Illustratie: Mirjam Dijkema

"Let's make this moment last" schalt door de speakers. Muzikale sabotage bij GroenLinks en meer." />

Illustratie: Mirjam Dijkema

"Let's make this moment last" schalt door de speakers. Muzikale sabotage bij GroenLinks en meer." />
Asset 14

Onheilsmuziek

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Deze week vijf korte commentaren in woord en beeld van onze redacteuren.

Machtige Media

Digitale beloftes

Dit weekend deed een vriendin een bekentenis: ze had nog een Hyves-account. Daarmee bekijkt ze af en toe met grote ogen de levens van oud-basisschoolgenootjes en weet zo bijvoorbeeld dat de meest begeerlijke jongen van de klas inmiddels flink is aangekomen en een spuuglelijke tatoeage heeft. Haar voyeurisme is antropologisch verantwoord, natuurlijk, maar enige verbazing kon ik niet onderdrukken. Had zij ooit een Hyves-account aangemaakt? Dat is toch voorbehouden aan door hormonen gekwelde pubers? En: bestaan er nog mensen die Hyves gebruiken?
Vorig jaar zomer delfde de Nederlandse sociale netwerksite al het onderspit aan Facebook. Dat had iedereen van mijlenver zien aankomen. Toch had Telegraaf Media Groep Hyves eind 2010 overgenomen voor 43,7 miljoen euro en moet het bedrijf nu aanzien hoe het gebruikersaantal van de site een rappe daling heeft ingezet. Maar toegeven zal het concern niet. Het nuanceert de cijfers ("jongeren zijn niet meegerekend") en zet zelfs nog meer in op digitaal. De aangekondigde reorganisatie van TMG is sterk op internet gericht, tot angst van de Telegraaf-redactie. "De redactie zal verworden tot een anonieme contentfabriek", schreef hoofdredacteur Sjuul Paradijs in een interne notitie.
Vanwaar toch dat onverwoestbare vertrouwen in digitaal? Ja, de gedrukte pers heeft het zwaar en ja, creatieve oplossingen zijn nodig. Om internet kun je niet meer heen, zoveel is duidelijk. Maar mediabonzen lijken verdwaald in de hysterische beloftes van "alles is gratis in een genetwerkte wereld"-figuren Chris Anderson en Jeff Jarvis. Alsof de eerste internetbubbel niet is gebarsten, De Pers nog leeft en Facebook-aandelen niet meteen in waarde gekelderd zijn.
Misschien doet TMG er goed aan te kijken naar grijze dame New York Times. Haar oplage is gegroeid sinds niet alle artikelen meer gratis online te lezen zijn. Of naar grijze heer Warren Buffet. Hij gelooft nog in kranten, kopte nrc.next dinsdag, en kocht er onlangs nog 63. Multimiljardair Buffet is een van de weinigen die financieel geen centje pijn leed na het uiteenspatten van de eerste internetzeepbel. Hij doet niet aan digitaal.

Door Kelli van der Waals

De Hofstad

Onheilsmuziek

Afgelopen maandag was ik in een stampvolle De Rode Hoed in Amsterdam, voor het nogal pijnlijke eerste lijsttrekkersdebat tussen Jolande Sap en Tofik Dibi. Een fascinerende avond, op z'n zachtst gezegd, waarbij één vraag bleef rondzingen in mijn hoofd: wie draait er bij deze partij aan de knoppen? De muzikale knoppen.
Want dat er na de kamikaze kandidaatstelling van Tofik Dibi een leidersleemte is, is overduidelijk. Dat partijvoorzitter Heleen Weening zich afgelopen weekend met gedraai en geklungel geen bekwame baas toonde, werd breed uitgemeten in de pers. En dat de degelijkheid van gedoodverfde lijsttrekker Sap na het debat nog steeds op meer steun kan rekenen dan de frisheid van Dibi, is ook al opgeschreven. Maar wat vooralsnog dus wel onbekend is: wie verantwoordelijk gehouden moet worden voor de opmerkelijke soundtrack onder het opbeurend bedoelde filmpje waarmee de debatavond werd geopend.
Is het een SP-infiltrant, of een masochistisch partijlid misschien? Want wie anders laat er na zo'n tumultueuze tijd Moloko's The Time Is Now door de speakers schallen?
Geweldig nummer, daar niet van. Ik ken vrijwel niemand van mijn generatie die geen speciale herinnering aan die hit heeft. De mijne speelt zich af in Kosovo, een jaar na de oorlog. Op een gekraakte bovenste verdieping van een studentenflat vierden we de verjaardag van een Albaneze vriend, die door de oorlog al jaren geen verjaardag had kunnen vieren. Met een fles tequilla in de hand zongen we luidkeels mee met Róisín Murphy: “Give up yourself unto the moment, Let's make this moment last.” Gelukkig waren we, daar in die kapotgeschoten studentenflat in Prishtina. De tijd stond even stil. Zo'n zeldzaam, magisch moment, dat eeuwig leek te duren.
En dat is dus het campagnelied van de lijsttrekkersstrijd van GroenLinks.
Terwijl de partij door interne twisten wordt verscheurd en de kiezers massaal weglopen, is de opwekkende boodschap dat het moment maar vooral zo lang mogelijk moet duren. Geen wonder dat het zo slecht gaat, de partij wordt muzikaal gesaboteerd.

Door Tirza de Fockert

Nieuws in Beeld

De raad heeft wel veel kritiek op de bezuinigingen en vreest vooral dat daardoor de ontwikkeling van talent in het gedrang komt. Er is geen geld meer voor onderwijs en experimenten, waardoor er geen kweekvijver van talent ontstaat.

Illustratie: Mirjam Dijkema

De Kunsten

Wa kost da?

Maandag werd het gevreesde advies van de Raad van Cultuur bekendgemaakt. De titel, ‘Slagen in cultuur’, had beter ‘Hakken in cultuur’ kunnen luiden, want zoals verwacht wordt vrijwel niemand gespaard. Van de 36 aanvragen uit museale hoek hebben 22 een positief oordeel gekregen, maar zelfs die kunnen ervan uitgaan dat zij (veel) minder krijgen dan ze hebben aangevraagd. Zeven instellingen krijgen zelfs een dikke vette nul op het rekest, waaronder bijvoorbeeld het Cobra Museum voor Moderne Kunst, toch een vrij laagdrempelig instituut "met een commerciële inslag". Over het waarom kan de raad kort zijn: “Het museum is niet het enige museum in Nederland dat Cobra verzamelt. (...) Daarom vindt de raad de collectie van de instelling niet van nationaal belang.” Een alinea verder wordt nog verwezen naar het Carl Pederson Museum in Denemarken. Daar doen ze ook aan Cobra! Dus als je dat geklieder wil zien, dan ga je toch naar Denemarken?
Zo lijken een paar zinnen samen te vatten hoe men anno nu tegen musea aankijkt: is dit nodig? Hebben we dit niet al ergens anders gezien en zo ja, kan het dan weg? En wa kost da? De Nederlandse kunstsector kan zeker een kritisch oog gebruiken, maar de manier waarop er nu gesnoeid wordt, laat zeer te wensen over. Flink hakken, vooral aan de onderkant, en de prijs laten prevaleren boven de waarde, dat lijkt ook bij de Raad van Cultuur het devies. Cultureel ondernemerschap, efficiency en een minimum van 17,5 procent eigen inkomsten staan bovenaan het eisenlijstje. Zelfs een mastodont als het Rijksmuseum wordt flink op de vingers getikt omdat het "geen heldere focus [biedt] op de organisatie" en het activiteitenplan ondermaats zou zijn.
“De bezuinigingen zetten de sector in beweging” lezen we in de inleiding. Woorden die zo neutraal zijn, dat iedereen het wel mee eens moet zijn. Halbe Zijlstra zal, als hij daartoe de kans nog krijgt, het advies grotendeels copy-pasten in zijn beleid. Want terwijl banken met miljarden overeind worden gehouden, moeten musea ten gunste van een aantal miljoen de eigen broek op kunnen houden. En lukt ze dat niet, ach, dan is er ergens anders vast een plek waar ze vergelijkbare doeken met verf aan de muur hebben hangen.

