nieuwsbrief
Asset 14

Een zuurstokroze bloesemtak

Hoe te troosten (II): Een zuurstokroze bloesemtak

'It’s a hard world to be soft in,' zo begint Val Walker haar boek The art of comforting. Val is een professioneel trooster. Ze volgde een master Rehabilitation counselling aan de universiteit van Virginia, met specialisaties in rouw, verlies en handicaps. Ze is oprichtster van praatgroepen voor allerlei soorten lotgenoten en ‘verliescoördinator’ in een hospice. Verdriet is ook een wereldje.

Mail

Nadat ze scheidde van haar man donderde ze in elkaar. Ze had het gevoel dat haar vrienden, stuk voor stuk vleesgeworden American dreams, niet wisten wat ze met haar aan moesten. Er lag ineens een zielig hoopje in hun midden; zo’n hoopje kun je kietelen, voorstellen aan andere hoopjes, links laten liggen.

Ik moet toegeven dat ik me een beetje een loser voelde toen ik dit boek bestelde. Het komt door de kaft: een roze bloesemtak en de hartelijke aanbeveling van de schrijfster van The wisdom of menopause. Toen ik de eerste zin las voelde ik me betrapt. Ik ben knoerthard, ik grinnik om de meest oprechte bedoelingen. Het deed me denken aan mijn favoriete woorden van Adorno, die ik al zo vaak uit hun verband heb gerukt dat ik niet eens meer weet uit welke tekst ze komen: ‘als je hard bent voor jezelf, word je hard voor anderen.’
Hoe hard de wereld ook moge zijn, het allerlaatste wat ik wil is hard zijn voor anderen, al helemaal als die anderen het overduidelijk goed bedoelen. Val Walker bedoelt het goed. Ze vindt bloesem het mooiste wat er is en is gelukkig met de vale kleur paars waarin haar naam staat gedrukt. Het belangrijkste is, ze weet waar ze over praat, ze is goed in iets waar ik beter in wil worden.

Val zegt dat je aan het begin van je queeste naar troost op zoek moet gaan naar een moment waarop je jezelf echt getroost voelde, en dat je dit moment moet fileren. Na heel lang wroeten vond ik twee momenten.
Dat het er maar twee waren deed me pijn. Ik heb er twee betekenissen aan vastgehecht, ik weet niet welke van de twee het meest klopt: een) ik heb niet zo veel meegemaakt, twee) ik ben een oester.

Allebei de momenten hebben met mijn oma te maken en waren met bijna-vreemden, ik heb besloten dat dit toeval is.
Het eerste moment speelt zich af in Berlijn, ik was daar een week in mijn eentje. Toen mijn moeder de laatste avond van mijn verblijf belde om te vertellen dat mijn oma in het ziekenhuis lag en dat het wel eens mis kon lopen, wist ik niet wat ik moest voelen. Dus voelde ik zo min mogelijk en ging slapen. De volgende ochtend zocht ik naar een ontbijttentje, overal waren veel te veel vrolijke mensen aan het Sonntagsbrunchen.

Terwijl ik met een vers croissantje terug wandelde naar mijn Airbnb begon ik te huilen. Ik vind het zelf ook sneu, maar het is zoals het is: ik liep huilend door Friedrichshain en belde mijn moeder. Samen besloten we dat het beter was terug naar huis te komen, in plaats van naar Gieβen te gaan, de Duitse stad waar ik destijds woonde.

Terug in de Airbnb pakte ik snel mijn spullen. Elvina, een meisje uit Litouwen met metallic-oogschaduw en een liefde voor Griekse tragedies, zag mijn gezicht en vroeg wat er was. Ik antwoordde iets vaags in het Duits, ze trok me naar zich toe en noemde me haar Süβe. Ze knuffelde me veel langer dan ik ooit bij iemand zou durven. Om ons heen stonden andere gasten, maar dat boeide haar niks. Ze probeerde mijn beste vriendin, moeder en vriendje tegelijkertijd zijn, ook al kenden we elkaar pas vier dagen.

