De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. NRC omschreef Poetin afgelopen week als meester-tacticus. Simone Peek denkt dat er weleens betere inzichten in de strategieën van pestkop Poetin geformuleerd zijn.
Twee dagen voor het nieuwjaarsvuurwerk besloot Barack Obama 35 Russische diplomaten uit te wijzen vanwege hun vermeende inmenging in de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Vladimir Poetin negeerde vervolgens het oog-om-oog-advies van de Russische Minister van Buitenlandse Zaken en kondigde aan geen diplomaten uit te wijzen.
NRC-correspondent Stefan Derix deed verslag van deze ‘zoveelste meesterzet van meester-tacticus Poetin’. Een formulering die de eindredacteur dankbaar overnam als titel. Het is een opmerkelijke uitspraak, vooral gezien de laatste alinea van dit artikel over pesterijen en intimidatie van het Amerikaanse ambassadepersoneel. Een geweldige schaakspeler: de man die geen zet doet maar een kwartier onder de tafel tegen je schenen schopt. Nee, als je het echt als een tactisch spel wil zien, dan moet je inzien dat de zet nog gaat komen. Of als de geslaagde politieke hack inderdaad Poetins werk was: zijn zet is net geweest.
Oppervlakkig en vanuit Rusland bezien is het natuurlijk een prachtreactie: de (scheidende) Amerikaanse president geeft Rusland een reprimande voor het ondermijnen van hun democratische proces en Poetin reageert met een uitnodiging voor onder de kerstboom van het Kremlin. Maar wie gelooft dat dat meesterlijk is, laat zich verleiden tot een poetinesk wereldbeeld. Dat het Russische beleid de afgelopen drie jaar op vele fronten steeds agressiever is geworden en daarmee ontwrichtend resultaat heeft geboekt lijkt me namelijk niet zo prijzenswaardig. Hoe graag Poetin ook wil dat we dat geloven.
De afgelopen jaren zijn er betere inzichten in Poetins strategieën geformuleerd. Zo doet Poetins verleden als KGB-agent vermoeden dat hij zich thuis voelt in de wereld van geheime operaties, zonder daarvoor publieke verantwoording af te hoeven leggen. En zie je echo’s van zijn training als judoka in zijn aanpak: hij wacht, duwt, trekt en cirkelt rond tot hij een kans krijgt om de kracht van zijn tegenstander tegen hem te gebruiken. Maar de meest inzichtelijke beschrijving komt van de Russische journalisten Masha Gessen en Michael Zygar. Na vele interviews met mensen binnen of dichtbij de Russische overheid omschrijven zij de Russische leider als straatvechter of schoolpestkop.
Kijk nog eens naar wat er gebeurd is: de Amerikaanse president beticht een ander land van hackpraktijken die het democratische proces verstoord zouden kunnen hebben en onderneemt daartegen stappen. Poetin onderneemt daarop niets.
Derix schrijft ‘Poetin had net zo goed kunnen zeggen: beste vertrekkende president Obama, u doet er niet meer toe.’ Maar Poetin zegt dat niet alleen precies, hij heeft deels gelijk. Dat hij dat inziet is niet meesterlijk, dan heb je hem als commentator onderschat. Poetin weet gewoonweg wat er aan de hand is. En dat is dat de man die dit typt, zeer binnenkort president gaat worden:
Het is het populaire jongetje Obama dat zijn lievelingsspeelgoed uit een vijver probeert te vissen terwijl het probleemjongetje Rusland glimlachend toekijkt. Misschien heeft hij geholpen het erin te gooien, misschien niet, maar het ligt er en hij geniet ervan. Daar is allemaal weinig tactisch aan.
Afbeelding via Flickr.
