"Ik probeer de nuance terug te brengen door gedegen onderzoek te doen en me slechts voorzichtig uit te spreken."" /> "Ik probeer de nuance terug te brengen door gedegen onderzoek te doen en me slechts voorzichtig uit te spreken."" />
Asset 14

Willem Sluyterman van Loo

Hard//hoofd selecteert al bijna twee jaar zorgvuldig uit een oerwoud aan mogelijkheden. In ‘hard//hoofd kiest’ wordt maandelijks een relatief onbekende beeldend kunstenaar uitgelicht, wiens werk het volgens ons de moeite waard is om te volgen. In Rotterdam doet tentoonstellingsruimte TENT elk jaar hetzelfde: zij organiseren de ‘Academy Awards’ waarbij van alle pas afgestudeerde kunststudenten de beste in de prijzen vallen in een echte galasfeer. In de aanloop naar TENT Academy Awards op 15 juli lichten wij twee genomineerden uit. We sluiten af met Willem Sluyterman van Loo, documentairemaker aan de KABK in Den Haag.



Wat zien we?
"De korte documentaire 'De glimlach van een kind' gaat over de interactie tussen drie jonge verpleegkundigen-in-opleiding en de bewoners van een verpleeghuis in Leidschendam. Je hoort gesprekken tussen drie jonge stagiaires en 'hun' bewoners. De ouderen blijven buiten beeld, de jongeren zie je wel, in stille, gefilmde portretten.

De aanleiding: bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2010 was de ouderenzorg een 'hot item'. Het personeelstekort wordt door de vergrijzing steeds nijpender, en het kabinet-Rutte zou daar wel wat aan doen: 12000 extra mensen aan het bed. Dat is lastiger dan gedacht, want waar haal je zoveel personeel vandaan? Dat ontdekte de regering ook. In december 2010 kondigde het kabinet aan dat het extra personeel er zeker komt, maar niet op de korte termijn die het kabinet voor ogen had: er melden zich niet genoeg studenten op de verpleegkunde-opleidingen, omdat de ouderenzorg bepaald niet in trek is bij jongeren.

De foto's tonen stillevens (niet geënsceneerd) waar gezelligheid en praktische noodzaak elkaar treffen."

Wat kan je vertellen over je werkwijze?
"Ik ga uit van de actualiteit en probeer - door me uitgebreid te verdiepen in het onderwerp - tot een goed gefundeerde bijdrage aan het publieke debat te komen. In deze tijd, waarin iedereen wordt geacht een mening te hebben en het publieke debat overstemd wordt door emoties, probeer ik nuance terug te brengen door het doen van gedegen onderzoek en mij slechts voorzichtig uit te spreken.

Concreter: ik wilde me met deze film richten op de verpleegkundigen-in-opleiding, maar de bewoners niet weglaten. Filmen in een verpleeghuis is ingewikkeld, omdat de privacy van de bewoners natuurlijk voorop staat; dat was de belangrijkste voorwaarde waaraan ik moest voldoen. Ik heb ruim een half jaar lang regelmatig opnamen gemaakt, meestal in sessies van vier a vijf uur.

In de film vraagt het geluid de meeste aandacht. De beelden, portretten van de jongeren afgewisseld met lange shots van gangen en gemeenschappelijke ruimten, geven een impressie van het leven in zo'n instituut en van het levenstempo.

Om verschillende redenen heb ik besloten geluid en beeld 'los te koppelen'; je ziet niet wat je hoort. In de eerste plaats deed ik dat omdat de film moest gaan over de interactie tussen stagiaires en bewoners. De gesprekken moesten de hoofdrol spelen. De spaarzame momenten dat de stagiaires tijd hebben om met 'hun' bewoners te praten, zijn vooral tijdens het wassen, aankleden en vergelijkbare momenten. Dat wilde ik niet in beeld brengen, omdat het alleen maar zou afleiden van het gesprek. Bovendien kon ik op deze manier de stagiaires op afstand volgen; ik gaf ze een zendermicrofoon, waardoor ik er niet naast hoefde te staan als ze aan het werk waren. Dat maakte de gesprekken natuurlijker en ik liep niet in de weg.

