"Kinderen zijn de ergste fascisten", zei Annie M.G. Schmidt ooit. Onze nationale knuffeloma veroverde Nederland met haar kinderboeken en versjes, maar Annie’s eigen jeugd was verre van idyllisch. Als beschermd opgevoed dochtertje van de dominee hoorde ze er nooit bij. "Hoezeer ik me ook in bochten wrong en hoezeer ik me ook vernederde."
Ook schrijver Arthur Japin werd vroeger gepest ("er zijn peuken in mijn gezicht uitgedrukt"). Hij hekelde in de Volkskrant de vroegere school van Tim Ribberink, waar men nooit iets zou hebben gemerkt van het jarenlange getreiter dat zich ook op internet afspeelde. "Als anonieme pesters op internet mogen, mogen ook sluipschutters", zegt Japin, "de woorden daar zijn niet minder dan kogels, bedoeld om te doden."
Tim Ribberink werd trending op 5 november. Vooral op Twitter sprak iedereen zijn afschuw uit over pesten, de website moetenwenietwillen noemde Tims pesters "het doodschoppen nog niet waard".
Op de een of andere manier klinkt al die morele verontwaardiging met bijbehorende holle frasen ("RIP TIM!!!") buitengewoon hypocriet. Pesten is een onvermijdelijk gevolg van groepsdynamiek, zowel onder kinderen als volwassenen. Iedereen weet dat pesten slecht is. Sociaal wetenschapper Linda Duits wil dan ook af van het zwartwitte denkpatroon rond dit thema: "Pestkoppen en gepeste jongeren zijn niet te reduceren tot moedwillige slechteriken en onschuldige slachtoffers."
Zoals het cinematografische meesterwerk Mean girls op briljante wijze in beeld bracht, is een schoolplein nog het beste te vergelijken met een apenrots, waar degene die het hardste schreeuwend op zijn borst slaat de dienst uitmaakt. Kinderen hebben een ijzersterk instinct voor het eruit pikken van de meer introverte en dus zwakkere elementen in de groep. Ik moet altijd denken aan de Discovery-beelden van stoffige savannes, waarop die ene hinkende gazelle te grazen wordt genomen door een hongerige leeuw.
Als we accepteren dat pesten niet te bestrijden valt met morele verontwaardiging, hoe oprecht ook, wordt het misschien tijd voor een meer genuanceerde benadering. Zodat kinderen die niet automatisch bovenop de apenrots zitten, ook niet meer meedogenloos voor de leeuwen worden gegooid.

Door Sanne Rispens

Als het aan de nieuwe regering ligt, verdwijnt het Mediafonds. Deze organisatie financiert een aanzienlijk deel van de Nederlandse mediaproducties van de publieke omroep. Hoorspelen, televisiedrama, lange documentaires, videoclips, cursussen voor nieuwe makers, evaluaties van gerealiseerde projecten, kinderdocumentaires: het Mediafonds tast diep in de buidel om de ‘linkse hobbyisten’ hun werk goed te laten doen. Onder andere de fantastische films van Leonrad Retl Helmrich, de subtiele korte documentaires van Kids & Docs en het radioprogramma Plots konden daardoor gerealiseerd worden. Net als veel (Nederlandse) films die straks op het IDFA draaien (van 14 t/m 25 november), zoals de openingsfilm van John Appel.
Zoals het een goede culturele instelling betaamt, wordt er onmiddellijk en redelijk zichtbaar actie ondernomen: je hebt het vast al voorbij zien komen op Facebook. De ‘mediafondsmoetblijven’ petitie is inmiddels door duizenden documentairemakers, filmliefhebbers en andere weldenkende mensen ondertekend, en het Mediafonds zelf heeft een filmpje gemaakt. Helaas: de inhoud van dit filmpje, die binnen zou moeten dringen als het geluid van een loeiend luchtalarm, wordt overschreeuwd door de bedroevende kwaliteit ervan. Kijk zelf maar.
In twee minuten zien we een onsamenhangend, ongemakkelijk document vol geschreeuw en zwart beeld (!), vreemde montagekeuzes en een totaal willekeurige scène uit een documentaire. Geen ritme, geen gevoel, geen indruk. Jammer. Als je achterban bestaat uit de beste Nederlandse makers, kenners en andere invloedrijke mensen, pak je toch de kans om iets onomstotelijk moois en veelzeggends neer te zetten? Want veelzeggend ís het: als dit fonds verdwijnt kunnen er veel minder documentaires en andere kwaliteitsproducties gemaakt worden.
De noodkreet van het filmpje zelf is dus niet overtuigend. Maar het belang van goede documentaires is des te meer zichtbaar op het IDFA. Ga erheen en geniet van al dat moois, zolang het nog kan.

Door Noor Spanjer

Regeerakkoord I van Rutte II werd opengebroken, dankzij protest van VVD’ers. Al viel er wel wat aan te merken op het idee nivellering via inkomensafhankelijke zorgpremies te regelen, zowel de woede hierover als de welwillendheid waarmee naar die woede werd geluisterd waren verbazingwekkend. De woede was in elk geval niet unaniem onder mensen met bovenmodale inkomens. In Amsterdam-Zuid en Amersfoort stelden geïnterviewden de NOS-verslaggever teleur met een hartverwarmend: “Ik kan het hebben.” Toch hebben een paar duizend VVD-leden het via tweets en mails voor elkaar gekregen dat Rutte op zijn knieën terug moest naar Samsom.
Vergelijk dat met de massale demonstraties tijdens Rutte I. Elke week leek er wel een nieuwe opstand te zijn, maar Rutte I was doof voor het geschreeuw van kunstenaars, studenten en gehandicapten met sociale werkplekken. Wellicht dat we daarom nog geen al te woedende kritiek hebben gehoord op andere, pijnlijkere maatregelen uit het regeerakkoord, zoals de verkorting van de WW, afschaffing van de basisbeurs, bezuinigingen op de publieke omroep of de 1 miljard minder voor ontwikkelingssamenwerking. De meeste mensen lijken hun schouders op te halen, murw geslagen door Rutte I. Als je merkt dat geen enkel protest wat uithaalt, volgt op een gegeven moment learned helplessness.
Maar wie weet is Rutte II radicaal anders dan Rutte I. De hele nieuwe uitstraling, met het motto “Bruggen slaan”, is begripvol en redelijk. Niemands vingers worden afgelikt en op niemands tenen wordt getrapt, behalve op die van mensen met een aversie tegen nivelleren. Rutte II zou beter luisteren naar de burgers dan Rutte I. Dat lijkt tot nu toe het geval, maar het kan ook dat woedend geschreeuw van welgestelde VVD-leden op wonderbaarlijke wijze door doofheid heen breekt. Als er ook op andere maatregelen protesten volgen, terwijl Samsom zijn nivelleringsverlangen doorzet, zullen we zien naar wie Rutte II het beste luistert.

Door Emy Koopman

Kinderen gebruiken steeds meer medicijnen. Nog nooit werden er zoveel luchtwegverwijders, laxeermiddelen, huidcrèmes, hormoonzalfjes en pijnstillers verstrekt, aldus het NRC afgelopen vrijdag. Waarom? De arme schaapjes lijden steeds vaker aan gedragsstoornissen als ADHD, hebben poepproblemen of last van allergieën. Stofjes in de lucht, pollen en poezen, noten en gluten: het worden hoe langer hoe meer hindernissen die een gezond leven in de weg staan. Kinderen gebruikten in 2011 ten opzichte van het voorgaande jaar 71% meer laxeermiddelen, 23% meer allergiecrèmes, sprays en pillen, 132% meer psychofarmaca en 149% meer maagzuurremmers. Word je daar nou echt groot en sterk van?
Al die slecht etende, steeds agressievere, allergische dikkerds met huiduitslag, een korte spanningsboog en onregelmatige ontlasting zijn de volwassenen van morgen. Deze niezende, stampvoetende groep kinderen zwelt ook nog eens elk jaar aan. Dat lijkt het prijskaartje te zijn van een hectische kindertijd waarin ouders meer werken en kinderen meer dan ooit in steden leven en geconfronteerd worden met stress. Zo weegt niet alleen de vergrijzing zwaar op gezondheidszorg, maar wordt tegelijkertijd jonger begonnen aan een carrière in slikken, smeren en spuiten.
Ondertussen zijn de effecten die de medicijnen op kinderen hebben niet duidelijk omdat op kinderen testen wordt gezien als onethisch. Maar de toename van medicijngebruik wordt zodoende een test op een hele generatie. Koop bijvoorbeeld eens, in plaats van in plastic voorverpakte poedertjes die in de magnetron een tomaat worden, wat meer groente en fruit op de markt. Eet zoals oma at. Dan kunnen veel potjes en doosjes vanzelf in het medicijnkastje blijven staan.

Door Thomas Rietstra