Asset 14

Metamatheid

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Deze week drie commentaren van onze redacteuren.

Commentaar

Elektronisch Patiënten Facebook

Na een internetloos-weekend in de Ardennen stond mijn news feed plotseling vol disclaimers van mensen die het niet langer pikken dat Facebook 'hun' content inzet voor commerciële doeleinden. Volgens hetzelfde tekstje was dat genoeg om weer rustig te kunnen slapen. Het was natuurlijk een hoax – zo'n statement heeft geen enkele invloed op de overeenkomst die je als gebruiker hebt 'getekend'.
Ik sloot de news feed, opende de zaterdagkrant en las een groot verhaal over de 'private doorstart' van het Elektronisch Patiënten Dossier (EPD). Iets meer dan een jaar geleden werd dat project door de Eerste Kamer unaniem naar de prullenmand verwezen. Maar de bezwaren waren kennelijk niet van dien aard dat de invoering van exact hetzelfde systeem door marktpartijen ook onwenselijk werd geacht. De overheid moest alleen niet willen betalen voor iets dat niet deugde.
Het beter toegankelijk maken van medische informatie kent grote voordelen, maar ook enkele nadelen: 50.000 computers met toegang tot het EPD betekent bijvoorbeeld evenzoveel plekken waar het systeem kan worden gekraakt. De hoeveelheid mensen met toegang tot het systeem betreft een veelvoud van dat aantal – daaronder overigens niet de patiënt zelf – en die mensen maken wel eens wat in vakjargon 'een menselijke fout' heet.
Privacy aan de markt overlaten, dat is wat we op Facebook doen. Facebook is gericht op het delen van informatie tussen en over gebruikers. (En in het bedrijfsmodel van Facebook zijn de werkelijke gebruikers marktpartijen.) Een commercieel systeem dat op die gedachte is gebaseerd, laat zich lastig inperken. Als je je zorgen maakt over je vakantiefoto's, is het misschien verstandig ook eens na te denken over je medische gegevens. En als privacy je lief is, deel je dit bericht natuurlijk op Facebook.

Door Jan Postma

Commentaar

Metamatheid

Tot 2 december is in een oude school in Amsterdam Oud-Zuid de Kunstvlaai, ooit opgericht als alternatieve tegenhanger van de KunstRAI. Voor het gemak is in deze editie de kunst maar grotendeels weggelaten; in plaats daarvan presenteren de deelnemende instellingen vooral zichzelf. En er zijn twee exposanten die hun kunstpraktijk als “onderzoek” afficheren. De ene maakt installaties van stellingkasten en projectieschermen en reflecteert daarmee op de kredietcrisis; de andere maakt paneeltjes van 30 euro per stuk en bespot zo het cultureel ondernemerschap. Het zijn van die momenten dat ik dankbaar ben dat ik nog maar met één been in de kunstwereld sta, want hier wordt een mens spontaan kunstsceptisch van.
Deze week organiseren Witte de With en het Stedelijk de conferentie I am for an art criticism that… Daarbij gaat het onder meer over nieuwe platforms, nieuwe media, het waarborgen van je onafhankelijkheid en de ontwikkelingen elders. Waar het niet over gaat is wat voor kunst we nu eigenlijk zouden willen. En dat is toch waar kunstkritiek over zou moeten gaan: beschrijven wat er in de kunsten gaande is en daar een kritisch oordeel over geven. Interessante observaties over individuele tentoonstellingen en kunstenaars boeien niet zo. Geef dat maar gewoon 1-5 sterren, dan weet de lezer of hij/zij er ook heen moet.
Het valt ook niet mee. Een paar jaar geleden riepen twee kunsttheoretici het “Metamodernisme” uit, vrij vertaald: het postmodernisme is dood en wij weten het ook niet meer, dus laten we maar teruggaan naar de tijd dat alles nog ontdekt moest worden. Valse nostalgie. Dan ga ik toch liever komend weekend naar de Rijksakademie Open, om me daar als vanouds kwaad te maken over de matheid van de hedendaagse kunst.

Door Floris Solleveld

Commentaar

We weten het niet

De kwartetkaarten van Wouter Bos zijn nog lang niet opgeborgen. VVD’ers hebben gesteigerd (ik noem ze NUMP'jes: Niet Uit Mijn Portemonnee) en het regeerakkoord is aangepast, maar de media zijn nog druk in gesprek over de eenverdiener, de tweeverdiener en de bijstandsmoeder. Zoals gewoonlijk wordt er nauwelijks een woord gerept over de freelancer. Hooguit een berichtje dát er met geen woord is gerept over de freelancer. "Nibud vergeet ZZP’er", meldde de NOS. Het enige dat we weten is dat de starters- en zelfstandigenaftrek worden afgeschaft. Waarschijnlijk.
Uit een telefoontje met de KvK bleek dat ze zelfs daar geen idee hebben van wat er te gebeuren staat. Ik sprak met Mike en vroeg hem of ze al meer wisten over de startersaftrek. "Nee, nog niks", bekende hij. En als het doorging, per wanneer dan? "Misschien al per 1 januari", zei Mike. Althans, dat dacht hij, want bij de KvK weten ze nog niks. En wat zou een dergelijke afschaffing betekenen voor al die reeds armzalige freelancers? "Dat is moeilijk om nu te zeggen", aldus Mike.
Ik kon het Mike natuurlijk ook niet kwalijk nemen. Die wacht ook maar op de politiek, en de politiek heeft Maurice de Hond aan zijn hoofd. De bal ligt nu bij de blinkend nieuwe minister van Sociale zaken Lodewijk Asscher. Die zegde GroenLinkser Jesse Klaver toe "een brief te sturen" over de koopkrachteffecten voor ZZP’ers. Veel vertrouwen wekt die belofte niet, want hij zei alvast dat het niets zou opleveren. Waarom niet? "Omdat we daar niet veel over weten."
Raar eigenlijk. Dit gaat over een snel groeiende bevolkingsgroep. Het is recessie en voor zowel afgestudeerde jongeren als ontslagen vijftigplussers is het bijeenschrapen van schrale klusjes onder de noemer ‘freelancewerk’ de enige manier om niet in de bijstand te belanden. Een onzekerder inkomstenvergaring is er nauwelijks, dus een beetje duidelijkheid voor deze zwoegende zelfstandigerd zou wel zo aardig zijn. Helaas, die krijgen we niet.

Door Kelli van der Waals

Commentaar

Halve haantjes

De dierenactivisten hadden het moeilijk deze week. Hoe moesten zij reageren op het voornemen van De Balie om als afsluiting van een inhoudelijk puik vormgegeven avond live op het podium twee hanen te slachten? Het liefste zouden zij dit aangrijpen als aanleiding om het grote publiek te wijzen op de afgrijselijke manier waarop dieren in de bio-industrie worden behandeld, op de hormonen- en antibioticavloed die eerst de dieren en dan wij binnenkrijgen en op de klimatologisch catastrofale gevolgen van dit alles. Maar dan zouden zij zich achter de filosofie van Albrecht cum suis moeten scharen en dat is een brug te ver. En dus keerden zij zich radicaal tegen het avondprogramma zelf.
Als een dapper haantje zichzelf in de fik zou hebben gestoken om een Diervriendelijke Herfst te ontketenen dan was er geen probleem geweest maar mensen mogen geen dieren vermoorden. Punt uit! In het toneelstuk dat de avond was, speelden de activisten de rol van valse clowns. Het was in hun belang om zich te keren tegen het hoogtepunt van de avond terwijl ze nog meer belang hadden bij het daadwerkelijk (bijna!) doorgaan van de slacht.
Binnenkort kan een mediakritisch programma haarfijn ontleden hoe de hype ontstond maar zeker is dat de opzet slaagde: Yoeri Albrecht mocht in het late journaal een beveiliger bevelen een hysterische dierenactiviste te laten verwijderen, de slacht ging toch niet door en de kranten stonden vol gekakel. Een win-winsituatie? Zeker niet. Als de hanenhype volgende week is gaan liggen, denkt niemand meer aan stresskippen, plofkippen of de eigenlijke inzet van de avond: het ons bewust maken van de historische en actuele bloedband tussen stervende dieren en levende mensen.
Hoe had het beter gekund? Misschien zoals Jamie Oliver het in 2008 deed. Geen gelul van tevoren maar eerst de bobo’s aan tafel laten spelen met de kuikentjes en de beestjes dan op het podium verstikken. Een laatste tip aan de activisten: ga vlees eten. De industrie luistert alleen naar klanten.

Willem Bongers-Dek

Mail

Redactie

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Moeder van een mislukt idee

Moeder van een mislukt idee

‘Breek ik een idee echt af zoals een zwangerschap beëindigd wordt?’ Roosje van der Kamp voelt een grote noodzaak om iets blijvends te creëren, maar komt niet verder dan vluchtig neergepende fragmenten in haar notities. In dit essay onderzoekt ze – naast de vraag of ouderschap eventueel een valide, tweede optie is – haar worsteling met het professionele schrijverschap. Lees meer

Denkbeeldige ruimte

Denkbeeldige ruimte

In dit essay onderzoekt Sytske Frederika van Koeveringe hoe schrijven een ruimte opent waarin kwetsbaarheid, verbinding en saamhorigheid zichtbaar worden. ‘Sinds ik ziek ben, voel ik bij vlagen een afgesneden gevoel van de medemens die geen kanker van binnenuit kent.’ Lees meer

:Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen 2

Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen

Lam Ngo was vierentwintig toen hij vluchtte uit een ideologisch verscheurd Vietnam. In dit essay vertelt hij hoe hij weer leerde luisteren naar de pijnlijke en lang verzwegen herinneringen, hoe het was om in Nederland opnieuw te moeten beginnen en over de blijvende band met zijn geboortestad Saigon. ‘Want pas als we zien wat er verzwegen is, kunnen we echt luisteren.’ Lees meer

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Tessy Ouwens kreeg op jonge leeftijd te maken met onrealistische schoonheidsidealen en dit leidde tot een strijd met haar eigen lichaam en zelfbeeld. Onverwachts was het de islam en het bedekken van haar lichaam, dat haar uit deze strijd hielp. ‘Met mijn hoofddoek op, voelde mijn lichaam voor het eerst weer als de mijne.’ Lees meer

:De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

Hij wil de DSM weggooien, spreekt controversieel over euthanasie, drank, de ggz... wat niet? Wie ís de allerlaatste Zomergast? Psychiater Jim van Os, dus. ‘Wat je uiteindelijk nodig hebt, is een ander mens.’ Lees meer

Oh Sultan, pахмат, maar ik voel niet hetzelfde

Oh Sultan, pахмат, maar ik voel niet hetzelfde

Na een paardentocht in Kirgizië wordt voor Jip van Steenis duidelijk dat haar connectie met gids Sultan een andere wending nam dan ze had verwacht. Wat gaat er allemaal verloren in de interculturele vertaling wanneer je als toerist een band opbouwt met iemand in het buitenland? En hoe begeef je je in deze heteronormatieve dynamiek als biseksueel, in een land waar je niet queer mag of durft te zijn? Lees meer

Sigrid Kaag blijft diplomatisch bij Zomergasten, heel even komt ze los

Sigrid Kaag blijft diplomatisch bij Zomergasten, heel even komt ze los

Janine Abbring begint het gesprek met de woorden: “Je bent de afgelopen paar jaren veelvuldig bekeken door andermans ogen, maar vanavond kies jij de beelden.” Dat zet meteen de toon, maar roept ook de vraag op: zal doorgewinterde diplomaat Sigrid Kaag, met haar altijd politiek correcte antwoorden, het achterste van haar tong laten zien, of... Lees meer

:Zomergast Tommy Wieringa ziet ruimte: 'Er is nog heel veel te redden'

Zomergast Tommy Wieringa ziet ruimte: 'Er is nog heel veel te redden'

Tommy Wieringa verleidt je op fantastische wijze om samen met hem een doodlopende steeg in te lopen. Met een lach en een handig gebaar wijst hij de kijker op de fonkelende scherven onder ieders voeten. 'Er is nog heel veel te redden.' Lees meer

Auto Draft 22

Merel Pauw/Elmer zoekt naar vorm in Zomergasten: ‘Mag ik hier eeuwig over twijfelen?’

