Illustratie: Anne Brakema

Deze week zoal: haring eten, zombies vrezen en voetballers die Auschwitz-Birkenau bezoeken." />

Illustratie: Anne Brakema

Deze week zoal: haring eten, zombies vrezen en voetballers die Auschwitz-Birkenau bezoeken." />
Asset 14

Zombie-apocalyps

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Deze week vijf korte commentaren in woord en beeld van onze redacteuren.

Commentaar

Diepgang voor de aftrap

Vandaag bezoekt het Nederlands elftal het voormalig vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau. In hun aandoenlijke vooruitblikken op deze gebeurtenis hoorde je de mediatraining en het gebrek aan opleiding buiten hun sport: “Het is natuurlijk niet de leukste plek om naar toe te gaan, maar het is wel enorm goed voor je ontwikkeling,” zei Johnny Heitinga (die volgens De Speld sowieso in existentiële vormcrisis zit). Ze zijn goed voorbereid, volgens aanvoerder Mark van Bommel: “Iedereen praat erover, heeft het er vroeger in de klas op school over gehad. We weten waar we naartoe gaan.” Gelukkig maar. Gregory van der Wiel wist wel dat daar “echt schokkende dingen” gebeurd waren.
Voetbal is al jaren de meest apolitieke sport op aarde. Een EK of WK vormt voor ons als kijkers dan ook het ideale moment om ons eindelijk eens goed te laten afleiden van de problemen in de wereld. Het kabinet mag dan wel overwegen om het toernooi te boycotten vanwege Oekraïne's omgang met de mensenrechten, wij hoeven dat gezeur even niet aan ons hoofd. Vanwaar dan deze humanitaire interventie? In 2010 bezocht Oranje ook al de cel van Nelson Mandela. Wat wil men hiermee zeggen?
Dat achter het goedaardige karakter van het voetbalspel zelf een diepe slangenkuil schuilgaat, wisten we al langer. Nu is de Italiaanse competitie voor de zoveelste keer in een gok- en omkoopschandaal is beland. Keeper Gianluigi Buffon betaalde anderhalf miljoen euro aan een tabakzaak in Parma, “voor twintig Rolexen”. Als iemand zoveel horloges koopt, dan weet je wel hoe laat het is. De FIFA is al jaren corrupter dan de maffia. Clubs worden gekocht door wapenhandelaren en racisten. Maar het kan niemand iets schelen, zolang de bal maar rolt.
Het getuigt van een gewaagd soort hypocrisie dat de KNVB niets over de gevangenneming van oppositieleider Joelia Timosjenko wil zeggen, maar voor iets oudere oorlogsmisdaden wel een geschiedenislesje reserveert. Ik hoop dat Hans Kraay Jr. de diepte-interviews na afloop doet, ter compensatie. Bedenkt u zelf maar een grappige vraag.

Door Rutger Lemm

Zelf

Onze criminele voorouders

Het Oudnederlands is er een stuk ouder en minder vrolijk op geworden, afgelopen week. Leerden we op school nog dat onze taal begon met Hebban olla vogala nestas hagunnan hinase hic anda thu wat unbidan we nu (grofweg: “hey bitch, let’s fuck”), nu heeft de Oudgermanist Arend Quak die lijst uitgebreid met onverkwikkelijkheden als worgelno (lijk aan de galg), weerderde (castratie), tovergeve (gifmengerij), en diereemoest (diefstal van het lijk van een knecht). Deze en andere juridische begrippen staan als vertalingen bij de Lex Salica, een Merovingisch wetboek uit de zesde eeuw.
Aangezien verboden zelden zonder aanleiding worden uitgevaardigd, kunnen we hieruit afleiden dat onze voorouders zich naast moord en doodslag ook te buiten gingen aan grafroof, brandstichting, heiligschennis, echtbreuk, maagdenroof, het verleiden van dienstmeisjes, en het ongeoorloofd berijden van paarden. Zie voor dat laatste ook Hrafnkel’s Saga.
Er is dus toch rechtvaardigheid. Toen Dr. Quak mij Althochdeutsch en historisch-vergelijkende taalkunde onderwees, bestond het gehoor uit een germanofiele filosofiestudent met een linguïstische hobby en een Portugees meisje dat nooit iets zei. Toen al wist hij te vertellen dat het Oudnederlandse woordenbestand veel groter was: plaatsnamen gaan vaak terug tot de Frankische tijd.
Dat is waar Oudgermanisten op zijn aangewezen: krabbels in de marge, flarden van sagen, zwaar verhaspelde plaatsnamen. De omstreden linguïst Theo Vennemann betoogt in Europa Vasconica, Europa Semitica op basis van plaatsnamen zelfs dat de Germaanse talen substantiëel hebben geleend uit het Phoenicisch en het proto-Baskisch, wat ook zou blijken uit “typisch Semitische” elementen in de Germaanse sagen. Het doet denken aan Dennis Hoppers The Sicilians were niggers-speech uit True Romance.
Ironisch genoeg was de ontdekker van “Hebban olla vogala”, Henry Sweet, tevens het model voor de seksistische oude mopperkont Henry Higgins in My Fair Lady. U weet wel, van Never let a woman in your life!”

Door Floris Solleveld

Nieuws in Beeld

De eerste lading Hollandse nieuwe is zondagmiddag in Scheveningen aangekomen. De twee schepen met de eerste maatjesharing van dit seizoen waren een week geleden vertrokken uit Denemarken, waar de ‘Hollandse’ nieuwe wordt gevangen.

Illustratie: Anne Brakema

Ver weg

Zombie-apocalyps

Toen Centers for Disease Control and Prevention (CDC) vorige maand tips plaatste op haar weblog hoe een zombie-apocalyps te overleven, had het Amerikaanse staatsorgaan moeilijk kunnen bevroeden dat de grap bittere ernst zou worden.
In navolging van een gruwelijk incident in Miami, waarbij een 31-jarige man zich tegoed deed aan het gezicht van een (nog levende) zwerver, zag het CDC zich genoodzaakt de almaar groeiende internetgeruchten te ontkrachten en een officiële verklaring uit te brengen, waarin de mogelijkheid van een op handen zijnde epidemie stellig wordt ontkracht.
Of dit het gewenste effect heeft, valt te bezien. Afgelopen week vermoordde Alexander Kinyua zijn kamergenoot, wiens hersenen en hart hem tot maaltijd dienden. Een dag erna vond Wayne Carter het nodig de agenten die hem wilden arresteren te bekogelen met zijn eigen ingewanden, alwaarna een Chinese student de dood vond, aangegeten en in stukken gehakt door zijn Canadese geliefde (tevens pornoster).
Ik kan me nog goed herinneren hoe diep geschokt ik was, als twaalfjarige, na een stiekeme en nachtelijke kennismaking met The Night of The Living Dead. Maar de zombies van mijn nachtmerries staan in geen vergelijking met de horror van de realiteit.
Mensen die mensen eten ontmenselijken zichzelf. Het is een anti-existentiële daad, waarvan de gruwel door al te normale verklaringen als drugsgebruik of psychose niet afdoende wordt gedekt. Dan liever een exotisch virus dat voor zombies zorgt. Het menselijke aspect komt anders zo dichtbij, dat is ondraaglijk.
De term 'zombie-apocalyps' was op 1 juni jongstleden Google's op drie na populairste zoekterm. Een zeer waarschijnlijk ook aan de filmindustrie te danken eer. Over de met gruwelijkheden gevulde vuilniszakken aan de Mexicaanse grens blijft het ondertussen relatief stil. Misschien moeten we, voordat die voor heisa zorgen, eerst beseffen dat niet de drugs, maar wijzelf het virus zijn dat aan ons vreet.

Eshter Wertwijn

Commentaar

Spijtig Europa

Normaal gezien schrijf ik niet over politiek. Niet omdat ik het onbelangrijk vind (nou ja, een beetje dan), maar omdat anderen er meer zinnigs over kunnen zeggen. Deze keer een uitzondering, omdat ik het nu moeilijk onzinniger maken kan. De hoofdrol is voor Herman 'haiku' van Rompuy, de eerste president van de Europese Raad. In een dertig seconden durende video kondigt hij een masterplan aan. Onder het geflits van camera's licht de bedeesde Belg een tipje van de sluier op. Het plan, waar in de krochten van Brussel nog aan gewerkt wordt, moet ervoor zorgen dat het sociaal-economisch beleid beter op elkaar wordt afgestemd.
Goh, ja, volgens mij werd het daar ook wel eens tijd voor. Ondanks dat ik bijna dagelijks een krant onder ogen krijg, begrijp ik eigenlijk maar weinig van de economische (en in feite ook politieke en sociale) crisissituaties die de EU teisteren. Maar ik begrijp wel dat er beter samengewerkt zou mogen worden, en dan liever vandaag dan morgen. De aankondiging wordt breed uitgemeten, maar ik zie het nieuws eigenlijk niet. Het commentaar van onze minister-president dat "we de problemen hier en nu moeten aanpakken" was waarschijnlijk bedoeld als daadkrachtige retoriek, maar maakt eerder een gebrek daaraan zichtbaar.
Hoewel ik doorgaans net zo positief ben over Europa als Rob Wijnberg, verbetert de poeha rond deze aankondiging mijn beeld van de Europese samenwerking niet bepaald. Spijtig, zo zou Van Rompuy zeggen, omdat Europa het zich niet kan veroorloven nog meer zieltjes te verliezen. Ik mag dan weinig weten van politiek, daarin ben ik zeker niet de enige – en een mening is snel gevormd. Zeker een negatieve.

Door Roos Euwe

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Auto Draft 16

Weer thuis voelen in een wegwerpwereld

Onderzoeksprogramma Reparatie Remise vroeg schrijvers, kunstenaars en denkers te reflecteren op reparatie als culturele, sociale en politieke praktijk. In dit essay onderzoekt Lieke Knijnenburg wat het betekent om zorg te dragen voor spullen in een wereld die draait op snelheid, vervanging en voortdurende vernieuwing. Lees meer

Verwachtingen

Verwachtingen

In dit openhartige en genuanceerde essay deelt Sharon van Oost haar twijfels bij het grootbrengen van een jongen in deze vrouwonvriendelijke wereld. Hoeveel ruimte zal ze hem geven? Heeft ze zijn gender niet al te veel bepaald? Hoe kan ze hem helpen om zelf uit te vinden wat mannelijkheid voor hem betekent? Lees meer

:Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Tussen marmeren goden en mythologische meesterwerken in de tentoonstelling 'Metamorfosen' ziet Nina Läuger vooral een pijnlijk gebrek aan context. Ze vraagt zich af waarom het Rijksmuseum geweld, misogynie en verkrachting in klassieke kunst toont zonder die beelden echt vanuit het heden te bevragen. Lees meer

:Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Datingapps: een vloek en een zegen. Enerzijds laten ze je toe zonder grenzen gelijkgestemden te ontmoeten, anderzijds monetariseren ze je seks- en relatiebehoeftes. Bestaat er een best of both worlds? Onder de Griekse zon overdenkt Sharvin Ramjan de liefde in al haar vormen. Lees meer

Reuzenalken

De laatste reuzenalk en wat hij ons leert over de klimaatcrisis

In een Brusselse opslagkast staat een vogel die we nooit meer levend zullen zien. We weten al eeuwen hoe soorten verdwijnen en toch lijken we opnieuw weer toe te kijken. Wanneer wordt weten eindelijk handelen? Lees meer

:Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

In ons collectieve geheugen lijkt er weinig plaats voor moeders* die na de bevalling lijden aan depressieve gevoelens: deze verhalen ondermijnen het klassieke beeld van het moederschap als een roze wolk. Gelukkig brengen steeds meer vertellingen nuance aan, waarbij de vraag rijst in hoeverre we als maatschappij verantwoordelijkheid dragen voor de eenzaamheid die kersverse moeders kan overvallen. Een essay door Anne Louïse van den Dool. Lees meer

:Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Is literatuur links of rechts? Sarah Neutkens duikt in twee klassiekers en gaat na of ze wel zo links zijn als vaak wordt beweerd. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer

Steen 1

Steen

Stel je eens voor hoe een relatie met een steen kan beginnen, hoe die eruitziet en waarin jullie elkaar zullen vinden. Sjoukje Kamphorst neemt je mee op een literaire reis langs verloren zwerfkeien, gebarsten geliefdes en zinloos geploeter. ‘Wat een steen te zeggen heeft, kan alleen maar van groot gewicht zijn.’ Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Melissa Dhondt won de eerste prijs van Hooray for the Essay 2026, met haar essay ‘Wat zo is’ waarin ze haar moeders relatie tot alcohol op een invoelende manier beschrijft. De wedstrijd is een samenwerking tussen DeBuren, Rekto:Verso en Hard//hoofd. Lees meer

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Rocher Koendjbiharie en Tamara Hartman schreven een essay over de Nederlandse geschiedenis van het feminisme en kritiek op de Dolle Mina’s binnen een kader van intersectionaliteit voor een boekpublicatie van de Dolle Mina’s. Er kwam feedback dat het stuk ‘te moeilijk’ en niet ‘speels’ genoeg was – een vanoudse kritiek wanneer over racisme of witheid geschreven wordt. Ze besloten zich terug te trekken en plaatsten dit incident binnen de context van systematische witheid van de Dolle Mina’s. Nu lees je het essay hier, op Hard//hoofd. Lees meer

Laatste woorden

Laatste woorden

Na een overlijden in de familie, vraagt Vera Corben zich af welke geluiden permanent in ons hoofd wonen. Is dat de score van het leven? Hoe klinkt die dan? En is de dood dan niet meer dan de afwezigheid van dat geluid? Lees meer

Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Wat is magie? Een mysterieuze familiering gaf Marthe van Bronkhorst een ander perspectief. Lees meer

Word vóór 1 juli kunstverzamelaar en steun jong talent!

Al meer dan 1700 kunstverzamelaars maken een vrije culturele ruimte mogelijk en steunen jong talent. Als dank ontvang je eens of tweemaal per jaar kunstwerken van veelbelovende kunstenaars. Word vóór 1 juli kunstverzamelaar en ontvang in juli al je eerste kunstwerk. Veel verzamelplezier!

Steun Hard//hoofd en verzamel kunst!