vind je je film geslaagd?
Ja, ik ben er blij mee, ik kan ernaar kijken en ernaar luisteren. Gister kwamen er een paar
gastjes van zestien naar me toe die zeiden dat ze moesten janken van het lachen. Ze hadden
zelfs een foto gemaakt van het laatste shot, zo vet vonden ze het. De paar harde grappen die
erin zitten hebben dus voor hen het beoogde effect, die zitten erin om de intellectuele laag
keihard onderuit te halen, dat je even niks anders kan dan lachen. Humor in een film maakt
juist de zware scènes beter.
Waarom wilde je filmmaker worden?
Ik denk dat filmmaken het dichtstbij het delen van je gedachtes en je onderbewustzijn
met anderen komt. Dat vind ik interessant: het ontastbare tastbaar maken, en van dat
tastbare een werkelijkheid scheppen. Film is een goed medium om de roes waar mensen in
kunnen verkeren vast te leggen. Een van mijn eerste films gaat over mijn oma die helemaal
opgaat in het zingen. In een andere film volg ik kickboxer Abdel tijdens een wedstrijd; je ziet
hoe een jongetje verandert in een beest. Kunnen opbranden in het nu-moment, zoals dieren
dat kunnen, dat is denk ik wat mensen nastreven en wat ik heb willen laten zien met de
seksscène in A Twist in the Fabric of Space.
de korte film Abdel