Astrid Goossens ziet hoe Zomergast Merel Pauw (/Elmer) zich comfortabel voelt als buitenstaander, terwijl ze praat over haar idolen, ingewikkelde mannen, blinde vlekken, het loslaten van controle, nationalisme en de schoonheid van harige kostuums. Maar krijgen we ook de mens ‘Merel’ te zien, of genieten we vooral van een performance? Lees meer

Auto Draft 21

Zomergast Nasrah Habiballah houdt koppig de handrem erop: 'Het gaat niet om mij'

Lies Defever ziet hoe Nasrah Habiballah in het laatste seizoen van Zomergasten drie uur lang strategisch de handrem aangetrokken houdt. Via fragmenten van anderen zien we haar liefde voor de wereld om haar heen, maar zelf blijft ze vooral ongrijpbaar. Koppig lijkt ze vast te houden aan dat wat goede journalistiek in principe zo belangrijk maakt: jezelf telkens opnieuw proberen aan de kant te zetten. Lees meer

:Archieven van West-Papua: Over narratieven, liederen en wat als kennis telt

Archieven van West-Papua: Over narratieven, liederen en wat als kennis telt

Wanneer haar opa na vijftig jaar terugkeert naar zijn geboorteland, realiseert Julia Jouwe zich pas hoezeer het ontbreken van West-Papua in het collectieve geheugen van Nederland invloed op haar heeft. Lees meer

Zien is beminnen 1

Een pluchen harnas

Aan de hand van een berenjas, het COC, een appelgroene broek, non-binair zijn en een rode cabrio neemt Tom Kniesmeijer je mee in de kronieken van zijn eigen genderbeleving. Lees meer

Zien is beminnen 2

Zien is beminnen

Olave Nduwanje besteedt uren met haar lichaam, kijkt beminnend, en deelt haar ‘poreuze plooien, tastbare rondingen, vochtige openingen, en ademsnakkende lediging’ met anderen. Dit lukt haar nu, na dertig jaar, door haar realiteit te analyseren, in de spiegel te kijken en door porno te maken. Lees meer

Over hoe je echtheid kan dragen

Over hoe je echtheid kan dragen

Leren riempjes die uitdagend uitsteken, of juist veilig verstopt tussen sokken in een mandje. In dit essay reflecteert Imme van Zuilekom op de strapon: die zowel zachtheid, hardheid en samenzijn bevat. Lees meer

Auto Draft 16

Weer thuis voelen in een wegwerpwereld

Onderzoeksprogramma Reparatie Remise vroeg schrijvers, kunstenaars en denkers te reflecteren op reparatie als culturele, sociale en politieke praktijk. In dit essay onderzoekt Lieke Knijnenburg wat het betekent om zorg te dragen voor spullen in een wereld die draait op snelheid, vervanging en voortdurende vernieuwing. Lees meer

Verwachtingen

Verwachtingen

In dit openhartige en genuanceerde essay deelt Sharon van Oost haar twijfels bij het grootbrengen van een jongen in deze vrouwonvriendelijke wereld. Hoeveel ruimte zal ze hem geven? Heeft ze zijn gender niet al te veel bepaald? Hoe kan ze hem helpen om zelf uit te vinden wat mannelijkheid voor hem betekent? Lees meer

:Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Tussen marmeren goden en mythologische meesterwerken in de tentoonstelling 'Metamorfosen' ziet Nina Läuger vooral een pijnlijk gebrek aan context. Ze vraagt zich af waarom het Rijksmuseum geweld, misogynie en verkrachting in klassieke kunst toont zonder die beelden echt vanuit het heden te bevragen. Lees meer

:Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Datingapps: een vloek en een zegen. Enerzijds laten ze je toe zonder grenzen gelijkgestemden te ontmoeten, anderzijds monetariseren ze je seks- en relatiebehoeftes. Bestaat er een best of both worlds? Onder de Griekse zon overdenkt Sharvin Ramjan de liefde in al haar vormen. Lees meer

Reuzenalken

De laatste reuzenalk en wat hij ons leert over de klimaatcrisis

In een Brusselse opslagkast staat een vogel die we nooit meer levend zullen zien. We weten al eeuwen hoe soorten verdwijnen en toch lijken we opnieuw weer toe te kijken. Wanneer wordt weten eindelijk handelen? Lees meer

:Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

In ons collectieve geheugen lijkt er weinig plaats voor moeders* die na de bevalling lijden aan depressieve gevoelens: deze verhalen ondermijnen het klassieke beeld van het moederschap als een roze wolk. Gelukkig brengen steeds meer vertellingen nuance aan, waarbij de vraag rijst in hoeverre we als maatschappij verantwoordelijkheid dragen voor de eenzaamheid die kersverse moeders kan overvallen. Een essay door Anne Louïse van den Dool. Lees meer