Wat te denken over het idee van DE ultieme bastaardkip met betrekking tot diversiteit en menselijke identiteit." /> Wat te denken over het idee van DE ultieme bastaardkip met betrekking tot diversiteit en menselijke identiteit." />
Asset 14

Diversiteit en de kosmopolitische kip

theccp

Er vindt al weken een interne discussie in mij plaats met betrekking tot de vraag: wat vind ik van het idee van een kosmopolitische kip? Ben ik het eens met de ideologie van de Vlaamse kunstenaar Koen Vanmechelen die al 15 jaar verschillende kippenrassen met elkaar kruist met als doel De Superbastaard van alle kippensoorten te ontwikkelen? Een kip die dus genen van alle kippensoorten in de wereld in zich heeft? Maar bovenal, wat vind ik van de metafoor die dit project meedraagt: een menselijke soort na te streven die alle menssoorten in zich heeft?

Natuurlijk is mijn laatste vraag een tamelijk botte formulering van het artistieke concept. Ik ben me er terdege van bewust dat het project raakt aan actuele maatschappelijke onderwerpen als genetische manipulatie, klonen, multiculturaliteit en globalisering. Volgens critici roept het zelfs een ontologische vraag op: wat is onze identiteit, als individu en als soort? Toch illustreert mijn botte formulering het aanhoudend ambivalente gevoel dat ik heb ten opzichte van dit Cosmopolitan Chicken Project.

Hoewel ik in eerste instantie ben gestruikeld over zinsneden als “Daarom blijf ik rassen kapot maken” en "...met als doel een universele kip te laten ontstaan”, wist ik deze later te plaatsen en meer te waarderen. Alsnog heb ik aanhoudend moeite met de gedachte dat deze ideologie afstevent op een 'grijze mens': een toekomstige generatie die weliswaar een stukje genetische geschiedenis van alle menselijke rassen met zich meedraagt en wellicht daarom bijzonder vredelievend is naar zijn 'gelijke' medemens, maar die ook enkel nog generaties zal voortbrengen die 'hetzelfde' zullen zijn. Een wereld vol gelijke mensen. De ultieme saaiheid!

Wellicht is er in deze optimale wereldburgerij inderdaad sprake van vrede. Een stukje bewustwording en poging tot nuancering vind ik altijd een goede zaak, maar in de uiterste betekenis van deze ideologie schuilt voor mij een duistere noot.

In een recente lezing over diversiteit haalde filosoof Bas Haring het idee van 'gesloten eilanden' aan, waarbinnen door concentratie en focus het unieke nog mogelijkheid tot bestaan zou hebben. Hij noemde daartoe onder andere het voorbeeld dat, zowel op landelijk als internationaal niveau, steden steeds meer op elkaar beginnen te lijken. "Neem een willekeurige winkelstraat in een willekeurige stad in Nederland: de diversiteit an sich binnen de stad is ten opzichte van 100 jaar geleden toegenomen. Je vindt echter heden ten dage praktisch dezelfde winkelstraten in elke gemiddelde Nederlandse stad. Landelijk gezien is de diversiteit in 100 jaar dus juist afgenomen." Het is klaar als een klontje dat je voor wol en textiel niet speciaal meer naar Tilburg afreist, of voor kazen naar Gouda, of voor echte zoethoudertjesdrop naar Sneek. Is het unieke van steden langzaamaan echt verloren aan het gaan?

Globalisering, multiculturaliteit en wereldburgerschap: eigenlijk is Vanmechelens project vooral een dierlijke metafoor in een artistiek kader over een maatschappelijke tendens die tekenend is voor deze tijd.

Ik zou me willen opstellen tussen 'het kosmopolitische' en 'het multiculturele'. Ik ondersteun het kosmopolitische idee dat iedereen vanaf zijn geboorte vrij moet zijn in culturele keuze, of zelfs het idee dat elk individu de vrijheid heeft zijn eigen cultuur te creëren. Ik moet hier toegeven dat de metafoor van de "kip die alles kan zijn, omdat hij van alles gemaakt is" inderdaad wel ruimte geeft aan dit idee. Tegelijkertijd stel ik diversiteit en het behoud van (individuele) culturele historie als noodzakelijk voor een toekomst waarin diversiteit nog gekleurd wordt door het unieke. En precies op dit punt vind ik dat het Cosmopolitan Chicken Project met zijn universele bastaardkip een grote steek laat vallen.

PS: In zijn huidige ‘artistieke habitat’ zul je nooit precies weten wanneer de haan zal kraaien, maar ben je nieuwsgierig geworden naar The Cosmopolitan Chicken Project en laat de haan zich toevallig horen als je door de openbare ruimtes van het Muziekgebouw aan ’t IJ loopt: het is werkelijk prachtig.

[audio:http://www.hardhoofd.com/wp-content/uploads/2009/11/haan2x3.mp3]
“Haan” van Koen Vanmechelen. Bron: Muziekgebouw aan ’t IJ

theccp2

De haan en zijn twee dames - die het overigens prima naar hun zin lijken te hebben in hun luxueuze kooi in de expositieruimte van het Muziekgebouw aan 't IJ - zijn nog t/m 6 december 2009 doorlopend te zien. The Cosmopolitan Chicken Project van Koen Vanmechelen. Toegang: gratis.

www.koenvanmechelen.be

www.muziekgebouw.nl

Mail

Malu

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Mosterdsoep 8

Moedertaal en Opvoedlessen van een martelaar

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Vandaag lees je twee gedichten van Lina Al-Hassany. ‘Draag de lasten van de wereld niet op je schouders. Graaf de kuilen voor de doden niet in je tuin. Breng het verleden nooit meer aan het licht.’ Lees meer

Mosterdsoep 5

Steltenloper

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. In het verhaal van Jan Truijens Martinez ziet de hoofdpersoon zijn ex-vriendin met haar nieuwe vriend op theaterfestival De Parade. Tussen de lampjes van de zweefmolen en de flitsende polaroidcamera schiet ook de gedachte aan haar door zijn hoofd. Lees meer

Mosterdsoep 7

Beetje bij beetje

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Mina Yasien schreef een verhaal over een dochter die met haar moeder mee naar een afspraak gaat om te vertalen, over wat er tussen de regels door verloren kan gaan en of je een vervelende boodschap verzachtend moet vertalen. 'Niemand verstond alles en toch kwam iedereen overal achter.' Lees meer

Mosterdsoep 3

[Gedicht zonder titel]

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Fleur Hagi kent de wereld niet meer zoals ze die zich herinnerde, maar wat als ze deze nieuwe wereld niet meer wil kennen? 'Meer dan een appel / is nodig / om te onderscheiden / tussen goed en slecht' Lees meer

IDFA-bespreking <em>‘Between Revolutions’</em> en drie andere tips van de redactie van Hard//hoofd 1

IDFA-bespreking ‘Between Revolutions’

De film Between Revolutions volgt een groep pro-Palestijnse, queer activisten in Berlijn. Regisseur Ruben Desiere zoekt samen met de activisten naar agency voor zijn personages. In die zoektocht wordt een interessant spel met fictie en realiteit gespeeld. Lees meer

IDFA-bespreking <em>Between Revolutions</em> en drie andere tips van de redactie van Hard//hoofd

IDFA-tips van Hard//hoofd – ‘You Can See Everything’, ‘Nuisance Bear’ en ‘Romare Bearden’

De IDFA-tips van Jochum Veenstra, Nora de Bruine en Sander Bortier: You Can See Everything, Nuisance Bear en Alter Ego of Romare Bearden. Lees meer

Mosterdsoep 2

Het woord 'vervreemding'

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Vandaag lees je op Hard//hoofd het verhaal van Lidice Michelle Melara Minero. 'Ik hoorde ze typen en daarna waren ze hun werk aan het uitdelen. En ik? Ik was bezig met het begrijpen van het woord.' Lees meer

Mosterdsoep 9

Potentie

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Het gedicht van Nourelhouda Kassi zit vol potentie. Potentie om 'het' te maken, potentie om 'er' te komen, vriendschapspotentie, partnerpotentie, potentie om zo veel goeds de wereld in te brengen. '‘en nu?’ / tussen alles / wat ik was, en alles wat ik kon worden.' Lees meer

Mosterdsoep 1

Mosterdsoep

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Met vandaag: het verhaal van Leila Mrabet, waarin de hoofdpersoon jarenlang op zoek gaat naar de smaak van mosterdsoep die overeenkomt met een herinnering. Lees meer

Berbers gebogen

Berbers gebogen

'Een vaderskant bijt nooit niet. Ze wensen in hun smeekbedes smakkend dat we slappe groentestukken blijven.’ Imane Karroumi El Bouchtati schrijft over ziek zijn, paternale familietafels en hoe verstrikte tongen geen geruchten kunnen tegenspreken. Lees meer

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Vintagejagers, opgelet! In haar nieuwste column werpt Loïs Blank een kritische blik op een ontwikkeling die misschien niet helemaal onverwacht komt: de tweedehandsmarkt wordt in een fastfashionjasje gestoken. Daarmee dreigt ook een markt die ooit draaide om avontuur en goede bedoelingen steeds verder te plastificeren. Lees meer

Meneer de dominee

Meneer de dominee

De vader van Martijn van Arkel werkt voor God. Als dominee zijn zijn dagen gevuld met de kerk, de gemeente, de Heilige Zoon, maar heeft daardoor minder tijd voor zijn andere twee zoons. In deze gedichten beschrijft Martijn het gemis, de verwijten, en vooral het verlangen naar een vader: geen dominee, geen herder, maar iemand die het licht uit doet en wiens fiets in de schuur staat. Lees meer

Batik Karas

Batik Karas

In dit verhaal van Ariane Waitz gaat de hoofdpersoon op een vervreemdende reis door Indonesië. Via de eeuwenoude Javaanse kunstvorm batik probeert zij zich te verbinden met het land van haar grootouders. Lees meer

Wat je niet zult zien op tv

Wat je niet zult zien op tv

Hoe links is linkse televisie? Marthe van Bronkhorst kwam achter de schermen en kon haar ogen eigenlijk niet geloven. Lees meer

Hoeveel romcoms tot ik het voel? 1

Hoeveel romcoms tot ik het voel?

De liefde is een onuitputtelijke bron van inspiratie. In films, boeken en muziek blijven mensen proberen haar te vangen, en al die creatieve expressie wordt gretig geconsumeerd – ook door Nouhaila el Khannoussi, die ondanks haar fascinatie voor fictieve liefdes zelf nog nooit verliefd is geweest. In dit persoonlijke essay vraagt ze zich af wat verliefdheid eigenlijk is. Lees meer

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Geïnspireerd door de blikken man uit The Wizard of Oz leidt Elise Vos je over het pad van gele klinkers. Ondanks de bescherming die ons harnas biedt, bevat het kieren die toelaten wat we niet zouden willen voelen. Bovendien: wie wil nu afgestompt raken? Lees meer

Rouw en haar contouren

Rouw en haar contouren

Wat gebeurt er als je grootste angst werkelijkheid wordt? Vorig jaar verloor Ivana Kalaš haar vader. In dit essay onderzoekt ze rouw en angst. Wat als juist het verlies je dichter bij het leven brengt? ‘Zoals je vroeger naar een eclips zou kijken via een cd, kom ik in contact met rouw: via haar contouren.’ Lees meer

Lucifers

Lucifers

‘Het begon met een gat, een gat in de zon.’ Terwijl de opa van Jung-hoo blind wordt, verdwijnt de zon langzaamaan uit de lucht. Met deze alternatieve geschiedenis duikt Siep Hendriks in de commercialisatie van het leven, de mens en diens karakter. Lees meer

Auto Draft 24

Een caleidoscoop van verlangen

‘De zoektocht naar een gemeenschap gaat door. Een gemeenschap die mijn caleidoscopische zijn kan accepteren, waarin ik niet hoef te kiezen tussen delen van mezelf, waarin ik niet exotisch, verdund of onverenigbaar ben.’ In dit essay beschrijft Rocher Koendjbiharie welke moeilijkheden hij ondervindt in zijn levenslange zoektocht naar een gemeenschap waarvan hij zich volwaardig onderdeel kan voelen. Lees meer

Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer