Illustratie: Inés Cuesta

Nu de Amsterdam Fashion Week is begonnen, raadt Mees dit tijdloze modetijdschrift aan." />

Illustratie: Inés Cuesta

Nu de Amsterdam Fashion Week is begonnen, raadt Mees dit tijdloze modetijdschrift aan." />
Asset 14

Tijdloze mode

Tijdschrift. Het is een bijzonder fraai woord, als je bij de (vrij simpele) etymologie stilstaat. Tijd-schrift. Periodiek. In essentie probeert men met het publiceren van een blad de huidige geest te vangen, en wel op schrift. Er hoeft niet altijd papier aan te pas te komen, en zelfs niet altijd letters, maar of men het nastreeft of niet, een tijdschrift geeft een bepaalde periode weer, variërend van een dag, een week, een maand, een kwartaal, of zelfs een jaar. Een bezoek aan het Atheneaum Nieuwscentrum, de kiosk van de beroemde boekwinkel aan het Spui in Amsterdam, kan een overweldigend effect op de mens hebben. Ruim tweeduizend tijdschriften staan uitgestald.

Van vakgerichte bladen tot populair wetenschappelijke publicaties, van het NRC Handelsblad tot de Marie Claire. Een eerste blik over de covers vertelt vooral het verhaal van portretten. Een persoon, al dan niet bekend maar meestal plezierig voor het oog, trekt de koper. Mijn oog valt op de Encens. Op dit Franse blad, wat in vorm (harde kaft, geen poespas) en prijs (19,95) meer wegheeft van een boek, staat vrij weinig, behalve het jaartal en een citaat. 2011, nummer 26. Geen seizoen, geen maand, gewoon 2011. Gouden letters op een donkergrijze matte kaft. Loeizwaar is het, onderweg naar huis knapt het tasje haast.

Encens, in de lente van 2001 opgericht, is niet altijd een jaarlijkse publicatie geweest en streeft een tijdloosheid na die ongebruikelijk is voor een modeblad. Op de eerste pagina (verrassend genoeg ook daadwerkelijk pagina één, in tegenstelling tot het gros aan modebladen waar eerst door veertig advertenties moet worden geploegd) staat een korte introductie, over het belang van legendes. Wat maakt iemand zo fascinerend, wanneer doorstaat een persoonlijkheid en zijn of haar werk de tand des tijds? Hierop volgen meer dan driehonderd pagina’s aan foto’s. Wat opvalt, is dat voor elk jaartal het woord ‘circa’ staat. Hoewel ieder kledingstuk wat door een designer wordt gemaakt niet alleen aan een jaar, maar ook aan een seizoen is gebonden, gaat het hier dus om een ‘gevoel’. Het seizoen is niet meer van belang, en zelfs het jaar krijgt een vage afrastering. De jaartallen variëren van 1983 tot 2011.

Illustratie: Inés Cuesta

Encens werd op 8 september jongstleden met een groot feest gelanceerd in New York. Champagne vloeide alsof de klokken middernacht luidden, en het nieuwe jaar werd maanden te vroeg gevierd. Het is een bekend fenomeen in de modewereld, waar maanden, zelfs jaren vooruit wordt bepaald wat ‘het’ gaat worden. Mevrouw Edelkoort bedacht in 2005 dat jij nu een aubergine vest aanhebt, ver tevoren weet eigenlijk iedereen al dat de skinny jean plaats zal maken voor de flare jean. Dit eb en vloed gaat al decennia zo voort. Maar wat kunnen we nu nog wél hedendaagse mode noemen? Is het wat nu in de rekken hangt? Is het wat we op de catwalk hebben mogen aanschouwen? Is het wat we in de bladen zien? Leven we in de winter, of in de zomer?

Giorgio Agamben, Italiaans filosoof, schreef in 2008 een essay over het contemporaine, ‘Che cos'è il contemporaneo?’, of ‘Wat is hedendaags?’, en kaartte daarin het probleem van de mode aan. Hij stelt dat tijd in mode wordt bepaald door de relevantie of irrelevantie daarvan, of het al dan niet in de mode te noemen is. Maar wanneer men dit wilt koppelen aan chronologische tijd, ontstaat er een probleem. Omdat niet vast is te stellen wanneer in het proces de kleding daadwerkelijk ‘in de mode’ is, is hedendaagse mode per definitie te laat. Tijd, in mode, balanceert constant tussen een ongrijpbare grenswaarde van het ‘nog niet’ en het ‘niet meer’.

En zo is het streven van Encens, om in een tijd-schrift wel degelijk een stempel te drukken op het hedendaagse, maar dit te doen aan de hand van een doordachte, tijdloze aanpak waarbij zowel het verleden als de toekomst wordt uitgelicht, een goed voorbeeld van een oplossing voor dit tijdsdilemma. Of ik het nog in zal kijken in het nieuwe jaar kan ik niet met zekerheid zeggen. Maar ver in de toekomst, als mijn dochter het weer uit de kast haalt, zal ik zeggen: “Ach, de Encens. Ja, dat was circa 2011.”

Deze TIP verscheen eerder op de site van Boekhandel Athenaeum

Mail

Ava Mees List

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Automatische concepten 57

Word jezelf (ook als je dat niet wilt)

Rietveld-student Vivian Mac Gillavry vraagt haar docenten naar de beste adviezen die zij ooit kregen. Allereerst: beeldend kunstenaar en publicist Q.S. Serafijn. Lees meer

'De derde generatie kijkt met een bredere blik naar dekolonisatie, zien het in een mondiaal verband'

'De derde generatie kijkt met een bredere blik naar dekolonisatie, zien die in een mondiaal verband'

Curator en onderzoeker Maria Rey-Lamslag is een graag geziene gast in de cultuursector. Jason Keizer gaat met haar in gesprek over haar Indische roots, over hoe het koloniale verleden doorklinkt in haar werk en over haar 'Indotiteit'. Lees meer

Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Uitzonderingen

Uitzonderingen daargelaten

Deze week worden onze redacteurs blij van een maas in de wet, meermaals dezelfde film kijken en de kunst van Isabelle Wenzel. Lees meer

Ruimtes

Een vertrouwd lichaam om in samen te zijn

Een jaar geleden moest Charlotte de Beus opnieuw leren praten, lezen en schrijven. In deze drie gedichten onderzoekt ze met poëtische scherpte haar herstel en het lichaam als “een onbetrouwbare woning voor dakloze gedachtes.” Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

'Naar buiten toe zijn we allemaal familie, zo gaat dat in de Molukse gemeenschap'

'Naar buiten toe zijn we allemaal familie, zo gaat dat in de Molukse gemeenschap'

'Ontdekken wie je voorouders zijn geeft kracht en vertrouwen.' Zainal Umarella heeft diep verdriet gekend, maar zijn toekomstbeeld is er een van hoop dat hij aan zijn kinderen wil meegeven. Lees meer

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Een voorpublicatie uit de afstudeerbundel van Elianne van Elderen 'Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten'. Over opgroeien als buitenstaander in een dorp, een vluchtmisdrijf op een veulen, over drie vrienden en iemand die probeert om onvoorzichtig te worden. Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

Column: Over geld

Over geld

Eva vergelijkt de manier waarop ze toen en nu tegen geld aankijkt en hoe het verschil in inkomen binnen haar vriendengroep de verhoudingen heeft veranderd. Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer

Filmtrialoog: Ruben Brandt: Collector

Ruben Brandt: Collector

Onze redacteuren Jorne Vriens en Oscar Spaans en illustrator Friso Blankevoort bekeken de animatiefilm Ruben Brandt: Collector en zagen een verhaal dat niet in een andere vorm had kunnen worden verteld. Lees meer

Slaapkamerraam, wereld

Slaapkamerraam, wereld

Buiten is het nacht. Maar wat gebeurt er als je je ogen sluit? Dan kan het buiten net zo goed een zomerse dag in New York zijn. Of een sneeuwlandschap uit je jeugd. De mogelijkheden zijn eindeloos. Lees meer

Nieuws in beeld: Is het kunst of geeft het winst?

Is het kunst of geeft het winst?

Illustrator Loes van Gils kijkt met afgrijzen naar de afwegingen die het kabinet maakt. Dierentuinen, sportscholen en binnenzwembaden werden geopend, culturele instellingen moesten de deuren gesloten houden. Lees meer

Lang leve de slush pile 1

Lang leve de slush pile

Hoe kan literair Nederland inclusiever worden als het steeds vaker weigert ongevraagde manuscripten aan te nemen? Een pleidooi voor een openboekbeleid. Lees meer

'Het 'Indische zwijgen’ werd een collectief fenomeen omdat er niet geluisterd werd'

'Het 'Indische zwijgen' werd een collectief fenomeen omdat er niet geluisterd werd'

Myrthe Groot en Romée Mulder deden samen onderzoek naar hun familiegeschiedenissen. En ze begonnen een modelabel dat nauw met die persoonlijke zoektocht samenhangt: Guave. Lees meer

ALL-IN

Een levendig gebrek aan bescheidenheid

De allereerste kunsttrialoog op Hard//hoofd. Wat vonden redacteuren Jorne Vriens, Iris van der Werff en Vivian Mac Gillavry van de tentoonstelling ALL-INN in het HEM? Lees meer

Alles Vijf Sterren: Schreeuwen naar de televisie

Schreeuwen naar de televisie

Deze week worden onze redacteurs blij van het voetenwerk van Het nationale Ballet, de schoenen van Chantal Janzen en aandacht voor Palestijnse filmmaaksters. Lees meer

Hadden we dat altijd maar geweten

Hadden we dat altijd maar geweten

Emma Laura Schouten zit niet op de stoel van de schrijver, maar aan de andere kant van de tafel. Als manuscript-begeleider krijgt ze vaak de vraag of een tekst potentie heeft om Het Boek te worden. Maar heb je eigenlijk wel iets aan die vraag, en wat is het antwoord? Lees meer