De montage, waarbij André Schreuders heeft geholpen, was een ingewikkeld aspect. Doordat geluid en beeld niet synchroon lopen, is het moeilijk om een goed werkende spanningsboog te laten ontstaan. Hoe lang kan een shot bijvoorbeeld blijven staan zodat het nét irritant wordt, maar zonder dat de kijker afhaakt? Wat is de functie van de muziek? En op welke plaats komen de portretten? Door daar samen met André aan te werken bleef het overzichtelijker."

Wat fascineert jou?
"De mening van de massa ten opzichte van de realiteit. Iedereen heeft bijvoorbeeld zijn woordje klaar over de verpleeghuiszorg: het moet beter en er moet meer personeel komen. Dat is absoluut zo. Maar hoeveel mensen komen met regelmaat in een verpleeghuis en zien met eigen ogen hoe het eraan toegaat? Hoeveel mensen werken, professioneel of als vrijwilliger, in zo'n huis?

En breder: hoe kan het dat bijvoorbeeld Geert Wilders zo veel steun krijgt, terwijl zijn argumenten puur op emotie gestoeld zijn? En wat zegt de populariteit van websites als Twitter en GeenStijl, waar particuliere opvattingen tot waarheid worden verheven, over onze samenleving?"

Wat wil je?
"Momenteel werk ik als freelance fotograaf en als webredacteur bij een nieuwsrubriek. Daar hoop ik inspiratie op te doen voor een nieuw project; dat zal vermoedelijk een crossmediale documentaire worden over een veelbesproken onderwerp uit de actualiteit, zoals privacy of integratie. Maar een vervolg op dit project is ook een mogelijkheid."

Mail

Videoredactie

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Mosterdsoep 8

Moedertaal en Opvoedlessen van een martelaar

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Vandaag lees je twee gedichten van Lina Al-Hassany. ‘Draag de lasten van de wereld niet op je schouders. Graaf de kuilen voor de doden niet in je tuin. Breng het verleden nooit meer aan het licht.’ Lees meer

Mosterdsoep 5

Steltenloper

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. In het verhaal van Jan Truijens Martinez ziet de hoofdpersoon zijn ex-vriendin met haar nieuwe vriend op theaterfestival De Parade. Tussen de lampjes van de zweefmolen en de flitsende polaroidcamera schiet ook de gedachte aan haar door zijn hoofd. Lees meer

Mosterdsoep 7

Beetje bij beetje

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Mina Yasien schreef een verhaal over een dochter die met haar moeder mee naar een afspraak gaat om te vertalen, over wat er tussen de regels door verloren kan gaan en of je een vervelende boodschap verzachtend moet vertalen. 'Niemand verstond alles en toch kwam iedereen overal achter.' Lees meer

Mosterdsoep 3

[Gedicht zonder titel]

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Fleur Hagi kent de wereld niet meer zoals ze die zich herinnerde, maar wat als ze deze nieuwe wereld niet meer wil kennen? 'Meer dan een appel / is nodig / om te onderscheiden / tussen goed en slecht' Lees meer

IDFA-bespreking <em>‘Between Revolutions’</em> en drie andere tips van de redactie van Hard//hoofd 1

IDFA-bespreking ‘Between Revolutions’

De film Between Revolutions volgt een groep pro-Palestijnse, queer activisten in Berlijn. Regisseur Ruben Desiere zoekt samen met de activisten naar agency voor zijn personages. In die zoektocht wordt een interessant spel met fictie en realiteit gespeeld. Lees meer

IDFA-bespreking <em>Between Revolutions</em> en drie andere tips van de redactie van Hard//hoofd

IDFA-tips van Hard//hoofd – ‘You Can See Everything’, ‘Nuisance Bear’ en ‘Romare Bearden’

De IDFA-tips van Jochum Veenstra, Nora de Bruine en Sander Bortier: You Can See Everything, Nuisance Bear en Alter Ego of Romare Bearden. Lees meer

Mosterdsoep 2

Het woord 'vervreemding'

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Vandaag lees je op Hard//hoofd het verhaal van Lidice Michelle Melara Minero. 'Ik hoorde ze typen en daarna waren ze hun werk aan het uitdelen. En ik? Ik was bezig met het begrijpen van het woord.' Lees meer

Mosterdsoep 9

Potentie

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Het gedicht van Nourelhouda Kassi zit vol potentie. Potentie om 'het' te maken, potentie om 'er' te komen, vriendschapspotentie, partnerpotentie, potentie om zo veel goeds de wereld in te brengen. '‘en nu?’ / tussen alles / wat ik was, en alles wat ik kon worden.' Lees meer

Mosterdsoep 1

Mosterdsoep

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Met vandaag: het verhaal van Leila Mrabet, waarin de hoofdpersoon jarenlang op zoek gaat naar de smaak van mosterdsoep die overeenkomt met een herinnering. Lees meer

Berbers gebogen

Berbers gebogen

'Een vaderskant bijt nooit niet. Ze wensen in hun smeekbedes smakkend dat we slappe groentestukken blijven.’ Imane Karroumi El Bouchtati schrijft over ziek zijn, paternale familietafels en hoe verstrikte tongen geen geruchten kunnen tegenspreken. Lees meer

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Vintagejagers, opgelet! In haar nieuwste column werpt Loïs Blank een kritische blik op een ontwikkeling die misschien niet helemaal onverwacht komt: de tweedehandsmarkt wordt in een fastfashionjasje gestoken. Daarmee dreigt ook een markt die ooit draaide om avontuur en goede bedoelingen steeds verder te plastificeren. Lees meer

Meneer de dominee

Meneer de dominee

De vader van Martijn van Arkel werkt voor God. Als dominee zijn zijn dagen gevuld met de kerk, de gemeente, de Heilige Zoon, maar heeft daardoor minder tijd voor zijn andere twee zoons. In deze gedichten beschrijft Martijn het gemis, de verwijten, en vooral het verlangen naar een vader: geen dominee, geen herder, maar iemand die het licht uit doet en wiens fiets in de schuur staat. Lees meer

Batik Karas

Batik Karas

In dit verhaal van Ariane Waitz gaat de hoofdpersoon op een vervreemdende reis door Indonesië. Via de eeuwenoude Javaanse kunstvorm batik probeert zij zich te verbinden met het land van haar grootouders. Lees meer

Wat je niet zult zien op tv

Wat je niet zult zien op tv

Hoe links is linkse televisie? Marthe van Bronkhorst kwam achter de schermen en kon haar ogen eigenlijk niet geloven. Lees meer

Hoeveel romcoms tot ik het voel? 1

Hoeveel romcoms tot ik het voel?

De liefde is een onuitputtelijke bron van inspiratie. In films, boeken en muziek blijven mensen proberen haar te vangen, en al die creatieve expressie wordt gretig geconsumeerd – ook door Nouhaila el Khannoussi, die ondanks haar fascinatie voor fictieve liefdes zelf nog nooit verliefd is geweest. In dit persoonlijke essay vraagt ze zich af wat verliefdheid eigenlijk is. Lees meer

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Geïnspireerd door de blikken man uit The Wizard of Oz leidt Elise Vos je over het pad van gele klinkers. Ondanks de bescherming die ons harnas biedt, bevat het kieren die toelaten wat we niet zouden willen voelen. Bovendien: wie wil nu afgestompt raken? Lees meer

Rouw en haar contouren

Rouw en haar contouren

Wat gebeurt er als je grootste angst werkelijkheid wordt? Vorig jaar verloor Ivana Kalaš haar vader. In dit essay onderzoekt ze rouw en angst. Wat als juist het verlies je dichter bij het leven brengt? ‘Zoals je vroeger naar een eclips zou kijken via een cd, kom ik in contact met rouw: via haar contouren.’ Lees meer

Lucifers

Lucifers

‘Het begon met een gat, een gat in de zon.’ Terwijl de opa van Jung-hoo blind wordt, verdwijnt de zon langzaamaan uit de lucht. Met deze alternatieve geschiedenis duikt Siep Hendriks in de commercialisatie van het leven, de mens en diens karakter. Lees meer

Auto Draft 24

Een caleidoscoop van verlangen

‘De zoektocht naar een gemeenschap gaat door. Een gemeenschap die mijn caleidoscopische zijn kan accepteren, waarin ik niet hoef te kiezen tussen delen van mezelf, waarin ik niet exotisch, verdund of onverenigbaar ben.’ In dit essay beschrijft Rocher Koendjbiharie welke moeilijkheden hij ondervindt in zijn levenslange zoektocht naar een gemeenschap waarvan hij zich volwaardig onderdeel kan voelen. Lees meer

Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer