Asset 14

Boze burgers

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Deze week vijf commentaren van onze redacteuren, in woord en beeld.

Commentaar

Tim

"Kinderen zijn de ergste fascisten", zei Annie M.G. Schmidt ooit. Onze nationale knuffeloma veroverde Nederland met haar kinderboeken en versjes, maar Annie’s eigen jeugd was verre van idyllisch. Als beschermd opgevoed dochtertje van de dominee hoorde ze er nooit bij. "Hoezeer ik me ook in bochten wrong en hoezeer ik me ook vernederde."
Ook schrijver Arthur Japin werd vroeger gepest ("er zijn peuken in mijn gezicht uitgedrukt"). Hij hekelde in de Volkskrant de vroegere school van Tim Ribberink, waar men nooit iets zou hebben gemerkt van het jarenlange getreiter dat zich ook op internet afspeelde. "Als anonieme pesters op internet mogen, mogen ook sluipschutters", zegt Japin, "de woorden daar zijn niet minder dan kogels, bedoeld om te doden."
Tim Ribberink werd trending op 5 november. Vooral op Twitter sprak iedereen zijn afschuw uit over pesten, de website moetenwenietwillen noemde Tims pesters "het doodschoppen nog niet waard".
Op de een of andere manier klinkt al die morele verontwaardiging met bijbehorende holle frasen ("RIP TIM!!!") buitengewoon hypocriet. Pesten is een onvermijdelijk gevolg van groepsdynamiek, zowel onder kinderen als volwassenen. Iedereen weet dat pesten slecht is. Sociaal wetenschapper Linda Duits wil dan ook af van het zwartwitte denkpatroon rond dit thema: "Pestkoppen en gepeste jongeren zijn niet te reduceren tot moedwillige slechteriken en onschuldige slachtoffers."
Zoals het cinematografische meesterwerk Mean girls op briljante wijze in beeld bracht, is een schoolplein nog het beste te vergelijken met een apenrots, waar degene die het hardste schreeuwend op zijn borst slaat de dienst uitmaakt. Kinderen hebben een ijzersterk instinct voor het eruit pikken van de meer introverte en dus zwakkere elementen in de groep. Ik moet altijd denken aan de Discovery-beelden van stoffige savannes, waarop die ene hinkende gazelle te grazen wordt genomen door een hongerige leeuw.
Als we accepteren dat pesten niet te bestrijden valt met morele verontwaardiging, hoe oprecht ook, wordt het misschien tijd voor een meer genuanceerde benadering. Zodat kinderen die niet automatisch bovenop de apenrots zitten, ook niet meer meedogenloos voor de leeuwen worden gegooid.

Door Sanne Rispens

Machtige Media

Bedroevend slecht

Als het aan de nieuwe regering ligt, verdwijnt het Mediafonds. Deze organisatie financiert een aanzienlijk deel van de Nederlandse mediaproducties van de publieke omroep. Hoorspelen, televisiedrama, lange documentaires, videoclips, cursussen voor nieuwe makers, evaluaties van gerealiseerde projecten, kinderdocumentaires: het Mediafonds tast diep in de buidel om de ‘linkse hobbyisten’ hun werk goed te laten doen. Onder andere de fantastische films van Leonrad Retl Helmrich, de subtiele korte documentaires van Kids & Docs en het radioprogramma Plots konden daardoor gerealiseerd worden. Net als veel (Nederlandse) films die straks op het IDFA draaien (van 14 t/m 25 november), zoals de openingsfilm van John Appel.
Zoals het een goede culturele instelling betaamt, wordt er onmiddellijk en redelijk zichtbaar actie ondernomen: je hebt het vast al voorbij zien komen op Facebook. De ‘mediafondsmoetblijven’ petitie is inmiddels door duizenden documentairemakers, filmliefhebbers en andere weldenkende mensen ondertekend, en het Mediafonds zelf heeft een filmpje gemaakt. Helaas: de inhoud van dit filmpje, die binnen zou moeten dringen als het geluid van een loeiend luchtalarm, wordt overschreeuwd door de bedroevende kwaliteit ervan. Kijk zelf maar.
In twee minuten zien we een onsamenhangend, ongemakkelijk document vol geschreeuw en zwart beeld (!), vreemde montagekeuzes en een totaal willekeurige scène uit een documentaire. Geen ritme, geen gevoel, geen indruk. Jammer. Als je achterban bestaat uit de beste Nederlandse makers, kenners en andere invloedrijke mensen, pak je toch de kans om iets onomstotelijk moois en veelzeggends neer te zetten? Want veelzeggend ís het: als dit fonds verdwijnt kunnen er veel minder documentaires en andere kwaliteitsproducties gemaakt worden.
De noodkreet van het filmpje zelf is dus niet overtuigend. Maar het belang van goede documentaires is des te meer zichtbaar op het IDFA. Ga erheen en geniet van al dat moois, zolang het nog kan.

Door Noor Spanjer

Nieuws in Beeld

"Negenhonderd bedden"

Illustratie: Charlotte Peys

De Hofstad

Boze burgers

Regeerakkoord I van Rutte II werd opengebroken, dankzij protest van VVD’ers. Al viel er wel wat aan te merken op het idee nivellering via inkomensafhankelijke zorgpremies te regelen, zowel de woede hierover als de welwillendheid waarmee naar die woede werd geluisterd waren verbazingwekkend. De woede was in elk geval niet unaniem onder mensen met bovenmodale inkomens. In Amsterdam-Zuid en Amersfoort stelden geïnterviewden de NOS-verslaggever teleur met een hartverwarmend: “Ik kan het hebben.” Toch hebben een paar duizend VVD-leden het via tweets en mails voor elkaar gekregen dat Rutte op zijn knieën terug moest naar Samsom.
Vergelijk dat met de massale demonstraties tijdens Rutte I. Elke week leek er wel een nieuwe opstand te zijn, maar Rutte I was doof voor het geschreeuw van kunstenaars, studenten en gehandicapten met sociale werkplekken. Wellicht dat we daarom nog geen al te woedende kritiek hebben gehoord op andere, pijnlijkere maatregelen uit het regeerakkoord, zoals de verkorting van de WW, afschaffing van de basisbeurs, bezuinigingen op de publieke omroep of de 1 miljard minder voor ontwikkelingssamenwerking. De meeste mensen lijken hun schouders op te halen, murw geslagen door Rutte I. Als je merkt dat geen enkel protest wat uithaalt, volgt op een gegeven moment learned helplessness.
Maar wie weet is Rutte II radicaal anders dan Rutte I. De hele nieuwe uitstraling, met het motto “Bruggen slaan”, is begripvol en redelijk. Niemands vingers worden afgelikt en op niemands tenen wordt getrapt, behalve op die van mensen met een aversie tegen nivelleren. Rutte II zou beter luisteren naar de burgers dan Rutte I. Dat lijkt tot nu toe het geval, maar het kan ook dat woedend geschreeuw van welgestelde VVD-leden op wonderbaarlijke wijze door doofheid heen breekt. Als er ook op andere maatregelen protesten volgen, terwijl Samsom zijn nivelleringsverlangen doorzet, zullen we zien naar wie Rutte II het beste luistert.

Door Emy Koopman

Commentaar

Groot en sterk

Kinderen gebruiken steeds meer medicijnen. Nog nooit werden er zoveel luchtwegverwijders, laxeermiddelen, huidcrèmes, hormoonzalfjes en pijnstillers verstrekt, aldus het NRC afgelopen vrijdag. Waarom? De arme schaapjes lijden steeds vaker aan gedragsstoornissen als ADHD, hebben poepproblemen of last van allergieën. Stofjes in de lucht, pollen en poezen, noten en gluten: het worden hoe langer hoe meer hindernissen die een gezond leven in de weg staan. Kinderen gebruikten in 2011 ten opzichte van het voorgaande jaar 71% meer laxeermiddelen, 23% meer allergiecrèmes, sprays en pillen, 132% meer psychofarmaca en 149% meer maagzuurremmers. Word je daar nou echt groot en sterk van?
Al die slecht etende, steeds agressievere, allergische dikkerds met huiduitslag, een korte spanningsboog en onregelmatige ontlasting zijn de volwassenen van morgen. Deze niezende, stampvoetende groep kinderen zwelt ook nog eens elk jaar aan. Dat lijkt het prijskaartje te zijn van een hectische kindertijd waarin ouders meer werken en kinderen meer dan ooit in steden leven en geconfronteerd worden met stress. Zo weegt niet alleen de vergrijzing zwaar op gezondheidszorg, maar wordt tegelijkertijd jonger begonnen aan een carrière in slikken, smeren en spuiten.
Ondertussen zijn de effecten die de medicijnen op kinderen hebben niet duidelijk omdat op kinderen testen wordt gezien als onethisch. Maar de toename van medicijngebruik wordt zodoende een test op een hele generatie. Koop bijvoorbeeld eens, in plaats van in plastic voorverpakte poedertjes die in de magnetron een tomaat worden, wat meer groente en fruit op de markt. Eet zoals oma at. Dan kunnen veel potjes en doosjes vanzelf in het medicijnkastje blijven staan.

Door Thomas Rietstra

Mail

Redactie

Charlotte Peys is cultuurwetenschapper en illustrator en woont en werkt in Gent (België). Haar werk is steeds gebaseerd op observatie en onderzoek. Ze illustreert om te onthouden, te verzamelen, te vertellen, te ordenen en te onderzoeken.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Racisme, weet je nog?

Racisme, weet je nog?

We zijn een halfjaar verder en het gesprek over racisme is weer terug bij af. Waar wachten we op? De volgende catastrofe? Lees meer

 1

Antropoloog op de barricades
(David Graeber, 1961 - 2020)

Jonathan Luger eert de helaas te vroeg overleden antropoloog-activist David Graeber, door onder andere terug te blikken op Graebers inspirerende optreden bij de Maagdenhuisbezetting. Lees meer

 Nee, jijbakt er niets van!

Nee, jijbakt er niets van!

De in Los Angeles geboren illustrator Sebastian Eisenberg woont sinds kort in België. Hij ervaart hoe het is om de Amerikaanse verkiezingen vanuit Europa te volgen. Lees meer

Hard//talk: het nieuwste EU-migratiepact houdt ongelijkheid in stand

Het EU-migratiepact versterkt ongelijkheid

Het nieuwe EU-migratiepact is geen ‘oplossing’ voor het ‘probleem’ van migratie. Lees meer

 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

 The Notorious RBG is niet meer

The Notorious RBG is niet meer

Illustrator Pirmin Rengers maakte dit prachtige portret ter ere van Ruth Bader Ginsburg, de Amerikaanse opperrechter die afgelopen vrijdag overleed. Lees meer

 'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

Maar liefst 14.000 asielaanvragen zouden nog voor het eind van 2020 behandeld moeten zijn, zo is de doelstelling van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Lees meer

Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Automatische concepten 44

Op weg naar andere relatie- en woonvormen

Een romantische relatie die niet wordt getypeerd door exclusiviteit of samenwonen, wordt opeens een vrije ruimte om op onderzoek te gaan en zelf te creëren, aldus Babet te Winkel. Lees meer

Filmtrialoog: De Beentjes van Sint Hildegaard

De Beentjes van Sint Hildegard

Onze redacteurs zagen het speelfilmdebuut van Herman Finkers als acteur en scenarist, een sympathiek liefdesverhaal dat desalniettemin de nodige pijn niet schuwt. Lees meer

 Eet je bord leeg!

Eet je bord leeg!

De Chinese president Xi Jinping heeft de aanval geopend op voedselverspilling in zijn land. Lees meer

 Geef mij mijn (waan)zin

Geef mij mijn (waan)zin

Illustrator Rueben Millenaar ziet het kookpunt van de onvrede om de coronamaatregelen steeds dichterbij komen. Lees meer

Tempo Doeloe -

Tempo Doeloe - Verbonden met een omstreden verleden

De jaarlijkse herdenking van de capitulatie van Japan in 1945 roept bij Vivian Mac Gillavry gemengde gevoelens op. Als tweede generatie oorlogsslachtoffer groeide ze op met nostalgische verhalen over Tempo Doeloe, maar vindt ze de steeds luider klinkende kritiek op het koloniale verleden terecht. Een essay over het omgaan met een koloniaal verleden in je familie, verbintenis voelen en je eigen gedachten daarover vormen. Lees meer

 Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Realityknaller Big Brother komt terug, en er is beslist geen tekort aan aanmeldingen. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan