Toen mijn oma honderd jaar werd, zei ze: "Op naar de tweehonderd!" Een vrolijke uitspraak die haar kenmerkt. Als klein kind keek ik altijd met enige verwondering naar de gewoontes van mijn 'mémé', zoals we haar noemen. Hoe ze geen druppel kraanwater verspilde, maar alles opving in een teiltje om daar vervolgens de plantjes mee water te geven. Hoe ze elk stukje verpakkingsmateriaal zorgvuldig opvouwde en bewaarde. Als we een toost uitbrengen gaat het van "Santé kinké!". (Toen ik onlangs informeerde naar de achtergrond van deze curieuze uitspraak, vertelde ze dat een 'kinké' een oud Vlaams woord is voor een olielamp. Een toost voor de eenzame alcoholist in vroegere tijden.) Wanneer er een stilte valt in een gesprek roept ze uit: "Het is stil op de banken van de socialisten!" Haar huis zal ik ook nooit vergeten. De vlinders die ze ving in haar tuin en nu ingelijst aan de keukenmuur hingen, naast de tegeltjes met wijsheden. De kwastjes aan alle sleutels in huis. De grote stenen hond in de woonkamer. Die schemerlamp in de vorm van een geest die uit de fles komt. De opgezette marter. De kast met servies voor speciale gelegenheden. Tegenwoordig woont mijn oma in een bejaardentehuis. De laatste keren dat ik haar daar bezocht, herkende ze me niet meer. Kon ik haar maar in een doosje doen en bewaren.
Dat laatste is wat documentairemaker Janneke Geertsma doet met het project 'Wel Oud, Niet Seniel'. Geertsma deelt deze fascinatie voor oudere mensen en maakte een portretreeks van kwieke ouderen die worden gefilmd in hun dagelijkse leefomgeving. De interieurs zijn net zo mooi als de oneliners. Zoals Jo die overal in haar huis asbakken heeft staan en vrolijk afscheid neemt met de woorden "En nou oppleuren!" Toon is ook zo'n recalcitrant figuur die zijn vrouw consequent 'de Gravin' noemt. Elke dag werkt hij in de volkstuin. Zijn dokter had hem verteld dat hij wat minder moest drinken. "Maar hij zei niet, géén bier!" Dus pakt hij nog zo een 'klote sappie'.
Met ouderdom komt de wijsheid, zo zeggen ze. Fernidandus zegt niet van nadenken te houden maar geeft ons wel mee dat er enorm veel mogelijkheden zijn als je iets wilt én zin hebt. De meest diepzinnige opmerking komt van Kitty: "Je kunt mensen wel vóór de kop kijken, maar niet erin."
"Als je niet oud wil worden, moet je je vroeg opknopen, zo simpel leg 't" luidt de heldere raad van Ans. Gelukkig bewijst Wel Oud, Niet Seniel dat we niet voor ouderdom moeten vrezen zolang de geest jong is. "Achter de geraniums ken altijd nog!", om met de actieve 94-jarige Dick te spreken.
De video's zijn online te bekijken, in september start een nieuwe reeks van 12 afleveringen.
