Asset 14

Terra Infirma (deel 1)

Terra Infirma (deel 1)

Terwijl het coronavirus zich in de eerste maanden van 2020 over de wereld verspreidde en verschillende overheden verschillende maatregelen troffen, observeerde Nicky Runge de gang van zaken in haar woonplaats Hongkong. Dit is het eerste deel van een tweeluik waarin ze de maatschappelijke situatie in januari en februari schetst en onderzoekt hoe de maatregelen haar persoonlijke leven beïnvloeden.

De Chinese tekens op het neonbord boven het restaurant geven de noedels in mijn Hokkaido butter ramen een blauwe waas. Het is zes uur ’s avonds in het centrum van Hongkong en de stad voelt op pauze gezet vanwege de uitbraak van het COVID-19-virus. Terwijl ik opkijk van mijn noedels schuift de man aan de andere kant van de tafel zijn stoel een eind verder van mij vandaan. Onze ogen kruizen elkaar en ik zie hoe ze vlug naar mijn mondkapje afdwalen, wat losjes rond mijn nek hangt.

‘Ik kan niet én mijn mondkapje dragen én eten.’

Hij heft zijn hoofd lichtjes. ‘Ik zag je zojuist hoesten.’

‘Verkouden.’

Er verschijnt een diepe rimpel op zijn voorhoofd. Stug blijf ik hem aankijken.

Hij knikt zacht en keert vervolgens zijn blik terug naar zijn kom met noedels.

Het is nu al enkele weken geleden dat Carrie Lam, de Chief Executive van Hongkong, de noodsituatie inluidde vanwege de pandemie. Scholen, universiteiten, kantoren en overheidsgebouwen hebben allen hun deuren gesloten. Iedereen die kan, werkt vanuit huis. We worden verzocht zoveel mogelijk thuis te blijven, openbare ruimtes te vermijden, iedere dag een nieuw mondkapje te dragen en om het uur onze handen te wassen. Niemand weet hoe lang de situatie nog zal duren. Wat we wel weten, is dat het aantal geïnfecteerden in Hong Kong met de dag toeneemt.

Het is moeilijk om de juiste toon te vinden, om jezelf het juiste niveau van angst te laten voelen.

De situatie verspreidde zich geleidelijk tot het plots allemaal samenkwam. Eind januari was het eerst raak in een hotpotrestaurant in Kwun Tong: van een gehele familie die daar samenkwam om Chinees Nieuwjaar te vieren, bleken twee weken later negen familieleden besmet met Covid-19. Oorzaak: ze hadden allemaal uit dezelfde hot pot gegeten. Een paar dagen later waren er in een appartementencomplex in het Cheung Hoi Estate vierendertig huishoudens in quarantaine gesteld nadat een persoon met het virus onder de leden in het gebouw was gesignaleerd. Niemand weet op het moment wat erger is; het virus zelf of de paniekerige nieuwsupdates die de ronde doen. Het is moeilijk om de juiste toon te vinden, om jezelf het juiste niveau van angst te laten voelen. Iedere dosering voelt vreemd.

In het nieuws afgelopen maand beweerde de professor van een prestigieuze universiteit hier dat het virus zich ook via de ogen en oren kan verspreiden. Sindsdien verzinnen enkele Hongkongers de meest uitbundige constructies om zichzelf te beschermen. Van plastic helmen en cyberpunk gasmaskers tot aan glitterende halskettingen met miniluchtreinigers en kawaii sleutelhangers met bungelende roze miniatuurzeepjes. Als ik het restaurant verlaat en door de drukke straten van Mongkok loop, zie ik in een zee van mensen amper één paar ogen. Zelfs de prostituees in Shanghai Street staan op de hoek van de straat te roken met neppe Prada en Gucci zonnebrillen op terwijl de kleurrijke mondkapjes aan hun kin hangen. Een scherm boven hen knippert agressief en verzoekt het winkelend publiek in het Kantonees, Mandarijn, Hindi en Engels om zo snel mogelijk het gebied te verlaten en terug te keren naar huis. Ernaast hangt een camera met flitslicht aan de zijkant: de gezichtsherkenningsfunctie staat aan om het winkelend publiek te registreren dat weigert hun gezicht te bedekken. Ik ben op zoek naar desinfecterende handzeep, maar iedere winkel die ik binnenstap heeft een A4'tje op de muur waarop staat dat zeep, mondkapjes en alcohol volledig uitverkocht zijn.Terra Infirma (deel 1) 2