Door Miriam van Ommeren

Commentaar

Nieuwe dood van het voetbal

In 2004 won Griekenland het EK voetbal in Portugal. Het was een verschrikkelijk toernooi, waarbij trainers het accent op de verdediging legden en zo op een zakelijke overwinning gokten. Het werd gesymboliseerd door de Nederlandse bondscoach Dick Advocaat, die tijdens een van de weinige aantrekkelijke wedstrijden tegen Tsjechië bij een 2-1 voorsprong aanvaller Arjen Robben wisselde voor rechtsback Paul Bosvelt, waarna met 2-3 verloren werd. De Grieken waren meesters in deze zakelijkheid, ze wonnen bijna elke wedstrijd (inclusief de finale) met 1-0. Helaas gold deze zuinigheid niet voor de Griekse regering, maar dat terzijde.
Voetbal was zo’n grote sport geworden, met zoveel belangen, zoveel geld en zoveel aandacht, dat het de amusementswaarde van een potje schaken had gekregen. De schoonheid en plezier van het spel hadden plaatsgemaakt voor risicovrij catenaccio. In hetzelfde jaar won de relatief kleine club FC Porto met de onbekende trainer Jose Mourinho de Champions League, met hetzelfde zakelijke spel.
Het voetbal leek verloren, tot er een cultuuromslag plaatsvond bij FC Barcelona, een topclub die al jaren wisselende resultaten boekte. Op aanraden van Johan Cruijff werd Frank Rijkaard aangesteld als trainer. Hij faalde in eerste instantie met zijn aanvallende, open tactiek, maar werd in 2005 en 2006 kampioen van Spanje, en won in dat laatste jaar ook de Champions League. Iedereen loofde het attractieve spel van Xavi, Ronaldinho en Eto’o. Was het voetbal dan toch te redden? Het WK 2006 werd nog gewonnen door het dodelijk saaie team van Italië, dat bijna geen tegengoals incasseerde maar zelf ook nauwelijks scoorde.
Rijkaard werd in 2008 opgevolgd door Pep Guardiola, die de revolutie voltooide en van FC Barcelona het beste team van de wereld maakte, met snel combinatiespel en een grote aanvalsdrift. Hij won alles wat er te winnen viel en inspireerde het nationale team van Spanje, dat in 2008 Europees kampioen werd met prachtig voetbal op een enerverend toernooi en in 2010 ook het WK won - u weet nog wel.
Maar Mourinho bouwde bij Chelsea, Internazionale en Real Madrid muren om het voetbal te stoppen. Het lukte hem zo nu en dan om Barcelona uit te schakelen, en dit jaar versloeg hij de club overtuigend in de strijd om de landstitel. In de Champions League kwamen de mannen van Guardiola niet door het extreem verdedigende spel van Chelsea heen. Die club versloeg in de finale afgelopen weekend ook het aanvallend ingestelde Bayern München. Guardiola maakte zijn aftreden bekend.
Zal de voetbalsport weer net zo veilig en saai worden als in 2004? Ik zal met angst en beven de wedstrijden op het komende EK bekijken. Gelukkig zit Bosvelt niet meer op de bank.

Door Rutger Lemm

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer

Nieuws in beeld: 12

'App me als je thuis bent'

Na de dood van de 33-jarige Sarah Everard uiten steeds meer Britse feministen hun woede over de mensen die hen zouden moeten beschermen: de politie is onderdeel van hun onveiligheid, zeggen zij. Lees meer

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling kreeg het afgelopen jaar duizend gezichten. Rijk Kistemaker vraagt zich af: hoe herinneren we ons die gezichten, zodra de coronacrisis (min of meer) voorbij is? Lees meer

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Wanneer grote bedrijven landen uit het Globale Zuiden in een economische wurggreep houden, knijpt Nederland een oogje toe. Maar ons land is evengoed overgeleverd aan de wensen van grote bedrijven. Lees meer

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Evangeline Agape ontdekte tijdens een zomer in het ziekenhuis de kracht van vriendschap en gedeeld leed. "De coronacrisis heeft voor de hele wereld duidelijk gemaakt: isolatie maakt je ongelukkig. En depressie isoleert je. Doet je voelen alsof je de enige in de wereld bent met een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt." Lees meer

Nieuws in beeld: 'Waarde Nederlanders'

'Waarde Nederlanders'

Immigranten moeten zich ‘de Nederlandse waarden’ aanleren, roept onder andere de ChristenUnie tijdens de verkiezingsstrijd. Illustrator Rueben Millenaar vraagt zich af wat hij zich daarbij voor moet stellen. Lees meer

Nieuws in beeld: Onder de (geluids)golven

Onder de (geluids)golven

Je staat er misschien niet bij stil, maar de mensheid maakt enórm veel herrie in zee. We boren naar gas en olie, heien voor windmolens en boorplatforms en onze schepen zijn ook niet bepaald stil. Terwijl water ontzettend goed en ver geluidsgolven doorgeeft - veel beter dan lucht. Lees meer

Filmtrialoog: Cold War

Cold War

De film Cold War is een verhaal over een onmogelijke liefde in Polen ten tijde van de Koude Oorlog. Onze redacteuren bespreken deze veelgeprezen film en beraden zich op de esthetiek, de diepgang van de liefdesrelatie en de raakvlakken met hun eigen leven. Lees meer

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoe komt het toch dat we onze pleziertjes niet willen opgeven, zelfs al weten we dat ze aan de andere kant van de wereld levens kosten? Dennis Faase werd getroffen door een simpele manier om deze mensenlevens niet uit het oog te verliezen. Lees meer

Het verlaten café blijft een haven 1

Tijdens corona blijft het café een vangnet

Tijdens de lockdown bezoekt Joost Ingen-Housz een Berlijns café dat nog een aantal stamgasten toelaat. Door de plotselinge rust valt het hem op hoe onmisbaar de kroeg is voor de mensen die er nog steeds naartoe gaan. Al is het maar voor een praatje. Lees meer

Hard//talk: Eerdmans is niet beter dan Baudet

Eerdmans is niet beter dan Baudet

Waarom kwam Eerdmans antisemitisme niet ter sprake, in de onschatbare hoeveelheid televisie-interviews die hij de afgelopen maanden gaf over zijn nieuwe partij? Lees meer

Nieuws in beeld: In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

Illustrator Sebastian Eisenberg is aangedaan door het uit elkaar gaan van Daft Punk. Lees meer

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard. Lees meer