Illustratie: Mirjam Dijkema

Demonstraties en geestverschijningen van Mauro Manuel en Diederik Stapel hielden ons wakker." />

Illustratie: Mirjam Dijkema

Demonstraties en geestverschijningen van Mauro Manuel en Diederik Stapel hielden ons wakker." />
Asset 14

Mauro guidant le peuple

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Deze week vier korte commentaren, in woord en beeld, van onze redacteuren.

Illustratie: Joost de Haas

Commentaar

Free Diederik Stapel

De grootschalige fraude met statistieken van Diederik Stapel, voorheen als sociale psycholoog aan de Universiteit van Tilburg verbonden, houdt de academische wereld al een tijd in zijn greep. Gisteren werd zijn mea culpa in de Volkskrant op bladzijde zeven gepubliceerd. Zelf zegt de hoogleraar te zijn bezweken onder de druk van buitenaf om beter en sneller te produceren, en voegt daar dan deze – ik neem aan weloverwogen – zin aan toe: “Ik hecht er aan te benadrukken dat de fouten die ik heb gemaakt, niet zijn voortgekomen uit eigenbelang.”
Het is moeilijk een man te geloven als hij zich jarenlang als een alfamannetje (of moeten we zeggen 'gamma-') op de borst heeft geslagen over het bereiken van prachtige resultaten van ‘uitgebreid’ onderzoek. Bakken met geld heeft hij binnengesleept, prijzen, intellectuele faam. Waarom zet iemand dat op het spel met een hoop gesjoemel aan data, als niet uit eigenbelang? Was het in het belang van de almachtige wetenschap? In het belang van de maatschappij?
Toch blijkt uit het begeleidende artikel dat er misschien wel degelijk een reden is om te geloven dat Stapel niet uit eigenbelang handelde. Het schijnt dat hij er geen geheim van maakte een hekel te hebben aan statistiek. Iedereen die ooit te maken heeft gehad met het uitvoeren van statistisch onderzoek kan het beamen: het is een draak van een klus, en SPSS een gruwel van een programma. Wie zou geen gegevens uit zijn duim zuigen als dat er toe leidt dat je nooit meer al die data en onleesbare handschriften hoeft te verwerken? Ik geef het hier openbaar en eerlijk toe: ook mijn eerste kwantitatieve onderzoek was geheel en volledig gefingeerd. En ik was zeker niet de enige in mijn jaar. Statistiek is een hel. Free Diederik Stapel!

Door Ava Mees List

Machtige Media

Aapjes kijken

Het succes van een demonstratie wordt bepaald door de mensen die naast je staan. En dat zijn volgens mij altijd ongewassen krakers en agressieve hippies. Het is verleidelijk om in dat vooroordeel te blijven hangen, zoals PowNews overkomt in hun berichtgeving over Occupy Amsterdam. De blogger Zombie zocht uit wie de vrienden zijn van grote broer Occupy Wallstreet. En wat blijkt? Punkers en politici gaan hand in hand met communisten, neonazi's, anti-globalisten en ayatolla’s.
Het is ook een soort aapjes kijken als gemakkelijk entertainment. Je hoeft echt geen moeite te doen om op het Beursplein een gek te vinden die bereid is om voor de camera in twee zinnen de economische crisis te verbinden aan George Bush en Otto von Bismarck. De organisatie doet haar uiterste best deze voorbeelden weg te zetten als individuele gevallen. Maar toch is er een patroon: alle deelnemers hebben een lange geschiedenis als critici van de moderne Westerse samenleving. Obama riep dat het anders moet, net als Khamenei en Hugo Chavez. Over een oplossing zijn ze het niet eens, maar de vele 'ja’s' van Occupy worden verbonden door een allesomvattende, verbindende 'nee'.
Het wachten is op een Nederlandse versie van de lijst. Een mooi overzicht van mensen die in de media hun steun verklaard hebben gecombineerd met de gezichten die op het Beursplein zijn verschenen. En als naast Emile Roemer ook het gezicht van Geert Wilders kan worden toegevoegd, dan hebben in Nederland ook een grote verbindende 'nee'. Wellicht is dat ook een zetje in de rug voor PowNews om eens wat meer te doen dan eeuwige schadenfreude en aapjes kijken.

Door Tim de Gier

Nieuws in beeld

Mauro guidant le peuple.

Illustratie: Mirjam Dijkema

De Hofstad

Misselijk beleid

Misselijkmakend: een achttienjarig Angolees jochie dat op zijn tiende zelf naar Nederland is gevlucht en inmiddels hier een heel leven heeft opgebouwd – Limburgs accent en voetbalclub inbegrepen – wordt door een CDA-minister – Limburgs accent vergezeld van stalen blik – het land uitgezet. Zo moet worden voorkomen dat andere allochtone kinderen straks ook niet terug naar hun geboorteland willen, waarvan zij de taal niet spreken, waar ze niemand kennen en waar de levensverwachting niet hoger is dan 39 jaar.
Overgeleverd aan de genade van een partij die zich baseert op ‘solidariteit’ als een van haar vier kernwaarden, deed de jongen nog een smeekbede. “Ik beloof dat ik altijd zal proberen van waarde te zijn voor Nederland”, schreef hij maandag in een brief aan de Kamer. “Laat mij alstublieft voor altijd hier blijven.”
Toch wisten 78 van de 150 kamerleden hun magen lang genoeg in bedwang te houden om Mauro’s verblijfsvergunning af te wijzen. Want het CDA wil regeren, wil macht, en daarom zal koste wat het kost de PVV tevreden worden gehouden.
Moge de stand van ons land ons kotsend over straat doen gaan, om de laatst overgebleven centen cultuursubsidie te verzamelen voor een aantal vliegtickets: naar Curaçao, voor Mauro, die daar, wat parlementsvoorzitter Asjes betreft, meer dan welkom is. En 78 enkeltjes Luanda. En speciaal voor meneer Bleker, als extraatje, kaartjes voor een voetbalwedstrijd van een lokaal Angolees team.

Door Kelli van der Waals

Zelf

Día de los Muertos

Op verschillende plekken in Nederland werd afgelopen weekend fanatiek Halloween gevierd. In provincies als West-Brabant en Zeeland werd er op Amerikaanse wijze ge-trick or treat, in de Randstad vond men voornamelijk als heksen en zombies verklede volwassenen op Halloween-feesten. Het katholieke Sint-Maartenfeest op elf november was altijd onze versie van Halloween, maar de Amerikaanse variant lijkt steeds meer opgang te maken. Originaliteit is in dezen ver te zoeken: op een kleinschalig Halloweenfeestje in Amsterdam telde ik zaterdagavond vijf mannen in djellaba, die waarschijnlijk goed paste bij hun ironische baard. Het merendeel van de vrouwen had gekozen voor een variant op de prinsessenjurk, inclusief kroontje. Misschien moeten we het nog een beetje leren.
Naast een excuus voor mannen om een jurk aan te trekken en voor kinderen om zich ziek te eten aan snoep, heeft Halloween een zeer complexe en ietwat griezelige oorsprong. Als officiële overgang van de herfst naar de winter is de periode rond 1 november altijd een moment geweest om stil te staan bij de dood en het bezweren van kwade geesten. Allerheiligen, Allerzielen, Día de los Muertos, Samhain: allemaal varianten op hetzelfde thema. Men geloofde dat in de nacht van de zonnewende de scheiding tussen de gewone wereld en het hiernamaals – of zelfs de hel – eventjes werd opgeheven: de geesten van overledenen en diverse demonen waren deze ene nacht in staat ons te bezoeken.
In alle commercie is het eren van de doden enigszins ondergesneeuwd (met Mexico als grote uitzondering), maar Halloween blijft een mooi moment om lekker te griezelen bij spookverhalen over verlaten Victoriaanse villa’s en geesten van onthoofde edelmannen. Het project Haunted Houses van schrijfster Corinne May Botz resulteerde in een boek met bijzondere foto’s van verlaten huizen waar het zou spoken; ook verzamelde ze de bijbehorende verhalen, die je kunt beluisteren op haar website. Haar wetenschappelijke benadering van het genre is verfrissend, en het blijft fascinerend om de bewoners van vermeende spookhuizen te horen vertellen over de legendes. Ga er de avond van deze Allerzielen voor zitten, en dompel jezelf onder in spookverhalen . Al is het maar om onze eigen spoken – Mauro, de eurocrisis, Stapel – even te vergeten.

Door Sanne Rispens

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Nieuwe Mina’s, oude lessen

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Rocher Koendjbiharie en Tamara Hartman schreven een essay over de Nederlandse geschiedenis van het feminisme en kritiek op de Dolle Mina’s binnen een kader van intersectionaliteit voor een boekpublicatie van de Dolle Mina’s. Er kwam feedback dat het stuk ‘te moeilijk’ en niet ‘speels’ genoeg was – een vanoudse kritiek wanneer over racisme of witheid geschreven wordt. Ze besloten zich terug te trekken en plaatsten dit incident binnen de context van systematische witheid van de Dolle Mina’s. Nu lees je het essay hier, op Hard//hoofd. Lees meer

Laatste woorden

Laatste woorden

Na een overlijden in de familie, vraagt Vera Corben zich af welke geluiden permanent in ons hoofd wonen. Is dat de score van het leven? Hoe klinkt die dan? En is de dood dan niet meer dan de afwezigheid van dat geluid? Lees meer

Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Wat is magie? Een mysterieuze familiering gaf Marthe van Bronkhorst een ander perspectief. Lees meer

Lees dit boek vooral niet

Lees dit boek vooral niet

Wat doe je als je een boek leest dat totaal schuurt met je wereldbeeld, maar wel goed geschreven is? Dit overkwam boekenblogger Maartje van Tessel, toen ze een berichtje kreeg van een debutant met de vraag of ze zijn boek wilde lezen. Het zet haar aan het denken over wat literatuur kan en mag zijn. Lees meer

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Bij de media heerst ziekte, journalisten stellen te weinig vragen. Fausto en Marthe van Bronkhorst komen met een behandelplan. Lees meer

Essaywedstrijd: 'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

[Deadline verstreken] Essaywedstrijd: 'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

In deze editie van Hooray for the Essay dagen we je uit om na te denken over waarheid. Reageer voor 19 januari. Lees meer

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Mode lijkt glanzend en zorgeloos, maar er schuilt een wereld van politiek achter. Loïs Blank vraagt zich af: wie bepaalt eigenlijk welke verhalen verteld mogen worden? Wat gebeurt er met de progressieve stemmen van een bedrijf dat vooral voor de winst gaat? Lees meer

Suriname - van onafhankelijk land naar natie

Suriname - van onafhankelijk land naar natie

Op 25 november is het 50 jaar geleden dat Suriname onafhankelijk werd van Nederland. Kevin Headley bespreekt hoe de onafhankelijkheid van Suriname tot stand is gekomen en hoe het zich verder ontwikkelt tot natie: van politieke geschiedenis tot hedendaagse successen. Lees meer

De integratie-stok slaat wéér de ‘problematische Moslim’

De integratie-stok slaat wéér de ‘problematische Moslim’

'Een begrip als integratie lijkt een middel om te streven naar een inclusievere samenleving, maar dwingt in feite minderheden om hun culturele en religieuze identiteit op te geven.' Aslıhan Öztürk legt de retoriek bloot waarmee de integratie-stok dreigend boven het hoofd van generaties migranten wordt gehouden. Lees meer

Wifey material

Wifey material

Wifey of wervelwind, Madonna of hoer. Marthe van Bronkhorst had gehoopt dat dit binaire denken passé was, maar helaas, de emancipatietrein blijkt op dit spoor nog steeds haperen. Ik oefen een enorme aantrekkingskracht uit op één specifiek soort mensen: mensen van wie de favoriete contactfrequentie eens in het kwartaal is. Mensen van wie de love... Lees meer

Anders voel ik me zo oud 1

Anders voel ik me zo oud

In dit essay analyseert Loulou Drinkwaard de tegenstrijdige etiquetten die haar zijn geleerd of opgelegd: ‘Tussen u en jou in, zweef ik. De waarden van mijn vader in mijn ene hand en de waarheid van mijn moeder in mijn andere. Mijn oma deelt de kennis van ons moederland en ‘De Nederlander’ bepaalt wat hoort. Ondertussen vond ik een alternatief. Zullen wij elkaar vousvoyeren?’ Lees meer

:De herhaling van de zombie-apocalyps: Op zoek naar een alternatieve dystopie

De herhaling van de zombie-apocalyps: Op zoek naar een alternatieve dystopie

De zombie is een popcultuuricoon. En niet alleen tijdens Halloween! Series als The Walking Dead en The Last of Us volgen de gebaande zombiepaden. Volgens Anne Ballon hebben zombies méér narratief potentieel. In vernieuwende verhalen wordt onderzocht 'hoe wij als halfbewusten de wereld beleven, hoe we opgaan in systemen die we niet hebben gekozen, hoe we verlangen en met verlies omgaan.' Lees meer

Twee dagen

Twee dagen

Rocher Koendjbiharie belicht de verschillende paden die we tijdens de aankomende verkiezingen in kunnen slaan. Kiest Nederland opnieuw voor rechts, en strompelen we verder richting democratisch en moreel verval? Of kiest Nederland toch voor een samenleving waarin we omkijken naar elkaar? 'Alleen fascisten zien antifascisme als een bedreiging.' Lees meer

Vergeten vrouwen 1

Vergeten vrouwen

In dit essay schrijft Anne Louïse van den Dool over vrouwelijke kunstenaars die meer dan ooit in de schijnwerpers staan. Niet alleen hedendaagse makers, maar ook opvallend veel vrouwen die rond 1900 actief waren in de kunstwereld trekken veel aandacht. Met solotentoonstellingen over Suze Robertson, Coba Ritsema en Jo Koster laten musea zien waarom juist deze kunstenaars alsnog een plek in de canon verdienen. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in september je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!