Asset 14

Een zuurstokroze bloesemtak

Hoe te troosten (II): Een zuurstokroze bloesemtak

'It’s a hard world to be soft in,' zo begint Val Walker haar boek The art of comforting. Val is een professioneel trooster. Ze volgde een master Rehabilitation counselling aan de universiteit van Virginia, met specialisaties in rouw, verlies en handicaps. Ze is oprichtster van praatgroepen voor allerlei soorten lotgenoten en ‘verliescoördinator’ in een hospice. Verdriet is ook een wereldje.

Nadat ze scheidde van haar man donderde ze in elkaar. Ze had het gevoel dat haar vrienden, stuk voor stuk vleesgeworden American dreams, niet wisten wat ze met haar aan moesten. Er lag ineens een zielig hoopje in hun midden; zo’n hoopje kun je kietelen, voorstellen aan andere hoopjes, links laten liggen.

Ik moet toegeven dat ik me een beetje een loser voelde toen ik dit boek bestelde. Het komt door de kaft: een roze bloesemtak en de hartelijke aanbeveling van de schrijfster van The wisdom of menopause. Toen ik de eerste zin las voelde ik me betrapt. Ik ben knoerthard, ik grinnik om de meest oprechte bedoelingen. Het deed me denken aan mijn favoriete woorden van Adorno, die ik al zo vaak uit hun verband heb gerukt dat ik niet eens meer weet uit welke tekst ze komen: ‘als je hard bent voor jezelf, word je hard voor anderen.’
Hoe hard de wereld ook moge zijn, het allerlaatste wat ik wil is hard zijn voor anderen, al helemaal als die anderen het overduidelijk goed bedoelen. Val Walker bedoelt het goed. Ze vindt bloesem het mooiste wat er is en is gelukkig met de vale kleur paars waarin haar naam staat gedrukt. Het belangrijkste is, ze weet waar ze over praat, ze is goed in iets waar ik beter in wil worden.

Val zegt dat je aan het begin van je queeste naar troost op zoek moet gaan naar een moment waarop je jezelf echt getroost voelde, en dat je dit moment moet fileren. Na heel lang wroeten vond ik twee momenten.
Dat het er maar twee waren deed me pijn. Ik heb er twee betekenissen aan vastgehecht, ik weet niet welke van de twee het meest klopt: een) ik heb niet zo veel meegemaakt, twee) ik ben een oester.

Allebei de momenten hebben met mijn oma te maken en waren met bijna-vreemden, ik heb besloten dat dit toeval is.
Het eerste moment speelt zich af in Berlijn, ik was daar een week in mijn eentje. Toen mijn moeder de laatste avond van mijn verblijf belde om te vertellen dat mijn oma in het ziekenhuis lag en dat het wel eens mis kon lopen, wist ik niet wat ik moest voelen. Dus voelde ik zo min mogelijk en ging slapen. De volgende ochtend zocht ik naar een ontbijttentje, overal waren veel te veel vrolijke mensen aan het Sonntagsbrunchen.

Terwijl ik met een vers croissantje terug wandelde naar mijn Airbnb begon ik te huilen. Ik vind het zelf ook sneu, maar het is zoals het is: ik liep huilend door Friedrichshain en belde mijn moeder. Samen besloten we dat het beter was terug naar huis te komen, in plaats van naar Gieβen te gaan, de Duitse stad waar ik destijds woonde.

Terug in de Airbnb pakte ik snel mijn spullen. Elvina, een meisje uit Litouwen met metallic-oogschaduw en een liefde voor Griekse tragedies, zag mijn gezicht en vroeg wat er was. Ik antwoordde iets vaags in het Duits, ze trok me naar zich toe en noemde me haar Süβe. Ze knuffelde me veel langer dan ik ooit bij iemand zou durven. Om ons heen stonden andere gasten, maar dat boeide haar niks. Ze probeerde mijn beste vriendin, moeder en vriendje tegelijkertijd zijn, ook al kenden we elkaar pas vier dagen.

Bij het tweede moment was mijn oma net dood. We waren met z’n allen in het ziekenhuis en iedereen scrollde wat op zijn telefoon, op televisie werd gekunstschaatst. Ineens kreeg ik een berichtje van Anita, een Zuid-Afrikaanse vriendin met aquablauw haar, ze vroeg me hoe het ging. Ik zei dat mijn oma net een uur dood was. ‘Ai das hartseer’, antwoordde ze, en ik begreep een beetje beter wat ik, en iedereen om me heen, voelde. Ons hart deed zeer. Het was nog zo vers dat we het amper voelden. We scrollden om het weg te houden.

Het getroost zijn voelde niet zo klef, niet zo mierzoet als zuurstokroze bloesem. In beide gevallen voelde ik dat ik verdrietig mocht zijn. Verdriet past niet in een normale dag, het schopt ‘m overhoop. Ik kreeg het idee dat het terecht was dat ik mijn dag overhoop liet schoppen, en dat was het ook.

Anita en Elvina spreken allebei geen Nederlands, mijn oma kenden ze ook niet. Mij kennen ze een beetje. Dat stelt gerust: je hoeft iemand niet door en door te kennen om troostrijk te zijn, je hoeft de situatie ook niet helemaal te begrijpen, het hoeft niet met duizenden woorden.
In je hoofd ken je, begrijp je, schrijf je toch nooit goed genoeg. Het moet eruit. It’s a hard world to be soft in, ja, maar soms moet je gewoon doen.

Voor de beeldende denkers onder ons: troosten is als fietsen: het lukt pas als je niet meer schroomt. Troost is ook als een zangcarrière: het begint pas met bestaan als je naar buiten treedt, iets doet, van je laat horen.

Misschien is troost meer het vormpje, meer het beestje, dan de inhoud. De kop thee, de aai over de bol. Welke smaak, welke handen maakt niet zoveel uit. Ik ga het aan de troostcoach vragen. In de tussentijd is er dit.

Mail

Lisanne van Aert is schrijver, theatermaker en bloemist. Ze floreert bij haar eigen theatergroep: Het Pijpcollectief. // lisanne@hardhoofd.com

Sammy Hemerik is illustrator en grafisch ontwerper. Haar werk is onderzoekend, kritisch en gericht op verandering van het onbewuste.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nieuws in beeld: Laten we niet vergeten voor wie de avondklok is

Laten we niet vergeten voor wie de avondklok is

Illustrator Rueben Millenaar is blij dat de avondklok vanavond ingaat, al zou hij wel graag zien dat we meer aandacht hebben voor de mensen die onder de maatregel lijden. Lees meer

Nieuws in beeld: In de klauwen van de blauwe leeuw

In de klauwen van de blauwe leeuw

Gedupeerden in de toeslagenaffaire moeten de 30.000 euro, die zij ter compensatie krijgen, grotendeels weer terugbetalen. Lees meer

Koop online bij je favoriete boekhandel 1

Koop online bij je favoriete boekhandel

Max Beijneveld ziet met lede ogen aan hoe de boekhandels uit het straatbeeld verdwijnen door de coronacrisis, ondanks het feit dat we het afgelopen jaar gezamenlijk meer boeken hebben gekocht. Steun juist nu je favoriete boekhandels door direct op hun site onze aankopen te doen. Lees meer

Succes is geen keuze

Succes is geen keuze

Krijgen we in onze samenleving altijd wat ons toekomt? Bas van Weegberg ziet meritocratie als een optimistisch rookgordijn waarachter sociale ongelijkheid makkelijker in stand wordt gehouden. Lees meer

Het populisme van de VVD, gekraakt

Het populisme van de VVD, gekraakt

De #DanielKoerhuisChallenge begon als een ludieke hashtag, maar bleek gaandeweg om veel meer te gaan, schrijft Sander van der Kraan. Lees meer

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Het beste van 2020

Tien hoogtepunten van een jaar discussies, ruzies en gepassioneerde betogen die de revue passeerden. Lees meer

Alain Bachellier

Te vaccineren of niet te vaccineren, dat is de kwestie

De keuze om je wel te vaccineren is vaak net zo irrationeel als de keuze om je niet te vaccineren. Uiteindelijk is niet kennis, maar vertrouwen de doorslaggevende factor. Jihane Chaara heeft vertrouwen. Lees meer

 Staat er een doctor voor de zaal?

Staat er een doctor voor de zaal?

Epsteins gastbijdrage was tekenend voor het seksisme en de neerbuigendheid waarmee vrouwelijke academici te maken krijgen. Lees meer

Vergeet het lichaam van de ander niet 1

Vergeet het lichaam van de ander niet

Juist in een tijd waarin gezondheid als een individuele verplichting wordt gezien, dwingt een pandemie ons om over onze lichamelijkheid na te denken, merkt Rijk Kistemaker. En over die van de ander. Lees meer

Nieuws in beeld: Met afstand de raarste kerst

Met afstand de raarste kerst

Illustrator Loes van Gils blikt vooruit op een afstandelijke kerst. Lees meer

Diversiteit in het academisch curriculum

De 'pure gaze' van de witte wetenschapper

Grâce Ndjako neemt ons mee langs schrijvers en denkers uit alle tijdperken die de academische wereld probeerden te dekoloniseren. Lees meer

Filmtrialoog: King of the Belgians

King of the Belgians

Een documentairemaker volgt de Belgische koning Nicolaas III op staatsbezoek in Turkije. Ondertussen splitst Wallonië zich in afwezigheid van de koning af van Vlaanderen. Lees meer

 Minister Kaag houdt het bij een kledingadvies

Minister Kaag houdt het bij een kledingadvies

Minister Kaag (Buitenlandse Handel) hield deze week twee Kamermoties tegen, die ons in staat hadden moeten stellen de import te beperken van kleding die onder dwang is gemaakt door Oeigoeren. Lees meer

Een cruciaal EU-wetsvoorstel over Big Tech laten we zomaar aan onze aandacht ontglippen

Waarom laten we een cruciaal EU-wetsvoorstel over Big Tech zomaar vallen?

Na jaren van kritiek en waarschuwingen van klokkenluiders komt de Europese Commissie eindelijk met een wetsvoorstel over de macht en invloed van Big Tech. En wat gebeurt er? De grootste bedrijven lobbyen het voorstel gewoon van de baan. Kom op, media: reageer! Lees meer

 Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met name kleine webshops zijn vaak genoodzaakt om (veel) groter verpakkingsmateriaal te gebruiken. Illustrator Chloé Pérès-Labourdette brengt het nieuws in beeld. Lees meer

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Moeten we een minister-president die Thatcher-fan is verwelkomen, alleen omdat ze een vrouw is? Lees meer

Ware kennis… Wat is dat eigenlijk en hoe vinden we die?

Ware kennis... Wat is dat precies en hoe vinden we die?

Ware kennis is kennis die door zo veel mogelijk mensen is ingegeven. Toch houden sommige leerprogramma’s van de studie filosofie nog geen of erg weinig rekening met de wijze waarop categorieën als gender, klasse en etniciteit invloed hebben op de politieke theorieën van een filosoof. En daar moet heel snel verandering in komen, aldus Stefanie Gordin. Lees meer

 Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

'Ik neem de eerste hap, dan neem jij de tweede,' zegt Sara Sadok, voor ze een hap neemt van een karameldonut. Lees meer

Hard//talk: Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Door haar eigen universiteit voor het gerecht te slepen, hoopt UvA-student Tammie Schoots de vrije en emancipatoire kern van het onderwijs te beschermen. Lees meer

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Hoe kunnen we zorgen dat een ziekte ‘gewoon’ een ziekte is en het lijden niet wordt versterkt door de denkbeelden die we eropna houden? In een tijd waarin bijna 60% van de bevolking met een chronische ziekte leeft is het belangrijk stil te staan bij hoe een ziekte-idee van invloed kan zijn op de ervaring van het ziek zijn, stelt Tiare van Paridon. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan