Asset 14

Marokkanenfictie

In de rubriek Re: kijken redacteuren van een afstandje naar het nieuws. Deze week: Marokkanen.

We weten allemaal dat er in onze verder op geen onrechtvaardigheid te betrappen balanssamenleving problemen zijn met 'bepaalde groepen' en dat 'de politiek' het maar al te vaak laat afweten wanneer het gaat om het 'benoemen' van die problemen, laat staan dat ze worden opgelost. En dat terwijl iedereen kan zien dat het de spuigaten uitloopt. Een losgeslagen vijfde horde of Mongoolse colonne kan de boel hier ieder moment overnemen. En dan zal je zien dat de hoge Haagse heren het gewoon laten gebeuren.

Nee, daar in de hofstad hebben ze geen oog voor de problemen van de gewone mensen. Blind zijn ze voor de gruwelijke praktijken waar hardwerkende achtentwintigjarige jongens van geringe lengte, die ook nog eens gebukt gaan onder bossen rood haar die nodig geknipt zouden moeten worden, te vaak mee te maken krijgen.

Maar eerst iets anders. Eerder vanmiddag kon ik – omdat het geen zondag is – op de website van het Reformatorisch Dagblad lezen hoe een redacteur een fictief Marokkaans personage had geïnterviewd. Dit waarschijnlijk om voor de RD-lezer invoelbaar te maken hoe "de ander" denkt. Denk ik. Raouad, noemde de redacteur deze jongen. De redacteur zelf heet Bert Monster. En ergens schuilt er een Frankenstein-ironie in die naam. Monster laat zijn creatie criminaliteitscijfers bevestigen en buitengewoon verstandige maar verder niet erg plausibele dingen zeggen als "over de oorzaken denken de bobo's in grote lijnen hetzelfde."

Hoe is je thuissituatie, vraagt Monster zijn creatie. "Pa is streng, dominant en thuis de baas […] Mijn ouders weten eigenlijk niet zo goed wat ze met me aan moeten, precies zoals een vertegenwoordiger van het Landelijk Beraad Marokkanen gisteren zei. […] Met de Nederlandse samenleving voel ik me niet tot nauwelijks betrokken."
Hier houd ik maar op, u heeft het misschien, of zelfs waarschijnlijk zelf ook al gelezen. Ergens hoop ik dat tegen de tijd dat u dit leest, het RD heeft toegegeven dat het om "een verwijzing naar een misplaatste 1-april-grap ging", zoals die jongen die per ongeluk via de e-mail moest vernemen dat hij niet uitgenodigd werd voor een sollicitatiegesprek omdat hij “[t]en eerste een donker gekleurde (neger)” was.

Ik hoop het. Maar ik ben er niet gerust op.

Foto: Marokkaanse jongen probeert de auteur van dit stukje te intimideren.

Marokkanenfictie. Het is natuurlijk schandalig – zegt u mij maar na: "schandalig", en nee, niet meteen "er zijn natuurlijk wel problemen met bepaalde groepen…" erachteraan zeggen – maar is het vreemd? Monster liet zijn creatie heel netjes ieder vooroordeel bevestigen: Monsters monster was maar al te herkenbaar, zou je kunnen zeggen. Het is de normaalste zaak van de wereld om zonder je al te zeer in de feiten te verdiepen een buitengewoon afgeronde mening te hebben over wat nog niet zo heel lang geleden op de agenda van onze, laten we wel wezen, door en door racistische Tweede Kamer stond als "het Marokkanenprobleem". "Wilders zaait geen haat, hij oogst het", betoogde Zihni Özdil een week of twee geleden.

Vanochtend zag ik een kop in de Volkskrant. Hij stond boven een artikel over een rechtszaak naar aanleiding van een eerdere overval op een juwelier. Voor de rechter staan twee mensen die hun laffe daad niet met de dood hebben hoeven bekopen. In tegenstelling tot de twee jongens die vorige week postuum iets beangstigends wisten bloot te leggen: namelijk hoe gemakkelijk bepaalde groepen in onze samenleving bereid zijn onze rechtsstaat te verruilen voor een systeem waarin het recht op eigenrichting bovenaan een nieuwe Déclaration des droits de l'homme et du citoyen prijkt.

"Terwijl er langzaam een beeld ontstaat van de Marokkaanse daders, vindt in Utrecht de rechtszaak plaats over de gewelddadige overval op juwelier Ben de Vries, precies een jaar geleden", zo journailleerde een verder ongetwijfeld buitengewoon beschaafde Volkskrant-redacteur gisterenavond. Misschien wel een brave Vara-gidslezer die schande spreekt van Wilders' “minder minder minder” en in het dagelijks leven blind is voor kleur. Dat gratuite "Marokkaanse" voor het al alleszeggende woord "daders", dat is waar ons veel grotere maatschappelijke probleem in schuilt. Dat woordje 'Marokkanen' staat daar alleen omdat het op enig moment bij iemand een vooroordeel heeft bevestigd – vast en zeker onbewust, maar daarmee niet direct onschuldig. Alleen daarom staat het er, en laat niemand je iets anders wijsmaken. Het argument is vaker aangedragen, maar zou het bij iemand zijn opgekomen om in plaats van dat “Marokkaanse” melding te maken van in Frankrijk geboren ouders? Had er “Nederlandse”, “Grieks-Orthodoxe”, “Limburgse”, “Drentse”, “Joodse” of “dikwijls vpro-kijkende” kunnen staan? Schrijf dan gewoon ook achter het woord slachtoffer: “wien Neêrlands bloed door d'aderen vloeit”. Desnoods tussen haakjes.

Toen ik vanmiddag met een lichte hoofdpijn de deur van ons kantoor achter me dichttrok en naar mijn fiets liep, stonden er vier ongeveer vijftienjarige Marokkaans-Nederlandse meisjes op de stoep. "Doe dan! Dit is je kans", zei een meisje met lang zwart haar en een rood t-shirt tegen een vriendin. Haar vriendin verzamelde moed en zei recht in mijn gezicht: "Je billen steken echt mooi in je broek. Meneer." Zonder enige twijfel een geval van seksuele intimidatie. Maar het bevestigde op hetzelfde moment niet minder dan twee vermoedens die ik al heel lang koesterde: 1) mijn billen mogen er best zijn; en 2) deze maatschappij loopt inmiddels een straatlengte achter op zichzelf.

Mail

Jan Postma Jan Postma (Delft, 1985) is politicoloog, fotograaf, journalist, parttime einzelgänger en meer. Maar, voordat u zich een beeld denkt te kunnen vormen, toch vooral dat laatste.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
:Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

In ons collectieve geheugen lijkt er weinig plaats voor moeders* die na de bevalling lijden aan depressieve gevoelens: deze verhalen ondermijnen het klassieke beeld van het moederschap als een roze wolk. Gelukkig brengen steeds meer vertellingen nuance aan, waarbij de vraag rijst in hoeverre we als maatschappij verantwoordelijkheid dragen voor de eenzaamheid die kersverse moeders kan overvallen. Een essay door Anne Louïse van den Dool. Lees meer

:Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Is literatuur links of rechts? Sarah Neutkens duikt in twee klassiekers en gaat na of ze wel zo links zijn als vaak wordt beweerd. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer

Steen 1

Steen

Stel je eens voor hoe een relatie met een steen kan beginnen, hoe die eruitziet en waarin jullie elkaar zullen vinden. Sjoukje Kamphorst neemt je mee op een literaire reis langs verloren zwerfkeien, gebarsten geliefdes en zinloos geploeter. ‘Wat een steen te zeggen heeft, kan alleen maar van groot gewicht zijn.’ Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Melissa Dhondt won de eerste prijs van Hooray for the Essay 2026, met haar essay ‘Wat zo is’ waarin ze haar moeders relatie tot alcohol op een invoelende manier beschrijft. De wedstrijd is een samenwerking tussen DeBuren, Rekto:Verso en Hard//hoofd. Lees meer

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Rocher Koendjbiharie en Tamara Hartman schreven een essay over de Nederlandse geschiedenis van het feminisme en kritiek op de Dolle Mina’s binnen een kader van intersectionaliteit voor een boekpublicatie van de Dolle Mina’s. Er kwam feedback dat het stuk ‘te moeilijk’ en niet ‘speels’ genoeg was – een vanoudse kritiek wanneer over racisme of witheid geschreven wordt. Ze besloten zich terug te trekken en plaatsten dit incident binnen de context van systematische witheid van de Dolle Mina’s. Nu lees je het essay hier, op Hard//hoofd. Lees meer

Laatste woorden

Laatste woorden

Na een overlijden in de familie, vraagt Vera Corben zich af welke geluiden permanent in ons hoofd wonen. Is dat de score van het leven? Hoe klinkt die dan? En is de dood dan niet meer dan de afwezigheid van dat geluid? Lees meer

Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Wat is magie? Een mysterieuze familiering gaf Marthe van Bronkhorst een ander perspectief. Lees meer

Lees dit boek vooral niet

Lees dit boek vooral niet

Wat doe je als je een boek leest dat totaal schuurt met je wereldbeeld, maar wel goed geschreven is? Dit overkwam boekenblogger Maartje van Tessel, toen ze een berichtje kreeg van een debutant met de vraag of ze zijn boek wilde lezen. Het zet haar aan het denken over wat literatuur kan en mag zijn. Lees meer

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Bij de media heerst ziekte, journalisten stellen te weinig vragen. Fausto en Marthe van Bronkhorst komen met een behandelplan. Lees meer

Essaywedstrijd: 'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

[Deadline verstreken] Essaywedstrijd: 'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

In deze editie van Hooray for the Essay dagen we je uit om na te denken over waarheid. Reageer voor 19 januari. Lees meer

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Mode lijkt glanzend en zorgeloos, maar er schuilt een wereld van politiek achter. Loïs Blank vraagt zich af: wie bepaalt eigenlijk welke verhalen verteld mogen worden? Wat gebeurt er met de progressieve stemmen van een bedrijf dat vooral voor de winst gaat? Lees meer

Suriname - van onafhankelijk land naar natie

Suriname - van onafhankelijk land naar natie

Op 25 november is het 50 jaar geleden dat Suriname onafhankelijk werd van Nederland. Kevin Headley bespreekt hoe de onafhankelijkheid van Suriname tot stand is gekomen en hoe het zich verder ontwikkelt tot natie: van politieke geschiedenis tot hedendaagse successen. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in september je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!