Verderop in de straat heeft zich een menigte gevormd. Met grote moeite wring ik mijzelf erdoorheen om te zien wat er plaatsvindt. Als ik mijzelf uiteindelijk door een zee van armen heb gewurmd zie ik hoe enkele Hong Kong Uncles zich hebben verzameld op het midden van de straat en trots declareren dat ze een voorraad handzeep buit hebben weten te maken. Wanneer een oudere vrouw de voorraad inspecteert en om de prijs vraagt, haalt de man luchtig zijn schouders op. Vierhonderd Hong Kong Dollars. Veertig euro voor een verpakking ter grootte van haar wijsvinger. De vrouw vloekt zacht onder haar adem.

‘Alsof de situatie in Europa beter zal zijn,’ bijt ik mijn vriend toe.

Een maand geleden overvielen drie gemaskerde mannen twee medewerkers in een supermarkt die vroeg in de ochtend rollen toiletpapier aan het aanvullen waren. Gewapend met messen verzocht de groep de jonge medewerkers van de winkel om de pakken in hun auto te laden. De stad kampt nu al enkele weken met tekorten. Inwoners raken langzaamaan bang dat wanneer een nieuwe golf aan infecties zich verspreidt, de producten die normaal gesproken vanuit China onze kant op komen, zoals rijst, toiletpapier en instant noedels, opraken.

‘Wanneer vertrek je naar Europa?’ vraagt mijn vriend als ik later ons appartement binnenstap.

Ik schud mijn hoofd terwijl ik mijn jas desinfecteer met anti-bacteriespray.

‘Ik ga niet zonder jou.’

‘Onzin.’

‘Alsof de situatie in Europa beter zal zijn,’ bijt ik hem toe.

Fronsend kijkt hij me aan, zijn forse wenkbrauwen hangend over zijn oogleden.

De laatste keer dat ik lesgaf op de universiteit was in januari. Sindsdien zijn we verzocht om onze auditoria online op te zetten. De meesten van mijn internationale collega’s zijn al vertrokken en vanavond, zoals iedere avond, inspecteer ik met mijn laptop op schoot de prijs van een vliegticket. Het probleem is niet het vertrekken, maar het terugkeren. De grenzen zijn dicht en iedere paar dagen is er een nieuwe vliegtuigmaatschappij in het nieuws dat haar vluchten annuleert. Als ik vervolgens het adres van de South China Morning Post intyp opent er een pop-up. Daarin staan de details over een verplicht verblijf van twee weken in een quarantaineresidentie voor inwoners van Hongkong die terugkeren.

Voor spullen is het makkelijker om de wereld rond te gaan dan voor sommige mensen.

De beschrijving van het verblijf doet me denken aan Foucault’s uitleg van het panopticisme; een kleine cel zonder uitzicht, een dagelijkse check-up, een rooster voor maaltijden en een centrale unit die het hele twee weken durende proces gedisciplineerd bijhoudt. Nadat ik de eerste paragraaf heb doorgelezen klap ik mijn laptop dicht. De tekst heeft meer weg van een negatieve vakantiereview dan een nieuwsartikel. Terra Infirma (deel 1) 1

Er is overleg geweest om de grens met China te heropenen en er wordt verwacht dat hierdoor een derde golf aan infecties Hongkong zal bereiken. Als we echt weg willen, heb ik de optie om met mijn papieren terug te keren naar Europa. Voor mijn vriend met zijn Chinese paspoort is de situatie helaas niet zo simpel. Passport politics. Het is ironisch hoe de wereld – als grote bol beklad met arbitrair getrokken grenzen en tactisch gepositioneerde grenswachten – in elkaar steekt. Europa importeert telefoons, machines en kleding in grote hoeveelheden vanuit China omdat het allemaal zo goedkoop kan, maar wanneer het om mensen gaat blokkeert het continent net zo makkelijk haar grenzen. Voor spullen is het makkelijker om de wereld rond te gaan dan voor sommige mensen. Ik weiger weg te gaan zonder hem en iedere avond moet ik hem ervan overtuigen dat ik wil blijven. Iedere avond wordt ook de twijfel over mijn beslissing een klein beetje groter.

Ik heb de ambassade nu al zo vaak gebeld dat ze iedere dag rond dezelfde tijd mijn telefoontje verwachten. Precies een seconde na de piep hoor ik mijzelf vragen of het reisadvies veranderd is. Het personeel is ondertussen net zo geconditioneerd als de hond van Pavlov; zodra ze mijn stem horen zuchten ze luid in de hoorn en herhalen dezelfde zin.

Helaas hebben we nog geen nieuwe informatie ontvangen over de huidige situatie, gelieve onze website in de gaten te houden over de updates omtrent het virus en hoe wij onze Nederlandse burgers in Hongkong hierover zullen adviseren.

Op het lokale journaal later die avond verschijnt de laatste nieuwsupdate. De headline Terra Infirma knippert in rode letters op een zwarte achtergrond. Het nieuws lijkt meer op de openingsscène van een zombieshooter dan op een update over de dagelijkse stand van zaken.

‘Als China ziek is, dan is de hele wereld ziek.’

‘De wereld is ziek,’ zegt mijn vriend. Hij zit naast me op de bank en staart naar het televisiescherm, een glas rode wijn in zijn hand.

‘Nee,’ antwoord ik. ‘China is ziek.’

Fronsend kijkt hij me aan.

‘Denk je echt dat een virus ophoudt bij een grens?’

‘Ik dacht dat ze daarom juist de grenzen hebben gesloten?’ Ik kijk hem aan met een opgetrokken wenkbrauw.

‘Misschien heeft een virus vrij spel om zich te verplaatsen, de mensen waarin het zich schuilhoudt hebben dat niet.’

Hij lijkt even na te denken, schudt vervolgens zijn hoofd.

‘Onmogelijk’, zegt hij. ‘Als China ziek is, dan is de hele wereld ziek.’

Wordt vervolgd.

Mail

Nicky Runge (1992) studeerde aan de Universiteit van Amsterdam en is promovenda aan de Universiteit van Hongkong. Ze doet onderzoek naar de relatie tussen identiteit, taal en moderne kunst en schrijft naast haar studie essays en korte verhalen. Ze woont tussen de palmbomen op Lamma Island, een voertuigvrij eiland in het zuidwesten van Hongkong.

Chloé Pérès-Labourdette (1995) is een Franse illustrator met een voorliefde voor Tomos-scooters, Marmite en 8-hoekig servies. Haar beeldarchief bestaat uit visitekaartjes van Duitse garages en sci-fi-films uit het vorige millennium.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziRedacteur
Lees meer
het laatste
Rueben Millenaar

“Excuses voor de slavernij? Moet ik me schuldig voelen?”

Overheidsexcuses zijn hét moment voor Nederland om het koloniale verleden eens recht in het gezicht aan te kijken, schrijft Lennart Bolwijn. Lees meer

 1

'Ik gebruik de toekomst, het verleden en het tijdloze'

In de interviewserie ‘Tijdsvensters’ laten De Bedachtzamen steeds een creatieve denker reflecteren op het begrip ‘tijd’. Op Hard//hoofd reageren collega’s in stijl. Vandaag: illustrator Mans Weghorst reageert op de reflectie van animator Michael Dudok de Wit. Lees meer

 Vijftig jaar parade op de barricade

Vijftig jaar parade op de barricade

Vandaag precies vijftig jaar geleden liepen duizenden Amerikanen mee in de eerste Gay Pride Parade. Lees meer

Juist nu kan het straatbeeld anders 3

Juist nu kan het straatbeeld anders

In veertig tramhaltes verspreid over Den Haag is in plaats van reclame een kunstproject te zien van collectief Topp & Dubio. Lees meer

Homo? Ik zeg liever dat ik op jongens val

Homo? Ik zeg liever dat ik op jongens val

Als iedereen zo graag met ‘homo’ wil schelden, laten we het dan ook als scheldwoord behandelen. Laten we voetbalwedstrijden stilleggen bij homofobe uitlatingen. Laten we druk uitoefenen op kranten die homofobe artikelen publiceren, schrijft Sebastiaan van der Lubbe. Lees meer

Nieuws in Beeld: Hoe het bedrijfsleven demonstraties mogelijk maakt 10

Hoe het bedrijfsleven demonstraties mogelijk maakt

Fotograaf Ka-Tjun Hau bracht de 'achterkant' van de antiracismedemonstraties in beeld. Lees meer

Hard//talk: ‘Black Lives Matter’ betekent óók in Nederland politiegeweld tegengaan

‘Black Lives Matter’ betekent óók in Nederland politiegeweld tegengaan

De politie meer geweldsbevoegdheden geven is volstrekt onnodig. Het is zelfs onwenselijk en gevaarlijk. Lees meer

Hard//talk: De anderhalve meter negeren mag best, maar alleen als het geld oplevert

De anderhalve meter negeren mag best, maar alleen als het geld oplevert

Als de antiracismedemonstranten die begin deze maand op de Dam stonden de schuld krijgen van een tweede coronagolf, is dat niet omdat ze een risico namen. Lees meer

 1

Hoe vang je activisme in beeld?

Hoe dun is de scheidslijn tussen een sterke boodschap en een kwalijke misser? Hoe luid moet je van je laten horen als witte illustrator, en vraag je geld voor het gebruik van een illustratie van George Floyd? Drie illustratoren gaan in gesprek. Lees meer

Ga weg met je loonoffer

Ga weg met je loonoffer

Nu is het tijd om de beroepsbabbelaars aan de kant te schuiven en het belang van werkers centraal te stellen, zegt FNV Jong-voorzitter Bas van Weegberg. Lees meer

Blijven opletten nu. Een essay over eenzaamheid.

Blijven opletten nu. Een essay over eenzaamheid.

Koen Schouwenburg leidt al lange tijd een eenzaam bestaan. Hij ziet wel mensen, maar wat betekent dat? Wanneer vind je ware verbondenheid en echt contact? Hij gaat te rade in de filosofie en de literatuur, en vindt in de liefde het antwoord. Maar om die liefde vast te kunnen houden, mogen we nooit berusten. Lees meer

Ook dit is jouw huis

Ook dit is jouw huis

Ook dit is jouw huis is een audiotour door je eigen huis, gemaakt van archiefmateriaal. Het is een tour en audio-essay ineen over zoeken, eenzaamheid, uitzicht, en het schone zien in dingen die eigenlijk achtergrondruis zijn geworden. Lees meer

Filmtrialoog: Swallow

Swallow

Vanuit huis bekeken onze redacteuren de film Swallow. Die bleek veel meer dan een thriller met een absurde premisse. Lees meer

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Racisme is een diep verweven onderdeel van het narratief van Nederland, waar we nog dagelijks de gevolgen van kunnen zien en voelen. Het is niet genoeg om je stil en afzijdig te houden van onrecht: verandering vereist actie. Lees meer

Echte schrijvers stellen uit

Echte schrijvers stellen uit

Elke schrijver is bekend met uitstelgedrag. Professioneel uitsteller Nicolas Voet legt in zijn essay uit waar het gelummel vandaan komt, en waarom het broodnodig is. Lees meer

 Anderhalvemetergymnastiek

Anderhalvemetergymnastiek

Voor illustrator Jente Hoogeveen kan 1 juli niet snel genoeg komen: dan mogen de eerste mensen weer mondjesmaats naar de sportschool. Hoe dat eruitziet? Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan