Asset 14

Marokkanenfictie

In de rubriek Re: kijken redacteuren van een afstandje naar het nieuws. Deze week: Marokkanen.

We weten allemaal dat er in onze verder op geen onrechtvaardigheid te betrappen balanssamenleving problemen zijn met 'bepaalde groepen' en dat 'de politiek' het maar al te vaak laat afweten wanneer het gaat om het 'benoemen' van die problemen, laat staan dat ze worden opgelost. En dat terwijl iedereen kan zien dat het de spuigaten uitloopt. Een losgeslagen vijfde horde of Mongoolse colonne kan de boel hier ieder moment overnemen. En dan zal je zien dat de hoge Haagse heren het gewoon laten gebeuren.

Nee, daar in de hofstad hebben ze geen oog voor de problemen van de gewone mensen. Blind zijn ze voor de gruwelijke praktijken waar hardwerkende achtentwintigjarige jongens van geringe lengte, die ook nog eens gebukt gaan onder bossen rood haar die nodig geknipt zouden moeten worden, te vaak mee te maken krijgen.

Maar eerst iets anders. Eerder vanmiddag kon ik – omdat het geen zondag is – op de website van het Reformatorisch Dagblad lezen hoe een redacteur een fictief Marokkaans personage had geïnterviewd. Dit waarschijnlijk om voor de RD-lezer invoelbaar te maken hoe "de ander" denkt. Denk ik. Raouad, noemde de redacteur deze jongen. De redacteur zelf heet Bert Monster. En ergens schuilt er een Frankenstein-ironie in die naam. Monster laat zijn creatie criminaliteitscijfers bevestigen en buitengewoon verstandige maar verder niet erg plausibele dingen zeggen als "over de oorzaken denken de bobo's in grote lijnen hetzelfde."

Hoe is je thuissituatie, vraagt Monster zijn creatie. "Pa is streng, dominant en thuis de baas […] Mijn ouders weten eigenlijk niet zo goed wat ze met me aan moeten, precies zoals een vertegenwoordiger van het Landelijk Beraad Marokkanen gisteren zei. […] Met de Nederlandse samenleving voel ik me niet tot nauwelijks betrokken."
Hier houd ik maar op, u heeft het misschien, of zelfs waarschijnlijk zelf ook al gelezen. Ergens hoop ik dat tegen de tijd dat u dit leest, het RD heeft toegegeven dat het om "een verwijzing naar een misplaatste 1-april-grap ging", zoals die jongen die per ongeluk via de e-mail moest vernemen dat hij niet uitgenodigd werd voor een sollicitatiegesprek omdat hij “[t]en eerste een donker gekleurde (neger)” was.

Ik hoop het. Maar ik ben er niet gerust op.

Foto: Marokkaanse jongen probeert de auteur van dit stukje te intimideren.

Marokkanenfictie. Het is natuurlijk schandalig – zegt u mij maar na: "schandalig", en nee, niet meteen "er zijn natuurlijk wel problemen met bepaalde groepen…" erachteraan zeggen – maar is het vreemd? Monster liet zijn creatie heel netjes ieder vooroordeel bevestigen: Monsters monster was maar al te herkenbaar, zou je kunnen zeggen. Het is de normaalste zaak van de wereld om zonder je al te zeer in de feiten te verdiepen een buitengewoon afgeronde mening te hebben over wat nog niet zo heel lang geleden op de agenda van onze, laten we wel wezen, door en door racistische Tweede Kamer stond als "het Marokkanenprobleem". "Wilders zaait geen haat, hij oogst het", betoogde Zihni Özdil een week of twee geleden.

Vanochtend zag ik een kop in de Volkskrant. Hij stond boven een artikel over een rechtszaak naar aanleiding van een eerdere overval op een juwelier. Voor de rechter staan twee mensen die hun laffe daad niet met de dood hebben hoeven bekopen. In tegenstelling tot de twee jongens die vorige week postuum iets beangstigends wisten bloot te leggen: namelijk hoe gemakkelijk bepaalde groepen in onze samenleving bereid zijn onze rechtsstaat te verruilen voor een systeem waarin het recht op eigenrichting bovenaan een nieuwe Déclaration des droits de l'homme et du citoyen prijkt.

"Terwijl er langzaam een beeld ontstaat van de Marokkaanse daders, vindt in Utrecht de rechtszaak plaats over de gewelddadige overval op juwelier Ben de Vries, precies een jaar geleden", zo journailleerde een verder ongetwijfeld buitengewoon beschaafde Volkskrant-redacteur gisterenavond. Misschien wel een brave Vara-gidslezer die schande spreekt van Wilders' “minder minder minder” en in het dagelijks leven blind is voor kleur. Dat gratuite "Marokkaanse" voor het al alleszeggende woord "daders", dat is waar ons veel grotere maatschappelijke probleem in schuilt. Dat woordje 'Marokkanen' staat daar alleen omdat het op enig moment bij iemand een vooroordeel heeft bevestigd – vast en zeker onbewust, maar daarmee niet direct onschuldig. Alleen daarom staat het er, en laat niemand je iets anders wijsmaken. Het argument is vaker aangedragen, maar zou het bij iemand zijn opgekomen om in plaats van dat “Marokkaanse” melding te maken van in Frankrijk geboren ouders? Had er “Nederlandse”, “Grieks-Orthodoxe”, “Limburgse”, “Drentse”, “Joodse” of “dikwijls vpro-kijkende” kunnen staan? Schrijf dan gewoon ook achter het woord slachtoffer: “wien Neêrlands bloed door d'aderen vloeit”. Desnoods tussen haakjes.

Toen ik vanmiddag met een lichte hoofdpijn de deur van ons kantoor achter me dichttrok en naar mijn fiets liep, stonden er vier ongeveer vijftienjarige Marokkaans-Nederlandse meisjes op de stoep. "Doe dan! Dit is je kans", zei een meisje met lang zwart haar en een rood t-shirt tegen een vriendin. Haar vriendin verzamelde moed en zei recht in mijn gezicht: "Je billen steken echt mooi in je broek. Meneer." Zonder enige twijfel een geval van seksuele intimidatie. Maar het bevestigde op hetzelfde moment niet minder dan twee vermoedens die ik al heel lang koesterde: 1) mijn billen mogen er best zijn; en 2) deze maatschappij loopt inmiddels een straatlengte achter op zichzelf.

Mail

Jan Postma Jan Postma (Delft, 1985) is politicoloog, fotograaf, journalist, parttime einzelgänger en meer. Maar, voordat u zich een beeld denkt te kunnen vormen, toch vooral dat laatste.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Wat is magie? Een mysterieuze familiering gaf Marthe van Bronkhorst een ander perspectief. Lees meer

Lees dit boek vooral niet

Lees dit boek vooral niet

Wat doe je als je een boek leest dat totaal schuurt met je wereldbeeld, maar wel goed geschreven is? Dit overkwam boekenblogger Maartje van Tessel, toen ze een berichtje kreeg van een debutant met de vraag of ze zijn boek wilde lezen. Het zet haar aan het denken over wat literatuur kan en mag zijn. Lees meer

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Bij de media heerst ziekte, journalisten stellen te weinig vragen. Fausto en Marthe van Bronkhorst komen met een behandelplan. Lees meer

Essaywedstrijd: 'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

In deze editie van Hooray for the Essay dagen we je uit om na te denken over waarheid. Reageer voor 19 januari. Lees meer

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Mode lijkt glanzend en zorgeloos, maar er schuilt een wereld van politiek achter. Loïs Blank vraagt zich af: wie bepaalt eigenlijk welke verhalen verteld mogen worden? Wat gebeurt er met de progressieve stemmen van een bedrijf dat vooral voor de winst gaat? Lees meer

Suriname - van onafhankelijk land naar natie

Suriname - van onafhankelijk land naar natie

Op 25 november is het 50 jaar geleden dat Suriname onafhankelijk werd van Nederland. Kevin Headley bespreekt hoe de onafhankelijkheid van Suriname tot stand is gekomen en hoe het zich verder ontwikkelt tot natie: van politieke geschiedenis tot hedendaagse successen. Lees meer

De integratie-stok slaat wéér de ‘problematische Moslim’

De integratie-stok slaat wéér de ‘problematische Moslim’

'Een begrip als integratie lijkt een middel om te streven naar een inclusievere samenleving, maar dwingt in feite minderheden om hun culturele en religieuze identiteit op te geven.' Aslıhan Öztürk legt de retoriek bloot waarmee de integratie-stok dreigend boven het hoofd van generaties migranten wordt gehouden. Lees meer

Wifey material

Wifey material

Wifey of wervelwind, Madonna of hoer. Marthe van Bronkhorst had gehoopt dat dit binaire denken passé was, maar helaas, de emancipatietrein blijkt op dit spoor nog steeds haperen. Ik oefen een enorme aantrekkingskracht uit op één specifiek soort mensen: mensen van wie de favoriete contactfrequentie eens in het kwartaal is. Mensen van wie de love... Lees meer

Anders voel ik me zo oud 1

Anders voel ik me zo oud

In dit essay analyseert Loulou Drinkwaard de tegenstrijdige etiquetten die haar zijn geleerd of opgelegd: ‘Tussen u en jou in, zweef ik. De waarden van mijn vader in mijn ene hand en de waarheid van mijn moeder in mijn andere. Mijn oma deelt de kennis van ons moederland en ‘De Nederlander’ bepaalt wat hoort. Ondertussen vond ik een alternatief. Zullen wij elkaar vousvoyeren?’ Lees meer

:De herhaling van de zombie-apocalyps: Op zoek naar een alternatieve dystopie

De herhaling van de zombie-apocalyps: Op zoek naar een alternatieve dystopie

De zombie is een popcultuuricoon. En niet alleen tijdens Halloween! Series als The Walking Dead en The Last of Us volgen de gebaande zombiepaden. Volgens Anne Ballon hebben zombies méér narratief potentieel. In vernieuwende verhalen wordt onderzocht 'hoe wij als halfbewusten de wereld beleven, hoe we opgaan in systemen die we niet hebben gekozen, hoe we verlangen en met verlies omgaan.' Lees meer

Twee dagen

Twee dagen

Rocher Koendjbiharie belicht de verschillende paden die we tijdens de aankomende verkiezingen in kunnen slaan. Kiest Nederland opnieuw voor rechts, en strompelen we verder richting democratisch en moreel verval? Of kiest Nederland toch voor een samenleving waarin we omkijken naar elkaar? 'Alleen fascisten zien antifascisme als een bedreiging.' Lees meer

Vergeten vrouwen 1

Vergeten vrouwen

In dit essay schrijft Anne Louïse van den Dool over vrouwelijke kunstenaars die meer dan ooit in de schijnwerpers staan. Niet alleen hedendaagse makers, maar ook opvallend veel vrouwen die rond 1900 actief waren in de kunstwereld trekken veel aandacht. Met solotentoonstellingen over Suze Robertson, Coba Ritsema en Jo Koster laten musea zien waarom juist deze kunstenaars alsnog een plek in de canon verdienen. Lees meer

Wil de Nederlander opstaan alsjeblieft?

Wil de Nederlander opstaan alsjeblieft?

Wanneer de VVD pleit voor het bijhouden van gegevens over ‘culturele normen en waarden’ van mensen met een migratieachtergrond, over welke normen en waarden hebben ze het hier dan eigenlijk? Rocher Koendjbiharie neemt de eisen onder de loep die de politiek alleen stelt aan mensen die zichtbaar wortels elders ter wereld hebben. ‘Men wil geen vermenging van culturen en geen uitwisseling van gedachten. De echte eis is assimilatie en het afbreken van wortels.’ Lees meer

Roze, wit, blauw

Roze, wit, blauw

Rechtse en nationalistische partijen laten in hun nieuwste verkiezingsprogramma’s zien dat hun ruimte voor de lhbtqia+-gemeenschap altijd voorwaardelijk is geweest. Journalist Rocher Koendjbiharie legt uit: 'Homoseksualiteit en vrouwenrechten zijn binnen rechtse kringen vaak pas relevant wanneer ze in relatie tot migratie besproken worden.' Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in maart je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!