Bij het tweede moment was mijn oma net dood. We waren met z’n allen in het ziekenhuis en iedereen scrollde wat op zijn telefoon, op televisie werd gekunstschaatst. Ineens kreeg ik een berichtje van Anita, een Zuid-Afrikaanse vriendin met aquablauw haar, ze vroeg me hoe het ging. Ik zei dat mijn oma net een uur dood was. ‘Ai das hartseer’, antwoordde ze, en ik begreep een beetje beter wat ik, en iedereen om me heen, voelde. Ons hart deed zeer. Het was nog zo vers dat we het amper voelden. We scrollden om het weg te houden.

Het getroost zijn voelde niet zo klef, niet zo mierzoet als zuurstokroze bloesem. In beide gevallen voelde ik dat ik verdrietig mocht zijn. Verdriet past niet in een normale dag, het schopt ‘m overhoop. Ik kreeg het idee dat het terecht was dat ik mijn dag overhoop liet schoppen, en dat was het ook.

Anita en Elvina spreken allebei geen Nederlands, mijn oma kenden ze ook niet. Mij kennen ze een beetje. Dat stelt gerust: je hoeft iemand niet door en door te kennen om troostrijk te zijn, je hoeft de situatie ook niet helemaal te begrijpen, het hoeft niet met duizenden woorden.
In je hoofd ken je, begrijp je, schrijf je toch nooit goed genoeg. Het moet eruit. It’s a hard world to be soft in, ja, maar soms moet je gewoon doen.

Voor de beeldende denkers onder ons: troosten is als fietsen: het lukt pas als je niet meer schroomt. Troost is ook als een zangcarrière: het begint pas met bestaan als je naar buiten treedt, iets doet, van je laat horen.

Misschien is troost meer het vormpje, meer het beestje, dan de inhoud. De kop thee, de aai over de bol. Welke smaak, welke handen maakt niet zoveel uit. Ik ga het aan de troostcoach vragen. In de tussentijd is er dit.

Lisanne van Aert is schrijver, theatermaker en bloemist. Ze floreert bij haar eigen theatergroep: Het Pijpcollectief. // lisanne@hardhoofd.com

Sammy Hemerik is illustrator en grafisch ontwerper. Haar werk is onderzoekend, kritisch en gericht op verandering van het onbewuste.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Is het demonstratierecht in Nederland een farce?

Is het demonstratie­recht in Nederland een farce?

Na roerige protestweken met boze boeren en blokkades door Extinction Rebellion maakt Jarmo Berkhout de balans op. Hoe staat het er eigenlijk voor met het demonstratierecht in Nederland? Lees meer

Een vuile plas regenwater

Een vuile plas regenwater

Alexander van der Weide bespreekt op intuïtieve wijze de klassieke film Stalker van Tarkovski. ‘Probeer nooit je idee over te brengen aan het publiek — het is een ondankbare en zinloze taak. Laat ze het leven zien en ze zullen in zichzelf de middelen vinden om het te beoordelen en te waarderen.’ Lees meer

Mevrouw Rouw in Zomergasten 2

Mevrouw Rouw in Zomergasten

Hard//hoofd grijpt terug op de Zomergasten-verslagen van deze zomer met een onconventionele gast die toepasselijk is voor de grauwe dagen. Lees meer

 China trekt zich er niets van aan

China trekt zich er niets van aan

China gaat zijn eigen gang, terwijl de internationale gemeenschap niet veel meer doet dan waarschuwingen uitdelen. Lees meer

Hard//talk: Betrokkenheid begint bij meer geld en tijd 4

Betrokkenheid begint bij meer geld en tijd

Diederik Samsom stelde onlangs dat welvaart uit meer bestaat dan inkomen. Wolter de Boer ziet dat geld en tijd wel noodzakelijk zijn om je als burger te engageren met de problemen van deze tijd. Lees meer

800 meter jezelf behouden

800 meter jezelf behouden

'In de sportwereld ben je enkel een held als je wint. Semenya’s zwarte, te mannelijke lichaam heeft in de ogen van de atletiekfederatie gefaald.' Lees meer

Nieuws in Beeld: Kamikazeplastics

Kamikaze­plastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen

We laten ons niet sussen

De 35.000 klimaatdemonstranten konden rekenen op een stuk minder steun dan 2500 boeren. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen? Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5